මාතා උටු (Wallisian: Matāʻutu , [mataːʔutu] ) යනු ප්රංශයේ විදේශීය සාමූහිකයක් වන වැලිස් සහ ෆුටුනා හි අගනුවරයි . එය හහකේ දිස්ත්රික්කයේ උවේයා ( ʻ ) දූපතේ පිහිටා ඇති අතර එහි අගනුවර ද වේ. එය වැලිස් සහ ෆුටුනා හි වරායන් දෙකෙන් එකක් වන අතර අනෙක ෆුටුනා හි ලීවා හි පිහිටා ඇත. දිවයිනට සහ නගරයට සේවය කරන ප්රධාන ගුවන් තොටුපළ වන හිහිෆෝ ගුවන් තොටුපළ කිලෝමීටර 5.6 ක් වයඹ දෙසින් ඇත. එහි ජනගහනය 2018 දී 1,029 ක් වූ අතර, 1998 දී 815 ක් විය.
| මාතා උටු Matāʻutu | |
|---|---|
ඉහළට: මාතා උටු වෙරළ තීරය; මැද: උවියා රාජකීය මාලිගය, මාතා උටු ආසන දෙව්මැදුර; පහළ: මාතා උටු වරාය, සම්ප්රදායික නිවස | |
මාතා-උටු හි පිහිටීම | |
| ඛණ්ඩාංක: 13°17′S 176°11′W / 13.283°S 176.183°W | |
| රට | ප්රංශය |
| ප්රජාව | වැලිස් සහ ෆිටුනා |
| දිවයින | වැලිස් |
| ප්රධානත්වය | උවියා |
| දිස්ත්රික්කය | හහකේ දිස්ත්රික්කය |
| අගනුවර | වැලිස් සහ ෆිටුනා |
| ජනගහණය(2018) | |
| • මුළු | 1,029 |
නගරයේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන සන්ධිස්ථාන වන්නේ මට'උටු ආසන දෙව්මැදුර, ඒ අසල ඇති මාලිගාව සහ පැරණි දේවස්ථානයක් ඇති ලුලු ෆකහේගා කන්දේ පසුබිමයි.
ඉතිහාසය
මධ්යතන යුගයේදී, ටු'යි ටොන්ගා ආක්රමණිකයන් දූපත් වැසියන්ට එරෙහිව යුද්ධ කර පාලනය සියතට ගත්හ. ඔවුන් පළමු ප්රධානීන් පත් කර, ඔවුන්ව උවේස් ලෙස හැඳින්වූ අතර, එය දූපත් දෙකෙහි පාලක රාජවංශය බවට පත්විය; ඔවුන් අද දක්වාම මාටා-උටු හි පිහිටා ඇත. ප්රදේශයේ මෑත කාලීන පුරාවිද්යාත්මක කැණීම් වලදී, ටොන්ගන්වරුන් ( මධ්යතන යුගයේ පමණ) විසින් ඉදිකරන ලද බලකොටු අසල පිහිටි තලියෙරුමු සහ මලමා ටගාටා හි කැණීම් කරන ලදී.
1837 දී දිවයිනට පැමිණි කතෝලික මිෂනාරිවරුන්, වසර පහක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ දූපත් වල මුළු ජනගහනයම ක්රිස්තියානි ආගමට හරවා ගැනීමට වග බලා ගත්හ. මෙම කාලය තුළ, මිෂනාරිවරුන් යුරෝපීයයන්ගේ "අධිකත්වය" ෙන් දූපත් වැසියන් ආරක්ෂා කළා පමණක් නොව, පල්ලි ගණනාවක් ඉදිකරන බවටද සහතික විය; ප්රධාන වශයෙන් මාතා-උටුහි පමණක් නොව, මුආ සහ වයිටුපු දූපත් වලද.
