දිට්වා සුළි කුණාටුව යනු ක්රියාකාරී හා මාරාන්තික නිවර්තන සුළි කුණාටුවක් වන අතර එය 2025 නොවැම්බර් අග සහ දෙසැම්බර් මුලදී ශ්රී ලංකාවට සහ දකුණු ඉන්දියාවට තද වැසි ගෙන ආවේය. එය 2025 උතුරු ඉන්දියානු සාගර සුළි කුණාටු සමයේදී ඇති වූ දහහතරවන නිවර්තන අවපාතය සහ සිව්වන සුළි කුණාටුව විය. මෙම පද්ධතිය හොඳින් සලකුණු කරන ලද පහළ මට්ටමක සිට පැමිණ, පසුව ක්රමයෙන් සුළි කුණාටුවක් බවට පත් වී ශ්රී ලංකාව තුළ ගොඩබිමට ඇතුළු වූ අතර, එමඟින් පුද්ගලයින් 647 ක් පමණ මිය ගියහ. ඉන්පසු ඩිට්වා ශ්රී ලංකාවෙන් ඉවතට ගොස් බෙංගාල බොක්ක වෙත ඇතුළු වූ අතර, එහිදී එය නැවත තීව්ර වී ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර වෙරළට සමාන්තරව ගමන් කිරීමට පටන් ගත්තේය. නොවැම්බර් 30 වන දින, ක්රමයෙන් අහිතකර තත්ත්වයන් හේතුවෙන් පද්ධතිය දුර්වල වීමට පටන් ගත්තේය. කුණාටුව සඳහා තත්වයන් නරක අතට හැරෙන විට එය එදිනම පසුව ගැඹුරු අවපාතයක් දක්වා දුර්වල විය.
නොවැම්බර් 29 වන දින දිට්වා උච්චතම තීව්රතාවයට ආසන්න වේ | |
| Meteorological history | |
|---|---|
| Formed | 2025 නොවැම්බර් 26 |
| Remnant low | 2025 නොවැම්බර් 30 |
| Cyclonic storm | |
| 3-minute sustained (IMD) | |
| Highest winds | 75 km/h (45 mph) |
| Lowest pressure | 1001 hPa (mbar); 29.56 inHg |
| Tropical storm | |
| 1-minute sustained (SSHWS/JTWC) | |
| Highest winds | 65 km/h (40 mph) |
| Lowest pressure | 1002 hPa (mbar); 29.59 inHg |
| Overall effects | |
| Fatalities | 647 |
| Missing | 209+ |
| Damage | ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.64 (USD 1.64 billion) |
| Areas affected | |
Part of the 2025 උතුරු ඉන්දියානු සාගර සුළි කුණාටු සමය | |
කාලගුණ විද්යා ඉතිහාසය
2025 නොවැම්බර් 26 වන දින UTC 18:00 ට, ඉන්දියානු කාලගුණ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුව (IMD) ශ්රී ලංකාවේ ගිනිකොනදිග වෙරළට ඔබ්බෙන් හොඳින් සලකුණු කරන ලද පහත් ස්ථානයක සිට නිර්මාණය වූ අවපාතයක් නිරීක්ෂණය කිරීමට පටන් ගත්තේය. ඉහළ මුහුදු මතුපිට උෂ්ණත්වය සහ මධ්යම මට්ටමේ සිරස් සුළං කැපීම අඩු වීම (නොට් 10–15) වැනි හිතකර තත්වයන් හේතුවෙන් ය. අවපාතය තවදුරටත් තීව්ර වනු ඇත, පළමුව නොවැම්බර් 27 වන දින UTC 00:00 ට ගැඹුරු අවපාතයක් බවටත්, පසුව 06:00 UTC ට සුළි කුණාටුවක් බවටත් පත් වනු ඇත, එය ඩිට්වා යන නම ලැබුණු විට, යේමනය විසින් සපයන ලද නම, සොකෝත්රා දූපතේ ඩෙට්වා කලපුව ගැන සඳහන් කරයි. ඩිට්වාහි වලාකුළු ඉක්මනින්ම වක්ර කලාප රටාවකට වැඩි වැඩියෙන් සංවිධානය විය.
