සීෂෙල්ස් යනු ඉන්දියන් සාගරයේ මධ්ය-නිරිත දෙසට වන්නට, මැඩගස්කරය දූපතට සමීපව පිහිටා ඇති දූපත් සමූහයකින් සැදුණු රටකි. අප්රිකා මහාද්වීප කලාපයට අයත් මෙම රට 100,000කට අඩු ජනසංඛ්යාවක් සහිත වූවකි. පැරණි සාගරික ගිනි කඳු ශේෂ වීමෙන් සහ නොගැඹුරු මුහුදින් ඉහළට වැඩුණු කොරල් පර ශේෂයන්ගෙන් මෙම දූපත් සමූහය සැදී ඇත. අප්රිකාවෙන් විටින් විට පැමිණියවුන්ගෙන් මුලින්ම ජනාවාස වූ මෙම දූපත් පසුව මුහුදු මංකොල්ලකරුවන් සඳහා පාරාදීසයක්ව පැවතුනි. පසුව ප්රංශයේත්, බ්රිතාන්යයේත් යටත් විජිතයක්ව පැවති මෙම දූපත් 1976 වසරේදී ස්වෛරී රාජ්යයක් බවට පත් විය. මේ වන විට මෙම රාජ්යය සර්වජන ඡන්දයෙන්න් පත් වූ විධායක ජනාධිපතිවරයකු සහ පාර්ලිමේන්තුවකින් පාලනය වේ. මෙහි අගනවර හා විශාලතම නුවර වන්නේත් වික්ටෝරියා නුවරයි. රටේ එකම ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළද මෙම නුවර පිහිටා ඇත. සංචාරක කර්මාන්තය හා ධීවර කර්මාන්තය තුළින් ක්රමික සංවර්ධනයක් ළඟා කරගෙන ඈති මෙම රට අප්රිකානු කලාපයේ ඉහළම සංවර්ධනයක් සහිත රටකි. කෙසේ වෙතත් මෙහි මානව ජීවන තත්ව සංවර්ධනය තවමත් පහළ මට්ටමක පවතී. දිවයින් රැසකින් සමන්විත මෙහි දිවයින් එකිනෙක සම්බන්ධ කෙරෙනුයේ කුඩා ගුවන් යානා සහ බෝට්ටු සේවා මඟිනි.
සීෂෙල්ස් ජනරජය
| |
|---|---|
ජාතික කොඩිය රාජ්ය ලාංඡනය | |
| උද්යෝග පාඨය: "Finis Coronat Opus" (ලතින්) "අවසානය කාර්යයට කිරුළු පළඳවයි" | |
| ජාතික ගීය: Koste Seselwa සියලුම සීෂෙල්ලෝ එකට එකතු වන්න | |
| අගනුවර සහ විශාලතම නගරය | වික්ටෝරියා 4°37′S 55°27′E / 4.617°S 55.450°E |
| නිල භාෂා(ව) | |
| ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් | සීෂෙලොයිස් ක්රියෝල්ස් වෙනත් |
| ආගම (2022) |
|
| ජාති නාම(ය) |
|
| රජය | ඒකීය ජනාධිපති ජනරජය |
• ජනාධිපති | වැවෙල් රම්කලවන් |
• උප-ජනාධිපති | අහමඩ් අෆීෆ් |
| ව්යවස්ථාදායකය | ජාතික සභාව |
| ස්වාධීනත්වය එක්සත් රාජධානිය වෙතින් | |
• නිදහස ප්රකාශ කළේ | 1976 ජූනි 29 |
| වර්ග ප්රමාණය | |
• සම්පූර්ණ | 457 km2 (176 sq mi) (181 වෙනි) |
• ජලය (%) | නොසැලකිය හැකි |
| ජනගහණය | |
• 2024 ඇස්තමේන්තුව | 120,581 (200 වෙනි) |
• ජන ඝණත්වය | 262.3/km2 (679.4/sq mi) (67 වෙනි) |
| දදේනි (ක්රශසා) | 2023 ඇස්තමේන්තුව |
• සම්පූර්ණ | ඇ.ඩො. බිලියන 4.175 (177 වෙනි) |
• ඒක පුද්ගල | ඇ.ඩො. 41,828 (49 වෙනි) |
| දදේනි (නාමික) | 2023 ඇස්තමේන්තුව |
• සම්පූර්ණ | ඇ.ඩො. බිලියන 2.085 (186 වෙනි) |
• ඒක පුද්ගල | ඇ.ඩො. 20,889 (50 වෙනි) |
| ගිනි (2018) | 32.1 මධ්යම |
| මාසද (2022) | 0.802 ඉතා ඉහළ · 67 වෙනි |
| ව්යවහාර මුදල | සීෂෙල්ලෝස් රුපියල (SCR) |
| වේලා කලාපය | UTC+04:00 (SCT) |
| රිය ධාවන මං තීරුව | වම |
| ඇමතුම් කේතය | +248 |
| අන්තර්ජාල TLD | .sc |
සීෂෙල්ස් (i/seɪˈʃɛl(z)/, /ˈseɪʃɛl(z)/;ප්රංශ: [sɛʃɛl]හෝ [seʃɛl]), නිල වශයෙන් සීෂෙල්ස් ජනරජය (ප්රංශ: République des සීෂෙල්ස්; Seychellois ක්රියෝල්: Repiblik Sesel), යනු ඉන්දියන් සාගරයේ දූපත් 155 කින් (ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට අනුව) සමන්විත දූපත් රටක් සහ දූපත් රාජ්යයකි. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන වික්ටෝරියා, අප්රිකාවේ ප්රධාන භූමියට නැගෙනහිරින් කිමි 1,500 (නාවික සැතපුම් 800) කි. ආසන්න දූපත් රටවල් සහ ප්රදේශ අතර කොමරොස්, මැඩගස්කරය, මොරිෂස්, සහ දකුණේ මයියොට් සහ රියුනියන් යන ප්රංශ විදේශීය දෙපාර්තමේන්තු ඇතුළත් වේ; සහ චාගෝස් දූපත් සමූහය (එක්සත් රාජධානිය විසින් බ්රිතාන්ය ඉන්දියානු සාගර ප්රදේශය ලෙස පරිපාලනය කරනු ලැබේ) සහ නැගෙනහිරින් මාලදිවයින ය. සීෂෙල්ස් යනු අප්රිකාවේ කුඩාම රට මෙන්ම අවම ජනගහනය සහිත ස්වෛරී අප්රිකානු රට වන අතර 2022 හි ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 100,600 වේ.
