බටහිර පැපුවා ( ඉන්දුනීසියානු: Papua Barat ), කලින් ඉරියන් ජයා බරත් ( බටහිර ඉරියන් ), ඉන්දුනීසියාවේ පැපුවා හි පිහිටි ඉන්දුනීසියානු පළාතකි . එය නිව් ගිනියා දූපතේ බටහිර අර්ධද්වීප දෙකෙන් වැඩි කොටසක් ආවරණය කරයි: බර්ඩ්ස් හෙඩ් අර්ධද්වීපයේ (හෝ ඩොබෙරායි අර්ධද්වීපයේ) නැගෙනහිර භාගය සහ බොම්බරායි අර්ධද්වීපයේ මුළු කොටස සහ ඒ අසල ඇති කුඩා දූපත් සමඟ. පළාත උතුරට පැසිෆික් සාගරයෙන් ; බටහිරින් නිරිතදිග පැපුවා පළාතෙන්, හල්මහෙරා මුහුදෙන් සහ සෙරම් මුහුදෙන් ; දකුණින් බණ්ඩා මුහුදෙන් ; සහ නැගෙනහිරින් මධ්යම පැපුවා පළාතෙන් සහ සෙන්ඩරවාසි බොක්කෙන් මායිම් වේ. මනෝක්වාරි යනු පළාතේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරයයි. 2024 මැද භාගයේදී ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 578,700 ක් (පිරිමින් 304,140 ක් සහ කාන්තාවන් 274,560 කින් සමන්විත) සමඟ, බටහිර පැපුවා යනු දකුණු පැපුවාට පසුව ඉන්දුනීසියාවේ දෙවන අඩුම ජනගහනය සහිත පළාත වන අතර, 2022 දෙසැම්බර් මාසයේදී බර්ඩ්ස් හෙඩ් අර්ධද්වීපයේ බටහිර අර්ධයෙන් වෙන් කිරීමෙන් පසුව නිරිතදිග පැපුවා නව පළාත නිර්මාණය කිරීමෙන් පසුව, බටහිර පැපුවා ජනගහනයෙන් 52% ක් අඩංගු වේ. එහි ජන ඝනත්වය රුසියාවේ ජන ඝනත්වයට සමාන වේ.
1945 දී ජපන් යටත් වීමෙන් පසුව, ලන්දේසීන් 1962 දක්වා නිව් ගිනියාවේ රැඳී සිටි අතර ඔවුන් නිව්යෝර්ක් ගිවිසුමේ කොටසක් ලෙස කලාපයේ පාලනය ඉන්දුනීසියානු රජයට පැවරීය. බටහිර පැපුවා 1999 දී (මුල් පැපුවා පළාතෙන්) පළාතක් ලෙස නීත්යානුකූලව නිර්මාණය කරන ලදී, නමුත් එය 2003 වන තෙක් විවෘත කරන ලදී. 2022 දක්වා කලාප දොළහකින් සහ එක් නගරයකින් සමන්විත වූ මෙම පළාතට ඉන්දුනීසියානු නීති මගින් ලබා දී ඇති පරිදි විශේෂ ස්වාධීන තත්වයක් ඇත.
බටහිර පැපුවාහි මධ්යම මානව සංවර්ධන දර්ශකයක් ඇත. ඉන්දුනීසියානු රජය ට්රාන්ස්-පැපුවා අධිවේගී මාර්ගය, ගුවන්තොටුපළ සහ අනෙකුත් පහසුකම් ඇතුළු අභිලාෂකාමී යටිතල පහසුකම් ව්යාපෘති ගොඩනැගීම දියත් කර ඇත. මෙම ව්යාපෘති අග්නිදිග ආසියාවේ සහ ඕෂනියාවේ නිවර්තන වැසි වනාන්තර සහ ස්වදේශික සංස්කෘතීන්ගෙන් සමන්විත අවසාන විශාල කලාපවලට තර්ජනයක් වන බව විරුද්ධවාදීන් කියා සිටී. ඉන්දුනීසියානු බැංකුවට අනුව, බටහිර පැපුවා 2018 දී 7.7% ක ආර්ථික වර්ධන වේගයක් වාර්තා කළ අතර එය ජාතික ආර්ථික වර්ධනයට වඩා ඉහළ අගයක් ගනී.
යොමු කිරීම්
- Laurance, William (January 17, 2019). "A highway megaproject tears at the heart of New Guinea's rainforest". Yale Environment 360. සම්ප්රවේශය 20 May 2021.
- "Pertumbuhan Ekonomi Papua Barat 7,7 Persen, Dipicu Ekspor LNG | Papua Bisnis.com". Bisnis.com. 10 December 2018.
විකිපීඩියා, විකි, විශ්වකෝෂය, පොත, පුස්තකාලය, ලිපිය, කියවීම, නොමිලේ බාගත කිරීම, බටහිර පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව පිළිබඳ තොරතුරු, බටහිර පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව යනු කුමක්ද? බටහිර පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව යනු කුමක් දර්ශනය කරන්නේ?