ඊළඟ දින කිහිපය තුළ, සුළි කුණාටු තීව්රතාවය පවත්වා ගනිමින් දිට්වා ශ්රී ලංකාව හරහා ගමන් කළ අතර, නොවැම්බර් 29 වන දින බෙංගාල බොක්ක වෙත ගමන් කර උතුරු දෙසට ගමන් කළේය. ජලය මතට නැවත පැමිණීමත් සමඟ ඩිට්වා තරමක් තීව්ර වූ අතර, නොවැම්බර් 30 වන දින සුළං කප්පාදුව, වියළි වාතය ගලා ඒම සහ සිසිල් මුහුදු මතුපිට උෂ්ණත්වය හේතුවෙන් දුර්වල වීමට පටන් ගත්තේය. එදිනම පසුව, දිට්වා UTC 12:00 ට ගැඹුරු අවපාතයක් දක්වා දුර්වල විය. ඉන්පසු පද්ධතිය දෙසැම්බර් පළමු දින දක්වා ගැඹුරු අවපාතයක් ලෙස දකුණු ඉන්දියාවේ වෙරළ තීරයට සෙමින් සමාන්තරව ගමන් කළේය.
බලපෑම
ශ්රී ලංකාව
ශ්රී ලංකාවේ අධික වර්ෂාව හේතුවෙන් ගංවතුර සහ නායයෑම් ඇති වූ අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස අවම වශයෙන් මරණ 390 ක්, තුවාල 14 කට වැඩි පිරිසක් සහ අතුරුදහන් වූ පුද්ගලයින් 352 ක් වාර්තා විය. ඊට අමතරව, සහන මෙහෙයුම් අතරතුර වෙන්නප්පුවේදී ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ බෙල් 212 හෙලිකොප්ටරයක් කඩා වැටීමෙන් නියමුවා මිය ගොස් තවත් හතර දෙනෙකු තුවාල ලැබීය.මහනුවර දිස්ත්රික්කයේ මරණ 88 ක් සහ අතුරුදහන් වූවන් 150 ක්, බදුල්ල දිස්ත්රික්කයේ මරණ 82 ක් සහ අතුරුදහන් වූවන් 48 ක්, නුවරඑළිය දිස්ත්රික්කයේ මරණ 75 ක් සහ අතුරුදහන් වූවන් 62 ක්, කුරුණෑගල දිස්ත්රික්කයේ මරණ 52 ක් සහ අතුරුදහන් වූවන් 27 ක්, මාතලේ දිස්ත්රික්කයේ මරණ 24 ක් සහ අතුරුදහන් වූවන් 6 ක් සහ එල්වෙහෙරේ මරණ 69 ක් සහ අතුරුදහන් වූවන් 59 ක් වාර්තා විය.