16 වන සියවසේ යුරෝපීයයන් හමුවීමට පෙර සීෂෙල්ස් ජනාවාස නොවීය. එය 18 වැනි සියවසේ අගභාගයේදී පූර්ණ බ්රිතාන්ය පාලනයට නතු වන තෙක් තරඟකාරී ප්රංශ සහ බ්රිතාන්ය අවශ්යතාවලට මුහුණ දුන්නේය. 1976 දී එක්සත් රාජධානියෙන් නිදහස ප්රකාශ කිරීමෙන් පසු, එය බොහෝ දුරට කෘෂිකාර්මික සමාජයක සිට සේවා, රාජ්ය අංශය සහ සංචාරක ක්රියාකාරකම් මගින් සංලක්ෂිත වෙළඳපල පදනම් වූ විවිධාංගීකරණය වූ ආර්ථිකයක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. 1976 සිට 2015 දක්වා, නාමික දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය 700% කින් පමණ වර්ධනය වූ අතර, මිලදී ගැනීමේ බලය සමානාත්මතාවය 1600% ට ආසන්න විය. 2010 දශකයේ අග භාගයේ සිට විදේශ ආයෝජන දිරිගැන්වීමට රජය පියවර ගෙන ඇත.
21 වන සියවසේ මුල් භාගය වන විට, සීෂෙල්ස් ඕනෑම අප්රිකානු ජාතියක ඉහළම නාමික ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඇත. එය ඕනෑම අප්රිකානු රටක ඉහළම මානව සංවර්ධන දර්ශක ශ්රේණිගත කිරීමක් ඇත. 2023 V-Dem ප්රජාතන්ත්රවාදී දර්ශකවලට අනුව, සීෂෙල්ස් යනු ලොව පුරා 43 වැනි ශ්රේණිගත මැතිවරණ ප්රජාතන්ත්රවාදය වන අතර අප්රිකාවේ 1 වන ශ්රේණිගත මැතිවරණ ප්රජාතන්ත්රවාදය වේ.
සීෂෙලෝයිස් සංස්කෘතිය සහ සමාජය යනු ප්රංශ, බ්රිතාන්ය සහ අප්රිකානු බලපෑම්වල සාරාංශ මිශ්රණයක් වන අතර, චීන සහ ඉන්දියානු මූලද්රව්ය ඇතුළත් වේ. රට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ, අප්රිකානු සංගමයේ, දකුණු අප්රිකානු සංවර්ධන ප්රජාවේ සහ පොදු රාජ්ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙකි.
ඉතිහාසය
යුරෝපීයයන් ඉන්දියානුවන් සමඟ පැමිණ අප්රිකානුවන් වහල්භාවයට පත් කරන තෙක් 18 වන සියවස දක්වා සීෂෙල්ස් ජනාවාස නොවීය. එය 1814 සිට 1976 නිදහස ලබන තෙක් බ්රිතාන්ය යටත් විජිතයක් ලෙස පැවතුනි. සීෂෙල්ස් කිසි විටෙක ආදිවාසීන් විසින් ජනාවාස වී නැත, නමුත් එහි දූපත් වැසියන් ඔවුන්ගේම ක්රියෝල් උරුමය පවත්වාගෙන යයි.
මුල් ඉතිහාසය
සීෂෙල්ස් වාර්තාගත ඉතිහාසය පුරාවටම ජනාවාස නොවීය, නමුත් ඔස්ට්රොනීසියානු සංක්රමණ රටා අනුකරණය කිරීමෙන් ආසියාතිකයන් දූපත් වෙත පැමිණි බවට හොඳ සම්භාවිතාවක් පෙන්නුම් කරයි. සිල්වට් දූපත හි අන්සේ ලැස්කාර්ස් හි 1910 දක්වා දර්ශනය වූ සොහොන් පසුකාලීන මාලදිවයිනේ සහ අරාබි වෙළඳුන්ට දූපත් සමූහයට අයත් යැයි අනුමාන කර ඇත. වාස්කෝ ද ගාමා සහ ඔහුගේ 4 වැනි පෘතුගීසි ඉන්දියා ආමඩා සීෂෙල්ස් සොයා ගත්තේ 1503 මාර්තු 15 වැනිදාය. පළමු දර්ශනය රුයි මෙන්ඩිස් ද බ්රිටෝ නැවේ තෝම් ලෝප්ස් විසින් සිදු කරන ලදී. ඩා ගාමාගේ නැව් උස් දූපතක්, සමහරවිට සිල්වට් දූපත සහ පසුදින ඩෙස්රෝචස් දූපත ආසන්නයෙන් ගමන් කළේය. පසුව, පෘතුගීසීන් විසින් දූපත් හතක කණ්ඩායමක් සිතියම් ගත කර ඒවාට "සහෝදරියන්" ලෙස නම් කරන ලදී. බ්රිතාන්ය පෙරදිග ඉන්දියා සමාගමේ සිව්වන මුහුදු ගමනේදී කපිතාන් ඇලෙක්සැන්ඩර් ෂාපේ යටතේ Ascension හි කාර්ය මණ්ඩලය විසින් 1609 ජනවාරි මාසයේදී වාර්තා කරන ලද පැරණිතම ගොඩබෑම විය.
අප්රිකාව සහ ආසියාව අතර වෙළඳාම සඳහා සංක්රාන්ති ස්ථානයක් වන අතර, 1756 දී කපිතාන් නිකලස් මෝර්ෆී විසින් මාහේ මත සන්තකයේ ගලක් තැබූ විට ප්රංශ පාලනය ආරම්භ කරන තෙක් මෙම දූපත් මුහුදු කොල්ලකරුවන් විසින් ඉඳහිට භාවිතා කළ බව කියනු ලැබේ. XV වන ලුවී ගේ මුදල් අමාත්යවරයා වූ ජීන් මෝරෝ ඩි සෙෂෙල්ස්ගේ නමින් මෙම දූපත් නම් කරන ලදී.