19 වන සියවසේදී, මාතා-උටු කුඩා ගම්මානයක සිට නගරයක් බවට සංවර්ධනය කරන ලද්දේ ප්රංශ ජාතිකයන් විසිනි (වොලිස් සහ ෆියුටුනා හි ප්රධාන පහසුකම් බොහොමයක් ස්ථාපනය කළ අය). ඓතිහාසිකව, පැමිණෙන බෝට්ටු සඳහා ඌරන්, කුකුළු මස්, අල, කෙසෙල් සහ පොල් ලබා ගත හැකි විය. දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී, නිදහස් ප්රංශ ස්ලූප් චෙව්රියුයිල් මාතා-උටු හි ප්රංශ මැරීන් භටයින්ගේ කණ්ඩායමක් ගොඩ බැස්සේය. කුඩා ගැටුමක් ඇති වූ අතර, පසුව විචි ප්රංශ විරුද්ධවාදීන් වහල්භාවයට ගෙන යන ලද අතර දිවයිනේ ගුවන් විදුලි සන්නිවේදන මධ්යස්ථානය අභිබවා යන ලදී. 11 වන මැරීන් භටයින්ගේ 1 වන බලඇණියේ ෆ්රැන්සිස් ෆොක්ස් පැරී ද මෙහි ගොඩ බැස්සේය.
භූගෝලය
මාතා-උටු යනු ටහිටි සහ නූමියා අතර පිහිටා ඇති වැලිස් දූපතේ විශාලතම නාගරික මධ්යස්ථානයයි. මාතා'උටු අගනුවර ලෙස ඇති උවියා නොහොත් වැලිස් දූපතේ භූමි ප්රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 60 ක් වන අතර එය විශාල වොලිස් දූපත් සමූහයේ කොටසකි. එය කොරල් පර වලින් වටවී ඇත. මාතා'උටු යනු වොලිස් දූපත් වල පරිපාලන මූලස්ථානය සහ ව්යාපාරික අගනුවරයි. එය නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ, ප්රධාන වෙරළබඩ මාර්ගය වන RT1 ඔස්සේ පිහිටා ඇත. බටහිරින් එන උතුරු-දකුණු RT1 සහ RT3 නගර මධ්යයේ ඡේදනය වේ. මාතා-උටු යනු වොලිස් සහ ෆුටුනා හි වරායන් දෙකෙන් එකක් වන අතර අනෙක ලීවා හි පිහිටා ඇත. මාතා-උටු බොක්කෙන් (බයි ද මාතා'උටු) ඔබ්බට ඇති කලපුවේ කුඩා දූපත් කිහිපයක් ඇත, ඒවාට ලුවානිවා, ෆුගලෙයි, නුකුහියෝන් සහ නුකුහිෆාලා ඇතුළත් වේ; මාතා-උටු බොක්කෙහි වෙරළ මේ සඳහා ප්රමාණවත් නොවන බැවින් නැව් නැංගුරම් ලෑමට දූපත් හොඳ ස්ථානයකි.
යොමු කිරීම්
- "Census2018". Statistics Wallis and Futuna. සම්ප්රවේශය 2020-03-21.
- Ademuni Odeke; Dr. Ademuni-Odeke (1998). Bareboat and Charter (Ship) Registration. Martinus Nijhoff Publishers. pp. 517–. ISBN 978-90-411-0513-4. සම්ප්රවේශය 6 May 2013.
- David Stanley (2004). Moon Handbooks South Pacific. David Stanley. pp. 567–. ISBN 978-1-56691-411-6. සම්ප්රවේශය 6 May 2013. උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: Invalid
<ref>tag; name "Stanley" defined multiple times with different content - United States. Hydrographic Office (1916). Publications (Public domain ed.). Government Printing Office. pp. 395–. සම්ප්රවේශය 5 May 2013.
- Rill, James C. (23 September 2008). History of the 1st Battalion, 11th Marines. Lulu.com. p. 41. ISBN 978-1-4357-5810-0.
- South Pacific 4. Lonely Planet. 2009. pp. 616–. ISBN 978-1-74104-786-8. සම්ප්රවේශය 6 May 2013.
- Page, Kogan (1 October 2003). Asia and Pacific Review 2003/4: The Economic and Business Report. Kogan Page Publishers. p. 271. ISBN 978-0-7494-4063-3.
- Cornell, Jimmy (13 July 2010). World Cruising Destinations: An Inspirational Guide to All Sailing Destinations. A&C Black. p. 349. ISBN 978-1-4081-1401-8.
- Sailing directions for the Pacific Islands, volume III: the south-central groups. United States Defense Mapping Agency, Hydrographic Center. 1976. p. 173.
විකිපීඩියා, විකි, විශ්වකෝෂය, පොත, පුස්තකාලය, ලිපිය, කියවීම, නොමිලේ බාගත කිරීම, මාතා උටු පිළිබඳ තොරතුරු, මාතා උටු යනු කුමක්ද? මාතා උටු යනු කුමක් දර්ශනය කරන්නේ?