ගංගොඩ ගම්මානයේ සිදු වූ නායයෑමකින් පුද්ගලයින් 20 දෙනෙකු මිය ගියහ. අම්පාර දිස්ත්රික්කයේ සයින්දමරුතු හි ඔවුන්ගේ මෝටර් රථය ගංවතුරට ගසාගෙන යාමෙන් පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු මිය ගියහ. ජලාශ සහ ගංගා පිටාර ගැලීමෙන් මාර්ග අවහිර වූ අතර බලපෑමට ලක් වූ පළාත් සම්බන්ධ කරන ප්රධාන මාර්ග වසා දමන ලදී. අනුරාධපුර දිස්ත්රික්කයේ ජලයෙන් යට වූ බස් රථයකින් 69 දෙනෙකු හමුදාව බේරා ගත්හ.ත්රිකුණාමලය දිස්ත්රික්කයේ මාවිල්ආරු හි වේල්ලක් ස්ථාන දහයක පමණ කැඩී ගිය අතර පදිංචිකරුවන් ඉවත් කරන ලදී. මඩ, ගල් සහ ගස් දුම්රිය මාර්ග මතට කඩා වැටීමෙන් පසු කඳුකර කලාපයේ සමහර ප්රදේශවල බලධාරීන් දුම්රිය නතර කළ අතර ඒවායින් සමහරක් ගංවතුරෙන් යට විය. දැඩි කාලගුණය හේතුවෙන් පුළුල් විදුලි බිඳවැටීම් ඇති වූ අතර එය කලාපයේ සියයට 25 සිට 30 දක්වා බලපා ඇත. ප්රධාන ජල විදුලි බලාගාර දෙකක් වන කොත්මලේ සහ රන්ටැඹේ විදුලි රැහැනක් බිඳවැටීමෙන් පසු වසා දමන ලදී. නිවාස ගණනාවක් විනාශ වූ අතර දහස් ගණනක් නිවාස අහිමි විය. නවතම මූලාශ්රවලට අනුව, පවුල් 318,252 ක පුද්ගලයින් 1,156,860 ක් පමණ පුලුල්ව පැතිර ගිය ගංවතුරෙන් පීඩාවට පත් වූ අතර, පවුල් 59,266 ක් හදිසි මධ්යස්ථාන 1,529 ක නවාතැන් ගත්හ. ගුවන් ගමන් කිහිපයක් අවලංගු කිරීමෙන් පසු දින තුනක් තිස්සේ කොළඹ බණ්ඩාරනායක ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළේ පුද්ගලයින් 300 කට ආසන්න සංඛ්යාවක් අතරමං වූහ.
ඉන්දියාව
බලධාරීන් චෙන්නායි ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළේ ගුවන් ගමන් 83ක් අවලංගු කළ අතර තමිල්නාඩුවේ පාසල් වසා දැමූහ. තමිල්නාඩුවේ සමහර ප්රදේශ සඳහා රතු අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කරන ලදී. තමිල්නාඩුවේ දිට්වා නිසා ඇති වූ වර්ෂාපතනය ආශ්රිත සිදුවීම්වලින් අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු සහ ගවයින් 149 දෙනෙකු මිය ගියහ. තූතුකුඩි සහ තන්ජාවූර් හි බිත්ති කඩා වැටීමෙන් පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු මිය ගිය අතර, මයිලදුතුරෙයි හි විදුලි සැර වැදීමෙන් 20 හැවිරිදි තරුණයෙකු මිය ගියේය. තවත් තිදෙනෙකු ද තුවාල ලැබීය. ගොවිබිම් හෙක්ටයාර 57,000 ක් බලපෑමට ලක් වූ අතර, පැල්පත් 234 කට හානි සිදුවිය.ආන්ද්ර ප්රදේශ්හි සමහර ප්රදේශවල ද අධික වර්ෂාපතනයක් වාර්තා විය. සුළි කුණාටුවෙන් උෂ්ණත්වය පහත වැටීම හේතුවෙන් තෙලන්ගානා දින ගණනාවක් තිස්සේ තියුණු සීතලක් අත්විඳින ලදී.
පසු බලපෑම්
ශ්රී ලංකාව හදිසි තත්වයක් ප්රකාශයට පත් කළ අතර, ශ්රී ලංකා සන්නද්ධ හමුදාවන් සහන කටයුතු සඳහා 25,000+ ක පිරිසක් යොදවා තිබුණි. මෙයට බෙල් 212, බෙල් 206, බෙල් 412 සහ මිල් Mi-17 හෙලිකොප්ටර් භාවිතා කරන SAR මෙහෙයුම්, KA-360ER භාවිතා කරන නිරීක්ෂණ මෙහෙයුම් සහ වියළි සලාක ගුවන් මගින් එසවීම, ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ Y-12 භාවිතා කරන HADR උපකරණ, යුනිකෝන්/යුනි බෆල් වාහන, ශ්රී ලංකා හමුදාවේ WMZ/BTR වාහන සහ ශ්රී ලංකා නාවික හමුදාවේ නාවික බෝට්ටු ඇතුළත් විය.