1770 අගෝස්තු මාසයේදී, ලෙබ්ලාන්ක් ලෙකෝර් ගේ අණ යටතේ ප්රංශ නෞකාවක් වන තෙලමාක්, අප්රිකාවේ සහ ඉන්දියාවේ සිට මිනිසුන් 28 දෙනෙකු - සුදු මිනිසුන් 15 ක් සහ වහල් පිරිමින් සහ කාන්තාවන් 13 ක් ඈන් දූපත වෙත ගොඩ බැස්සේය.
කපිතාන් හෙන්රි නිව්කොම් විසින් අණ දෙන ලද බ්රිතාන්ය යුධ නෞකාවක් වන ඕෆියස් 1794 මැයි 16 වන දින, පළමු සන්ධානයේ යුද්ධයේදී මහේ වෙත පැමිණියේය. යටත් වීමේ නියමයන් සකස් කරන ලද අතර ඊළඟ දිනයේ සීෂෙල්ස් එක්සත් රාජධානියට යටත් විය. එක්සත් රාජධානිය සමඟ පැවති යුද්ධයේදී සීෂෙල්ස් හි ප්රංශ පරිපාලක ජීන් බැප්ටිස්ට් ක්වා ඩි ක්වින්සි සන්නද්ධ සතුරු යුද නැව් පැමිණි විට ප්රතිරෝධය දැක්වීම ප්රතික්ෂේප කළේය. ඒ වෙනුවට, ඔහු බ්රිතාන්යයට යටත් වීමේ තත්ත්වය සාර්ථකව සාකච්ඡා කළ අතර එමඟින් පදිංචිකරුවන්ට මධ්යස්ථභාවයේ වරප්රසාද ලත් ස්ථානයක් ලබා දුන්නේය.
1810 දී මොරිෂස් යටත් වීමෙන් පසුව බ්රිතාන්යය සම්පූර්ණ පාලනය භාර ගන්නා ලදී, එය 1814 දී පැරිස් ගිවිසුමෙන් විධිමත් කරන ලදී. සීෂෙල්ස් 1903 දී මුරුසියෙන් වෙන් වූ ඔටුන්න හිමි ජනපදයක් බවට පත් විය. සීෂෙල්ස් හි මැතිවරණ 1966 සහ 1970 දී පැවැත්විණි.
ස්වාධීනත්වය
1976 දී සීෂෙල්ස් ජනරජයක් ලෙස එක්සත් රාජධානියෙන් නිදහස ලබා ගත්තේය. එතැන් සිට එය පොදුරාජ්ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙකු බවට පත්ව ඇත. 1970 ගණන්වලදී සීෂෙල්ස් යනු "නැරඹිය යුතු ස්ථානය, චිත්රපට තරු සඳහා ක්රීඩා පිටියක් සහ ජාත්යන්තර ජෙට් කට්ටලයක්" විය. 1977 දී, ප්රංශ ඇල්බට් රෙනේ විසින් සිදු කරන ලද කුමන්ත්රණයකින් ජනරජයේ පළමු ජනාධිපති ජේම්ස් මන්චම් නෙරපා හරින ලදී. රෙනේ සංචාරක ව්යාපාරය මත අධික ලෙස යැපීම අධෛර්යමත් කළ අතර ඔහුට "සීෂෙල්ස් සීෂෙල්ස් සඳහා තබා ගැනීමට" අවශ්ය බව ප්රකාශ කළේය.
1979 ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවෙන් සමාජවාදී ඒක-පක්ෂ රාජ්යයක් ප්රකාශයට පත් කරන ලද අතර එය 1991 දක්වා පැවතුනි.
1980 ගණන් වලදී ජනාධිපති රෙනේට එරෙහිව කුමන්ත්රණ ප්රයත්න මාලාවක් ඇති වූ අතර ඒවායින් සමහරක් දකුණු අප්රිකාවේ සහාය ලැබුණි. 1981 දී, මයික් හෝරේ විසින් දකුණු අප්රිකානු කුලී හේවායන් 43 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමකට නායකත්වය දුන්නේ 1981 සීෂෙල්ස් කුමන්ත්රණ ප්රයත්නයේදී නිවාඩු ගත කරන රග්බි ක්රීඩකයින් ලෙස වෙස්වළාගෙනය. ගුවන් තොටුපළේ වෙඩි හුවමාරුවක් ඇති වූ අතර, බොහෝ කුලී හේවායන් පසුව පැහැරගත් එයාර් ඉන්දියා ගුවන් යානයකින් පැන ගියහ. මෙම පැහැරගැනීමේ නායකයා වූයේ රොඩේසියානු SAS හි හිටපු සාමාජිකයෙකු වූ ජර්මානු කුලී හේවායෙකු වන D. Clodo ය. ක්ලෝඩෝ පසුව දකුණු අප්රිකාවේ (ඔහු නිදොස් කොට නිදහස් කරන ලදී) මෙන්ම ඔහුගේ මව් රට වන ජර්මනියේ ගුවන් කොල්ලකෑම් සම්බන්ධයෙන් නඩු විභාගයට පෙනී සිටියේය.
1986 දී, සීෂෙල්ස් ආරක්ෂක අමාත්ය ඔගිල්වි බර්ලූයිස්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් කුමන්ත්රණයක්, ජනාධිපති රෙනේට ඉන්දියාවෙන් ආධාර ඉල්ලා සිටීමට හේතු විය. මල් පිපෙන මෙහෙයුමේදී, කුමන්ත්රණය වැලැක්වීම සඳහා ඉන්දියානු නාවික හමුදාවට අයත් වින්ධ්යාගිරි යාත්රාව වික්ටෝරියා වරායට පැමිණියේය.
නව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක පළමු කෙටුම්පත 1992 දී අවශ්ය ඡන්දදායකයින්ගෙන් 60% ලබා ගැනීමට අපොහොසත් වූ නමුත් 1993 දී සංශෝධිත අනුවාදයක් අනුමත කරන ලදී.
2012 ජුනි මාසයේදී, රියෝ ද ජැනයිරෝ හි පැවති එක්සත් ජාතීන්ගේ තිරසාර සංවර්ධනය පිළිබඳ සමුළුවේදී, සීෂෙල්ස් රජය විසින් එහි වර්ග කිලෝමීටර මිලියන 1.35 සාගර ජලයෙන් 30% ක් රටේ සමුද්ර ආරක්ෂිත ප්රදේශ තුළ ආරක්ෂා කිරීමට කැපවීමක් කරන ලදී.
2013 ජනවාරි මාසයේදී, ෆෙලෙන්ග් නිවර්තන සුළි කුණාටුව ධාරානිපාත වර්ෂාවක් ඇති කළ විට, ගංවතුර සහ නාය යෑම් හේතුවෙන් නිවාස සිය ගණනක් විනාශ වූ විට සීෂෙල්ස් හදිසි තත්වයක් ප්රකාශයට පත් කළේය.
1977 කුමන්ත්රණයෙන් පසුව, 2020 ඔක්තෝම්බර් සීෂෙල්ස් මහ මැතිවරණය තෙක් ජනාධිපතිවරයා සෑම විටම එකම දේශපාලන පක්ෂය නියෝජනය කළ අතර එය විරුද්ධ පක්ෂය ජයග්රහණය කිරීම ඉතිහාසගත විය. වේවල් රම්කලවන් යුනයිටඩ් සීෂෙල්ස් (පැරණි සීෂෙල්ස් මහජන ප්රගතිශීලී පෙරමුණේ වත්මන් නම) නියෝජනය නොකළ පළමු ජනාධිපතිවරයා විය.
2023 ජනවාරි මාසයේදී සීෂෙල්ස් සිය සමුද්ර අවකාශීය සැලැස්ම සම්පූර්ණ කිරීමේ අවසන් අදියර නිවේදනය කළේය. එය නෝර්වේට පිටුපසින් කිලෝමීටර මිලියන 1.35 (වර්ග සැතපුම් 520,000) දෙවන විශාලතම සාගර ප්රදේශය බවට පත් වනු ඇත, එහි නිල් ආර්ථිකයට සහය වේ.
දේශපාලනය
රාජ්ය නායකයා සහ රජයේ ප්රධානියා වන සීෂෙල්ස් ජනාධිපතිවරයා වසර පහක නිල කාලය සඳහා මහජන ඡන්දයෙන් තේරී පත් වේ. කැබිනට් මණ්ඩලයේ මුලසුන හොබවන්නේ සහ පත් කරනු ලබන්නේ ව්යවස්ථාදායකයේ බහුතරයකගේ අනුමැතියට යටත්ව ජනාධිපතිවරයා විසිනි. 2023 වන විට ජනාධිපතිවරයා වවෙල් රම්කලවන් ය.
ඒකමතික සීෂෙලොයිස් පාර්ලිමේන්තුව, ජාතික සභාව හෝ ජාතික සමුළුව, සාමාජිකයින් 35 කින් සමන්විත වන අතර, ඔවුන්ගෙන් 26 දෙනෙකු මහජන ඡන්දයෙන් සෘජුවම තේරී පත් වන අතර, ඉතිරි ආසන නවය එක් එක් පක්ෂයට ලැබෙන ඡන්ද ප්රතිශතය අනුව සමානුපාතිකව පත් කෙරේ. සියලුම සාමාජිකයින් වසර පහක කාලයක් සේවය කරයි.
1903 දී නිර්මාණය කරන ලද සීෂෙල්ස් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය, සීෂෙල්ස් හි ඉහළම උසාවියක් වන අතර සියලුම පහළ උසාවි සහ විනිශ්චය සභාවල ප්රථම අභියාචනාධිකරණය වේ. සීෂෙල්ස් හි ඉහළම අධිකරණය වන්නේ සීෂෙල්ස් අභියාචනාධිකරණය වන අතර එය රටේ අවසාන අභියාචනාධිකරණයයි.
දේශපාලන සංස්කෘතිය
සීෂෙල්ස් හි දිගුකාලීන ජනාධිපති ප්රංශ-ඇල්බට් රෙනේ බලයට පත් වූයේ ඔහුගේ ආධාරකරුවන් 1977 ජුනි 5 වන දින කුමන්ත්රණයකින් පළමු ජනාධිපති ජේම්ස් මැන්චම් බලයෙන් පහ කර ඔහු ජනාධිපති ලෙස පත් කිරීමෙන් පසුවය. රෙනේ එවකට අගමැති විය. රෙනේ 1993 දක්වා සමාජවාදී ඒක-පක්ෂ ක්රමයක් යටතේ ප්රබලයෙකු ලෙස පාලනය කළ අතර ඔහුට බහු-පක්ෂ ක්රමයක් හඳුන්වා දීමට බල කෙරුනි. 2006, 2011 සහ 2015 දී නැවත තේරී පත් වූ ඔහුගේ උප සභාපති ජේම්ස් මයිකල්ට පක්ෂව ඔහු 2004 දී ඉවත් විය. 2016 සැප්තැම්බර් 28 වන දින, ජනාධිපති කාර්යාලය නිවේදනය කළේ මයිකල් ඔක්තෝබර් 16 දින සිට බලයෙන් ඉවත් වන බවත්, උප සභාපති ඩැනී ෆෝර් මිෂෙල්ගේ ඉතිරි කාලය සම්පූර්ණ කරන බවත්ය.
2020 ඔක්තෝබර් 26 වන දින, 59 හැවිරිදි ඇංග්ලිකානු පූජකයෙකු වන වවෙල් රම්කලවන් සීෂෙල්ස් ජනරජයේ පස්වන ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත් විය. රාම්කලවන් 1993 සිට 2011 දක්වාත්, 2016 සිට 2020 දක්වාත් විපක්ෂ මන්ත්රීවරයකු විය. ඔහු 1998 සිට 2011 දක්වා සහ 2016 සිට 2020 දක්වා විපක්ෂ නායක ලෙස කටයුතු කළේය. රාම්කලවන් වත්මන් ඩැනී ෆෝරේ 54.9% ට 43.5% කින් පරාජය කළේය. මෙය විපක්ෂය ජනාධිපතිවරණයක් ජයග්රහණය කළ පළමු අවස්ථාව ලෙස සටහන් විය.