ඉන්දියාව ඉන්දීය ගුවන් හමුදාවෙන් ශ්රී ලංකාවට ගුවන් යානා දෙකක් යවා ඇත: ඉලියුෂින් ඉල්-76 එම්ඩී යානයක් සහ ලොක්හීඩ් මාටින් සී-130ජේ සුපර් හර්කියුලිස් යානයක්, එහි කාර්ය මණ්ඩලය 80 කට අධික සංඛ්යාවක් සහ ජාතික ආපදා ප්රතිචාර බලකායෙන් සහන සැපයුම් සහ ගලවා ගැනීමේ උපකරණ සාගර් බන්ධු මෙහෙයුම යටතේ කොළඹට යවා ඇත. සමස්තයක් වශයෙන්, ඉන්දියාව ඒරොස්පේෂල් ඇලූට් III සහ මිල් එම්අයි-17 හෙලිකොප්ටර් දෙකක් පිටත් කර හැරියේය. ඉන්දියාව සෙවීමේ සහ ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුම් සඳහා අයිඑන්එස් වික්රාන්ට්, අයිඑන්එස් උදයගිරි සහ අයිඑන්එස් සුකන්යා යන ගුවන් යානා වාහක නෞකා ද යෙදවූ අතර, දෙවැන්න සහන ද්රව්ය රැගෙන ගියේය.
පාකිස්ථානය ශ්රී ලංකාවේ සෝදිසි සහ ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුම් සඳහා PNS Saif (F253) හි Harbin Z-9 නෞකාව යෙදවීය. ශ්රී ලංකාවට සහනාධාර සහ ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායමක් යැවීමට ද පාකිස්ථානය කටයුතු අවසන් කළේය. සහන පැකේජයට ගලවා ගැනීමේ බෝට්ටු, ජීවිතාරක්ෂක කබා සහ ජලය ඉවත් කිරීමේ පොම්ප වැනි අත්යවශ්ය ආධාරක අයිතම ඇතුළත් වේ.
SpaceX චන්ද්රිකා තාරකා මණ්ඩලය සහ අන්තර්ජාල සේවාවක් වන Starlink දෙසැම්බර් අවසානය දක්වා නව සහ පවතින ගනුදෙනුකරුවන්ට නොමිලේ සේවාවක් ලබා දුන් අතර අතිරේක සහාය ලබා දීම සඳහා ශ්රී ලංකා රජය සමඟ කටයුතු කළේය.
මූලාශ්ර
- rsmcnewdelhi.imd.gov.in. 26 November 2025 https://web.archive.org/web/20251126215156/https://rsmcnewdelhi.imd.gov.in/uploads/archive/2/2_0e5bdc_TROPICAL_CYCLONE_ADVISORY_NO.7_based_1800_UTC_of_26.11.2025.pdf. 26 November 2025 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 27 November 2025.
{{cite web}}: Missing or empty|title=(help) - web.archive.org https://web.archive.org/web/20251127162606/http://web.archive.org/screenshot/https://mausam.imd.gov.in/imd_latest/contents/cyclone.php. 27 November 2025 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 27 November 2025.
{{cite web}}: Missing or empty|title=(help) - "DEMS-RSMC special tropical cyclones New Delhi dated 29.11.2025". mausam.imd.gov.in. 29 November 2025 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 29 November 2025.
- "Regional specialised meteorological centre-tropical cyclones, New Delhi tropical cyclone advisory". mausam.imd.gov.in (ඉංග්රීසි බසින්). 30 November 2025 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Cyclone". mausam.imd.gov.in (ඉංග්රීසි බසින්). 30 November 2025 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "DEMS-RSMC special tropical cyclones New Delhi dated 1.12.2025". mausam.imd.gov.in. 1 December 2025 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 1 December 2025.