ප්රාථමික දේශපාලන පක්ෂ වන්නේ, 2009 දක්වා සීෂෙල්ස් මහජන ප්රගතිශීලී පෙරමුණ (එස්පීපීඑෆ්) ලෙස හැඳින්වෙන, දැන් එක්සත් සීෂෙල්ස් (එක්සත් ජනපදය) සහ සමාජීය වශයෙන් ලිබරල් සීෂෙල්ස් ජාතික පක්ෂය (එස්එන්පී) ලෙස හැඳින්වේ.
ජාතික සභාවේ මැතිවරණය 2020 ඔක්තෝබර් 22-24 දිනවල පැවැත්විණි. සීෂෙල්ස් ජාතික පක්ෂය, සමාජ සාධාරණත්වය සහ ප්රජාතන්ත්රවාදය සඳහා වූ සීෂෙල්ස් පක්ෂය සහ සීෂෙල්ස් එක්සත් පක්ෂය, ලිනියොන් ඩිමොක්රැටික් සෙසෙල්වා (එල්ඩීඑස්) සභාගයක් පිහිටුවා ගත්හ. ජාතික සභාවේ ආසන 35න් LDS ආසන 25ක් දිනාගත් අතර එක්සත් ජනපදයට ආසන 10ක් හිමි විය.
විදේශ සබඳතා
සීෂෙල්ස් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, අප්රිකානු සංගමය, ඉන්දියානු සාගර කොමිසම, ලා ෆ්රැන්කොෆෝනි, දකුණු අප්රිකානු සංවර්ධන ප්රජාව සහ පොදුරාජ්ය මණ්ඩලීය ජාතීන්ගේ සාමාජිකයෙකි.
1979 සහ 1983 අතර, ප්රංශයේ-ඇල්බට් රෙනේගේ නොබැඳි ආන්ඩුව පෙරලා දැමීමේ විවිධ කුමන්ත්රණ, ප්රමුඛ සහභාගිවන්නන්ට අනුව, එක්සත් ජනපදය, ප්රංශය සහ දකුණු අප්රිකාව විසින් සහාය දක්වන ලදී. රෙනේගේ සමාජවාදී දේශපාලනය, බටහිර හා නැගෙනහිර කණ්ඩායම් කෙරෙහි ඔහුගේ නොබැඳි ස්ථාවරය සහ 1990 දී කල් ඉකුත් වීමට නියමිතව තිබූ රට තුළ එක්සත් ජනපදයේ මිලිටරි බදු දීම වැනි එවැනි ප්රයත්නයන් සඳහා පොදුවේ සඳහන් කරන ලද හේතු ඇතුළත් වේ. මෙම කාල පරිච්ඡේදයේ සියලු කුමන්ත්රණ උත්සාහයන් අසාර්ථක විය. ඔබාමා පාලනය යටතේ, එක්සත් ජනපදය සීෂෙල්ස් වෙතින් ඩ්රෝන් මෙහෙයුම් ක්රියාත්මක කිරීම ආරම්භ කළේය. 2013 වසන්තයේ දී, අප්රිකාවේ විශේෂ කාර්ය සමුද්ර ගුවන්-භූමි කාර්ය සාධක බලකායේ සාමාජිකයින් විවිධ අප්රිකානු ජාතීන් සමඟ සීෂෙල්ස් හි භටයින්ට උපදේශකත්වය ලබා දුන්හ.
හමුදා
සීෂෙල්ස් හමුදාව යනු සීෂෙල්ස් මහජන ආරක්ෂක බලකාය වන අතර එය විවිධ ශාඛා ගණනාවකින් සමන්විත වේ: පාබල ඒකකයක් සහ වෙරළාරක්ෂක බලකායක්, ගුවන් හමුදාවක් සහ ජනාධිපති ආරක්ෂක ඒකකයක්. සීෂෙල්ස් හි හමුදාව සංවර්ධනය කිරීමේදී ඉන්දියාව ප්රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත. GRSE, INS Tarasa සහ INS Tarmugli විසින් සාදන ලද SDB Mk5 මුර යාත්රා දෙකක් සීෂෙල්ස් වෙරළාරක්ෂක බලකායට භාර දීමෙන් පසු, පසුව එය PS Constant සහ PS Topaz ලෙස නම් කරන ලදී, ඉන්දියාව Hindustan Aeronautics Limited විසින් සාදන ලද ඩෝනියර් 228 ගුවන් යානයක් ද තෑගි කළේය. ඉන්දියාව Assumption දූපත සංවර්ධනය කිරීමට ගිවිසුමක් ද අත්සන් කළේය. එය වර්ග කිලෝමීටර 11 (වර්ග සැතපුම් 4) පුරා පැතිරී ඇති එය මැඩගස්කරයට උතුරින් ඉන්දියන් සාගරයේ උපාය මාර්ගිකව පිහිටා ඇත. ඉන්දියාව විසින් උපාය මාර්ගික වත්කම් සංවර්ධනය සඳහා දිවයින බදු දී ඇත. 2018 දී, සීෂෙල්ස් න්යෂ්ටික අවි තහනම් කිරීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගිවිසුමට අත්සන් තැබීය.
සිරගත කිරීම
2014 දී, සීෂෙල්ස් ජනගහනය 100,000 කට සිරකරුවන් 799 ක් සිටින ලොව ඉහළම සිරගත කිරීම් අනුපාතය ඇති අතර එය එක්සත් ජනපදයේ අනුපාතය 15% ඉක්මවයි. කෙසේ වෙතත්, රටේ සැබෑ ජනගහනය 100,000 ට අඩු විය; 2014 සැප්තැම්බර් වන විට, සීෂෙල්ස් හි සැබෑ සිරකරුවන් 735 ක් සිටි අතර, ඔවුන්ගෙන් 6% ක් කාන්තාවන්, බන්ධනාගාර තුනක සිරගත කර ඇත.
සීෂෙල්ස් හි සිරගත කිරීමේ අනුපාතය සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටී ඇත. එය තවදුරටත් ඉහළම සිරගත කිරීම් අනුපාතයක් ඇති හොඳම රටවල් දහය අතර නොවේ. 2022 දී, සිරගත කිරීමේ අනුපාතය ජනගහනය 100,000 කට 287 ක් වූ අතර එය ලෝකයේ 31 වැනි ඉහළම අගයයි.
නවීන මුහුදු කොල්ලකෑම
සීෂෙල්ස් යනු මූලික වශයෙන් සෝමාලියානු මුහුදු කොල්ලකරුවන් විසින් සිදු කරන ලද ඉන්දියානු සාගර මුහුදු කොල්ලකෑම්වලට එරෙහි සටනේ ප්රධාන කොටස්කරුවෙකි. හිටපු ජනාධිපති ජේම්ස් මයිකල් පැවසුවේ මුහුදු කොල්ලකෑම් සඳහා ජාත්යන්තර ප්රජාවට වසරකට ඩොලර් මිලියන 7 ත් 12 ත් අතර මුදලක් වැය වන බවයි: “මුහුදු කොල්ලකරුවන්ට බෝට්ටු, මසුන් ඇල්ලීම සහ සංචාරක කර්මාන්තය අහිමි වීම සඳහා සෘජු හා වක්ර වියදම් ඇතුළුව සීෂෙල්ස් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 4% ක් වැය වේ. සමුද්ර ආරක්ෂාව සඳහා වක්ර ආයෝජනය. මේවා දේශීය මසුන් ඇල්ලීමට බලපාන සාධක වේ - රටේ ප්රධාන ජාතික සම්පත් වලින් එකක් - 2008-2009 දී 46% ක පාඩුවක් සිදු විය. සීෂෙල්ස් මුහුදු කොල්ලකෑමට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා මුර සංචාර බෝට්ටු, ගුවන් යානා හෝ ඩ්රෝන යානා ජාත්යන්තර දායකත්වය ලබා දී ඇත.
පරිපාලන අංශ
සීෂෙල්ස් සියලුම අභ්යන්තර දූපත් වලින් සමන්විත පරිපාලන කලාප විසි හයකට බෙදා ඇත. දිස්ත්රික්ක අටක් සීෂෙල්ස් හි අගනුවර වන අතර ග්රේටර් වික්ටෝරියා ලෙස හැඳින්වේ. තවත් දිස්ත්රික්ක 14ක් මහේ ප්රධාන දිවයිනේ ග්රාමීය කොටස ලෙස සැලකේ. තවත් දිස්ත්රික්ක දෙකක් ප්රස්ලින් දූපත බෙදා ඇති අතර එකක් ලා ඩිගු මෙන්ම චන්ද්රිකා සහ අනෙකුත් අභ්යන්තර දූපත් ආවරණය කරයි. සංචාරක අමාත්යාංශය විසින් මෑතකදී නිර්මාණය කරන ලද අවසාන දිස්ත්රික්කය වන්නේ සෙසු පිටත දූපත් (Îles Eloignées) වේ.
| ග්රේටර් වික්ටෝරියා | ග්රාමීය මහේ | ප්රස්ලින්
ලා ඩිගු සහ ඉතිරි අභ්යන්තර දූපත්'
|
භූගෝලය
දූපත් රාජ්යයක් වන සීෂෙල්ස්, මැඩගස්කරයට ඊසාන දෙසින් සහ කෙන්යාවට කිලෝමීටර් 1,600 (නාවික සැතපුම් 860) පමණ නැගෙනහිරින් ඉන්දියන් සාගරයේ සෝමාලි මුහුදු කොටසේ පිහිටා ඇත. සීෂෙල්ස් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ නම් කරන ලද දූපත් 155ක් ලැයිස්තුගත කර ඇති අතර, ව්යවස්ථාව ප්රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසුව තවත් ප්රතිසංස්කරණය කරන ලද දූපත් 7ක් නිර්මාණය කර ඇත. දූපත් බහුතරයක් ජනාවාස නොමැති අතර බොහෝ ඒවා ස්වභාව රක්ෂිත ලෙස වෙන් කර ඇත. සීෂෙල්ස් හි විශාලතම දූපත වන මහේ, මොගඩිෂු (සෝමාලියාවේ අගනුවර) සිට කිලෝමීටර් 1,550 (නාවික සැතපුම් 835) දුරින් පිහිටා ඇත.
සීෂෙල්ස් බැංකුවේ නොගැඹුරු ජලය අල්ලාගෙන සිටින දූපත් 44 කින් (ග්රැනයිට් 42 ක් සහ කොරල්ලයින් 2 ක්) සමූහයක් සාමූහිකව අභ්යන්තර දූපත් ලෙස හැඳින්වේ. ඔවුන්ගේ මුළු භූමි ප්රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 244 (වර්ග සැතපුම් 94), සීෂෙල්ස් හි මුළු භූමි ප්රමාණයෙන් 54% ක් තුල සමස්ත ජනගහනයෙන් 98% ක් ජීවත්වේ.
දූපත් කණ්ඩායම් වලට බෙදා ඇත. ග්රැනිටික් සීෂෙල්ස් ලෙස හඳුන්වන ග්රැනිටික් දූපත් 42ක් ඇත. මේවා ප්රමාණයේ අවරෝහණ අනුපිළිවෙලට ඇත: මහේ, ප්රස්ලින්, සිල්වට්, ලා ඩිගු, කියුරියස්, ෆෙලිසිටේ, ෆ්රෙගේට්, ස්ටී. ඈන්, නෝර්ත්, සර්ෆ්, මේරියන්, ග්රෑන්ඩ් සෝර්, තෙරේස්, අරීඩ්, කන්සෙප්ෂන්, පෙටිට් සෝර්, කසින්, කසින්, ලෝන්ග්, රෙසිෆ්, රවුන්ඩ් (ප්රස්ලින්), ඇනෝනිම්, මාමෙල්ස්, මොයෙන්, අයිල් ඕක්ස් වචේස් මැරීන්, එල්'ඉස්ලට්, බීකන් (ඉලේ සෙචේ), කැචී, කොකෝස්, රවුම් (මහේ), එල් ඉලට් ෆ්රෙගේට්, බූබි, චව්වේ සෝරිස් (මහේ), චව්වේ සෝරිස් (ප්රස්ලින්), ඉලේ ලා ෆවුච්, හොඩෝල්, එල් අයිලොට්, රැට්, සෝරිස්, ශාන්ත පියරේ (ප්රස්ලින්), සාවේ, හැරිසන් රොක්ස් (ග්රෑන්ඩ් රොචර්).