- "Death toll from Sri Lanka landslides and floods rises to 69". Al Jazeera. 28 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Situation Report on 2025.12.01 at 18.00 p.m" (PDF). Disaster Management Centre. 1 December 2025. සම්ප්රවේශය 1 December 2025.
- "Air Force pilot killed in helicopter crash in Wennappuwa". Daily Mirror. 30 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Death toll due to adverse weather climbs to 47 in Sri Lanka, 21 missing". Ada Derana. 27 November 2025. සම්ප්රවේශය 27 November 2025.
- "Three killed as car topples into canal in Sainthamaruthu". Newswire. 27 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Sri Lanka Declares Emergency As Cyclone Ditwah Death Count Hits 132". NDTV. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 29 November 2025.
- "Sri Lanka's Mavil Aru Reservoir bund breached in multiple places". EconomyNext. 30 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Heavy rains trigger landslides and floods in Sri Lanka, leaving more than 40 dead". Associated Press. 27 November 2025. සම්ප්රවේශය 27 November 2025.
- "334 Dead, 370 Missing in Sri Lanka Flood Catastrophe". News First. 30 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Over 80 dead as Cyclone Ditwah triggers massive flooding, landslides in Sri Lanka". Hindustan Times. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 28 November 2025.
- "Cyclone Ditwah live updates: 300 Indian passengers stranded in Colombo". Hindustan Times. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 29 November 2025.
- "54 Flights Cancelled, Schools Shut: Cyclone Ditwah Affects Tamil Nadu". NDTV. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 29 November 2025.
- "Cyclone Ditwah live updates: 35 flights to and from Chennai cancelled on Saturday, 47 flights on Sunday". Hindustan Times. 29 November 2025.
- "Cyclone Ditwah live updates: Red alert in parts of Tamil Nadu". Hindustan Times. 29 November 2025.
- "Cyclone Ditwah: 3 killed as heavy rains lash Tamil Nadu, 234 huts damaged". Hindustan Times. 30 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Cyclone Ditwah live updates: IMD issues yellow alert across various districts of T.N., Puducherry". The Hindu. 30 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Cyclone Ditwah Tracker Live: 3 dead in Tamil Nadu; flight services hit at Chennai airport amid heavy rainfall". The Times of India. 30 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Telangana Sees Sharp Chill as Temps Dip Due to Cyclone Ditwah". Deccan Chronicle. 30 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Sri Lanka declares State of Public Emergency". TV Derana. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "SLAF Bell 212 rescues three persons stranded by floods in Mahawa (Ella)". Sri Lanka Air Force. 27 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Sri Lanka Army Continues Rescue and Relief Operations for People Affected by the Emergency Disaster Situation". Sri Lanka Army. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Sri Lanka Navy mobilizes for ongoing disaster relief following adverse weather". Sri Lanka Navy. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Cyclone Ditwah live updates: India dispatches 12 tonnes of humanitarian aid to Colombo". Hindustan Times. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 29 November 2025.
- "Cyclone Ditwah live updates: IAF IL-76 arrives in Sri Lanka". Hindustan Times. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 29 November 2025.
- "Cyclone Ditwah:India sends relief items, rescue teams to Sri Lanka". Hindustan Times. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 29 November 2025.
- "India sends more relief to Sri Lanka after Cyclone Ditwah". The Hindu. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Pakistan to send mobile field hospital to provide medical care for flood victims in Sri Lanka". Ada Derana (ඉංග්රීසි බසින්). සම්ප්රවේශය 30 November 2025.
- "Indonesia and Sri Lanka Flood Response". Starlink. 29 November 2025. සම්ප්රවේශය 29 November 2025.
විකිපීඩියා, විකි, විශ්වකෝෂය, පොත, පුස්තකාලය, ලිපිය, කියවීම, නොමිලේ බාගත කිරීම, දිට්වා සුළි කුණාටුව පිළිබඳ තොරතුරු, දිට්වා සුළි කුණාටුව යනු කුමක්ද? දිට්වා සුළි කුණාටුව යනු කුමක් දර්ශනය කරන්නේ?