සීෂෙල්ස් බැංකුවේ මායිමේ ග්රැනිටික්ස් වලට උතුරින් කොරල් වැලි දෙකක් ඇත: ඩෙනිස් සහ බර්ඩ්. ග්රැනිටික් වලට දකුණින් කොරල් දූපත් දෙකක් ඇත: කොයිටිවි සහ ප්ලැටේ.
අමිරන්ටේස් සමූහයේ කොරල් දූපත් 29ක් ඇත, ග්රැනිටික් වලට බටහිරින්: ඩෙස්රොචේස්, පොයිව්රේ ඇටෝල් (දූපත් තුනකින් සමන්විත - පොයිව්රේ, ෆ්ලොරෙන්ටින් සහ දකුණු දූපත), ඇල්ෆොන්ස්, ඩී'ආරෝස්, ශාන්ත ජෝශප් ඇටෝල් (දූපත් 14 කින් සමන්විත-ශාන්ත ජෝශප්, අයිල් ඕක්ස් ෆුකට්, රිසෝස්, පෙටිට් කර්කාසේ, ග්රෑන්ඩ් කර්කාසායි, බෙන්ජමින්, බෑන්ක්ස් ෆෙරාරි, චියන්ස්, පෙලිකන්ස්, වර්ස්, අයිල් පෝල්, බෑන්ක් ද සේබල්, බෑන්ක් ඕක්ස් කොකෝස් සහ අයිල් ඕක්ස් පෝල්ස්), මාරි ලුයිස්, ඩෙස්නෝස්ෆ් (අප්රිකානු ඉවුරු දූපත්-අප්රිකානු ඉවුරු සහ දකුණු දූපත), රෙමියර්, ශාන්ත ෆ්රැන්කොයිස්, බෝඩෝස්, එටොයිල්, බිජුටියර්.
අමිරන්ටේස් හි දකුණු-නිරිත දෙසින් පිහිටි ෆාර්කුහාර් සමූහයේ කොරල් දූපත් 13ක් ඇත: ෆාක්වාර් අටෝල් (දූපත් 10කින් සමන්විත—බෑන්ක්ස් ද සේබල්, ඩෙපෝසස්, අයිල් ඕක්ස් ගොලෙට්ස්, ලපින්, අයිල් ඩූ මිලියු, උතුරු මනහා, දකුණු මනහා, මධ්යම මනහා, උතුරු දිවයින සහ දකුණු දූපත), ප්රොවිඩන්ස් ඇටෝල් (දූපත් දෙකකින් සමන්විත - ප්රොවිඩන්ස් සහ බෑන්ක්ස් ප්රොවිඩන්ස්) සහ ශාන්ත පියරේ.
ෆාර්කුහාර් සමූහයට බටහිරින් පිහිටි ඇල්ඩබ්රා සමුහයේ උස් වූ කොරල් දූපත් 67ක් ඇත: ඇල්ඩබ්රා ඇටෝල් (දූපත් 46කින් සමන්විත—ග්රෑන්ඩ් ටෙරේ, පිකාඩ්, පොලිම්නි, මලබාර්, අයිල් මයිකල්, අයිල් එස්ප්රිට්, අයිල් ඕක්ස් මැස්ටික්, අයිලොට් පාර්මි, අයිලොට් පාර්මි, යැංගු, ඉලොට් මැග්නන්, අයිල් ලැනියර්, ෂැම්පිග්නොන් ඩෙස් ඕස්, යුප්රේට්, ග්රෑන්ඩ් මෙන්ටර්, ග්රෑන්ඩ් අයිලට්, ග්රෝස් ඉලොට් ජියෝනෙට්, ග්රෝස් ඉලොට් සෙසම්, හෙරොන් රොක්, සඟවන්න අයිලන්ඩ්, අයිල් ඕක්ස් අයිග්රෙට්ස්, අයිල් ඕක්ස් සෙඩ්රෙස්, එලෙසංගා, එලෙසංගා, ඉලේසංග, අයිල් මිෂෙල්, අයිල් ස්කොකෝ, අයිල් සිල්වෙස්ට්රේ, අයිල් වෙර්ටේ, ඉලොට් ඩෙඩර්, ඉලොට් ඩූ සුඩ්, ඉලොට් ඩු මිලියු, ඉලොට් ඩු නෝර්ඩ්, ඉලොට් ඩුබොයිස්, ඉලොට් මැකෝවා, ඉලොට් මාර්ක්වොයික්ස්, ඉලොට්ස් නිකොයිස්, ඉලොට් සැලඩ්, මිඩ්ල් රොඩී, මිඩ්ල්, නූඩ්ල් උතුරු පේළි දූපත, පෙටිට් උපදේශක, පෙටිට් උපදේශක එන්ඩන්ස්, පෙටිට්ස් ඉලොට්ස්, රෝස රොක් සහ ටේබල් රොන්ඩේ), අසම්ප්ෂන් අයිලන්ඩ්, ඇස්ටෝව් සහ කොස්මොලෙඩෝ ඇටෝල් (දූපත් 19 කින් සමන්විත-මෙනායි, ඊල් ඩූ නෝර්ඩ් (බටහිර උතුර), ඊල් නෝර්ත්-ඊස්ට්), අයිල් ඩූ ට්රෝ, ගොලෙට්ස්, ග්රෑන්ඩ් පොලිට්, පෙටිට් පොලිට්, ග්රෑන්ඩ් අයිල් (විසාර්ඩ්), පාගොඩ, අයිල් ඩු සුද්-ඔවෙස්ට් (දකුණු), අයිල් ඕක්ස් මස්තික්, අයිල් බෙලීන්, අයිල් ඕක්ස් චෞව්-සූරිස්, අයිල් ඕක්ස් මැකාක්ස්, අයිල් ඕක්ස් රැට්, අයිල් ඩු නෝර්ඩ්-ඔවෙස්ට්, අයිල් ඔබ්සර්වේෂන්, අයිල් සුද්-එස්ට් සහ ඉලොට් ලා ක්රොයික්ස්)
මෙම දූපත් 155 ට අමතරව, සීෂෙල්ස් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට අනුව, ප්රතිසංස්කරණය කරන ලද දූපත් 7 ක් ඇත: අයිල් ප්රසවරන්ස්, අයිල් අරෝර්, රොමේන්විල්, ඊඩන් දූපත, ඒව, අයිල් ඩු පෝර්ට් සහ අයිල් සොලෙයිල්.
දකුණු දිවයින, අප්රිකානු ඉවුරු මුහුදෙන් ඛාදනය වී ඇත. ශාන්ත ජෝසප් ඇටෝල් හි, බෑන්ක් ඩි සේබල් සහ පෙලිකන් දූපත ද ඛාදනය වී ඇති අතර, ග්රෑන්ඩ් කර්කාසේ සහ පෙටිට් කාර්කාසේ එක් දූපතක් බවට පත් වී ඇත. ඇල්ඩබ්රා, ශාන්ත ජෝසප් ඇටෝල් සහ කොස්මොලෙඩෝ හි නම් නොකළ දූපත් කිහිපයක් ද ඇත. ප්ටි ඇස්ටෝව්, නම් කර ඇතත්, නොදන්නා හේතූන් මත එය ව්යවස්ථාවට ඇතුළත් කිරීමට අසමත් විය. බෑන්ක්ස් ප්රොවිඩන්ස් යනු තනි දූපතක් නොව, 2016 දී විශාල සහ ඉතා කුඩා දූපත් හයකින් පමණ සමන්විත වන ගතික දූපත් සමූහයකි.
දේශගුණය
දූපත් කුඩා බැවින් දේශගුණය ඉතා තෙත් වේ, සහ Köppen-Geiger පද්ධතිය විසින් නිවර්තන වැසි වනාන්තර (Af) ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. අවුරුද්ද පුරා උෂ්ණත්වය සුළු වශයෙන් වෙනස් වේ. මහේහි උෂ්ණත්වය 24 සිට 30 °C (75 සිට 86 °F) දක්වා වෙනස් වන අතර, වර්ෂාපතනය වික්ටෝරියා හි වාර්ෂිකව මිමි 2,900 (අගල් 114) සිට කඳු බෑවුම්වල මිමි 3,600 (අගල් 142) දක්වා පරාසයක පවතී. අනෙකුත් දූපත් වල වර්ෂාපතන මට්ටම් තරමක් අඩුය.
සිසිල් මාසවලදී, ජූලි සහ අගෝස්තු, සාමාන්ය අවම අගය 24 °C (75 °F) පමණ වේ. ගිනිකොනදිග වෙළඳ සුළං මැයි සිට නොවැම්බර් දක්වා නිතිපතා හමන අතර මෙය වසරේ වඩාත්ම ප්රසන්න කාලයයි. උණුසුම් මාස දෙසැම්බර් සිට අප්රේල් දක්වා, වැඩි ආර්ද්රතාවය (80%) වේ. මාර්තු සහ අප්රේල් උණුසුම්ම මාස වේ, නමුත් උෂ්ණත්වය කලාතුරකින් 31 °C (88 °F) ඉක්මවයි. බොහෝ දූපත් සුළි කුණාටු තීරයෙන් පිටත පිහිටා ඇති බැවින් අධික සුළං දුර්ලභ වේ.
| වික්ටෝරියා (සීෂෙල්ස් ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළ) සඳහා කාලගුණ දත්ත | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| මාසය | ජන | පෙබ | මාර් | අප්රි | මැයි | ජුනි | ජූලි | අගෝ | සැප් | ඔක් | නොවැ | දෙසැ | වසර |
| මධ්යන්ය දෛනික උපරිමය °C (°F) | 29.8 (85.6) | 30.4 (86.7) | 31.0 (87.8) | 31.4 (88.5) | 30.5 (86.9) | 29.1 (84.4) | 28.3 (82.9) | 28.4 (83.1) | 29.1 (84.4) | 29.6 (85.3) | 30.1 (86.2) | 30.0 (86.0) | 29.8 (85.6) |
| දෛනික සාමාන්යය °C (°F) | 26.8 (80.2) | 27.3 (81.1) | 27.8 (82.0) | 28.0 (82.4) | 27.7 (81.9) | 26.6 (79.9) | 25.8 (78.4) | 25.9 (78.6) | 26.4 (79.5) | 26.7 (80.1) | 26.8 (80.2) | 26.7 (80.1) | 26.9 (80.4) |
| මධ්යන්ය දෛනික අවමය °C (°F) | 24.1 (75.4) | 24.6 (76.3) | 24.8 (76.6) | 25.0 (77.0) | 25.4 (77.7) | 24.6 (76.3) | 23.9 (75.0) | 23.9 (75.0) | 24.2 (75.6) | 24.3 (75.7) | 24.0 (75.2) | 23.9 (75.0) | 24.4 (75.9) |
| සාමාන්ය වර්ෂාපතනය mm (inches) | 379 (14.9) | 262 (10.3) | 167 (6.6) | 177 (7.0) | 124 (4.9) | 63 (2.5) | 80 (3.1) | 97 (3.8) | 121 (4.8) | 206 (8.1) | 215 (8.5) | 281 (11.1) | 2,172 (85.6) |
| සාමාන්ය වර්ෂාපතන දින (≥ 1.0 mm) | 17 | 11 | 11 | 14 | 11 | 10 | 10 | 10 | 11 | 12 | 14 | 18 | 149 |
| සාමාන්ය සාපේක්ෂ ආර්ද්රතාවය (%) | 82 | 80 | 79 | 80 | 79 | 79 | 80 | 79 | 78 | 79 | 80 | 82 | 79.8 |
| මාසික සාමාන්ය හිරු එළිය පැය | 153.3 | 175.5 | 210.5 | 227.8 | 252.8 | 232.0 | 230.5 | 230.7 | 227.7 | 220.7 | 195.7 | 170.5 | 2,527.7 |
| Source 1: World Meteorological Organization | |||||||||||||
| Source 2: National Oceanic and Atmospheric Administration | |||||||||||||
වනජීවී
විකිපීඩියා, විකි, විශ්වකෝෂය, පොත, පුස්තකාලය, ලිපිය, කියවීම, නොමිලේ බාගත කිරීම, සීෂෙල්ස් පිළිබඳ තොරතුරු, සීෂෙල්ස් යනු කුමක්ද? සීෂෙල්ස් යනු කුමක් දර්ශනය කරන්නේ?