රිපබ්ලිකා සර්ප්ස්කා

රිපබ්ලිකා සර්ප්ස්කා (Serbian Cyrillic), සර්ප්ස්කා ජනරජය හෝ සර්බියානු ජනරජය ලෙසද හඳුන්වනු ලබන අතර, එය බොස්නියා සහ හර්සගොවිනාහි දේශපාලන අංශ තුනෙන් එකකි, අනෙක් ඒවා බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා සම්මේලනය සහ බ්‍රෙකෝ දිස්ත්‍රික්කයයි . රටේ උතුරු හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල පිහිටා ඇති එහි 2013 සංගණනයේදී ජනගහනය 1,228,423 ක් විය. එහි විශාලතම නගරය සහ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය වන්නේ වර්බාස් ගං ඉවුරේ පිහිටි බන්ජා ලූකා ය .

රිපබ්ලිකා සර්ප්ස්කා Република Српска
බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා හි රාජ්‍යයක්
ධජය Seal
නිල ගීය: Moja Republika (Serbian) "My Republic"
Republika Srpska (red) in Bosnia and Herzegovina
Location of Republika Srpska in Europe
Proclaimed	9 January 1992
Recognised as part of Bosnia and Herzegovina	14 December 1995
අගනුවර	Sarajevo (de jure) Banja Luka (de facto)
විශාලතම city	Banja Luka
නිල භාෂා	Serbian Bosnian Croatian^a
Ethnic groups	83.0% Serbs 12.7% Bosniaks 2.3% Croats 2.1% others
Religion	82.8% Eastern Orthodoxy 12.8% Islam 2.2% Catholicism 2.1% others
රජය	Federated state

• President	Ana Trišić-Babić (acting)
• Prime Minister	Savo Minić
• Speaker of the National Assembly	Nenad Stevandić

ව්‍යවස්ථාදායකය	National Assembly
භූමි ප්‍රදේශය
• මුළු	24,641 km² (9,514 sq mi)
ජනගහනය
• 2024 estimate	▼ 1,110,496
• 2013 සංගණනය	▼ 1,170,342
• ඝනත්වය	45.2/km² (117.1/sq mi)
GDP (nominal)	2024 estimate
• Total	$9.513 billion
• Per capita	$8,567
HDI (2022)	0.776 high
මුදල්	Convertible mark (BAM)
වේලා කලාපය	UTC+02:00 (+01:00)
Date format	dd/mm/yyyy
රිය පැදවීමේ පැත්ත	right
ඇමතුම් කේතය	+387
ISO 3166 කේතය	BA-SRP
^aThe Constitution of Republika Srpska avoids naming "Serbian, Bosnian, and Croatian", instead listing them as "the language of the Serb people, the language of the Bosniak people and the language of the Croat people" due to the ongoing debate over the separation of these languages.

බොස්නියාවේ සහ හර්සගොවිනාවේ සර්බ්වරුන්ගේ අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීමේ ප්‍රකාශිත අරමුණ ඇතිව, බොස්නියානු යුද්ධය ආරම්භයේදී 1992 දී රෙපබ්ලිකා සර්ප්ස්කා පිහිටුවන ලදී. ගැටුම අතරතුර, රෙපබ්ලිකා සර්ප්ස්කා විසින් පාලනය කරන ලද ප්‍රදේශවලින් බහුතරයක් ක්‍රොඒෂියානුවන් සහ බොස්නියාක්වරුන් නෙරපා හැරීම සිදු වූ අතර, බහුතරයක් සර්බියානුවන් වර්තමාන බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා සම්මේලනයෙන් රෙපබ්ලිකා සර්ප්ස්කා වෙත අවතැන් කරන ලදී හෝ නෙරපා හරින ලදී. 1995 ඩේටන් ගිවිසුම මගින් රෙපබ්ලිකා සර්ප්ස්කා බොස්නියා සහ හර්සගොවිනාහි සංඝටක ආයතන දෙකෙන් එකක් ලෙස නිර්මාණය කරන ලදී. අද වන විට එහි වාසය කරන්නේ රටේ සර්බියානු ජනගහනයයි.

මෙම ආයතනය පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන අතර, ව්‍යවස්ථාදායක බලය ජාතික සභාවට පවරා ඇති අතර එය ආසන 83 කින් සමන්විත වේ. රිපබ්ලිකා සර්ප්ස්කා සාපේක්ෂව මධ්‍යගත වුවද, එය පරිපාලනමය වශයෙන් මහ නගර සභා 64 කට බෙදා ඇති අතර එය opštine ලෙස හැඳින්වේ. (ඒකීය: opština ). වත්මන් ව්‍යවස්ථාදායක වාරය එහි ආරම්භයේ සිට දසවන සැසිවාරය සනිටුහන් කරයි.

සටහන්

The election of the government of Republika Srpska, headed by Minić, and the process of its appointment is considered illegal and unconstitutional according to the Constitution of Republika Srpska due to Milorad Dodik, who was forbade from political activity for six years by the Court of Bosnia and Herzegovina, proposing a prime minister without legal authority. This violated the Constitution of Republika Srpska and the Election Law of Bosnia and Herzegovina, as the Central Election Commission ordered Dodik's removal on 6 August 2025. On 18 August, his appeal against the decision of the Central Election Commission was rejected and his mandate as Republika Srpska president was officially terminated. The termination date was marked as 12 June 2025, due to the Bosnian state court's verdict becoming legally binding on that day. For this reason, it is considered that Minić's government lacks legal legitimacy, despite its majority support in the National Assembly of Republika Srpska.

යොමු කිරීම්

"Constitution of the Republika Srpska – official website of the Office of the High Representative". 1 ඔක්තෝබර් 2008 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 13 සැප්තැම්බර් 2008.
Mihaylov, Valentin (2020). "Ethnoterritorial Divisions and Urban Geopolitics in Post-Yugoslav Mostar". Spatial Conflicts and Divisions in Post-socialist Cities. The Urban Book Series. Cham, Switzerland: Springer Verlag. p. 95. doi:10.1007/978-3-030-61765-3_6. ISBN 978-3-030-61765-3. ISSN 2365-7588. S2CID 234970806. Bosniaks prevail in the capital city of Sarajevo, while Serbs are dominant in their entity and its capital, Banja Luka. Although Sarajevo is the capital of the entire multinational federation, Serbs and Croats often perceive it as a city governed by Bosniaks. Like many other cities, villages, municipalities and regions across Bosnia and Herzegovina, Mostar underwent the period of national homogenization as a result of ethnic cleansing or forced migration in the face of extreme nationalism and violence. Unlike Sarajevo and Banja Luka, no ethnic group succeeded in achieving full supremacy in Mostar.
M.G. (2 September 2025). "NSRS potvrdila nelegalnu Vladu RS-a na čelu s Dodikovim kumom Savom Minićem" (බොස්නියානු බසින්). Klix.ba. සම්ප්‍රවේශය 19 October 2025.
"Separatist Bosnian Serb leader Dodik removed from office". Al Jazeera (ඉංග්‍රීසි බසින්). 6 August 2025. සම්ප්‍රවේශය 6 August 2025.
"Milorad Dodik više nije predsjednik Republike Srpske, Sud BiH odbio njegovu žalbu". Klix. 18 August 2025.
"Pročitajte kompletnu odluku Suda BiH: Ovo je presuda - Milorad Dodik više nije predsjednik RS". radiosarajevo.ba (බොස්නියානු බසින්). 2025-08-18. සම්ප්‍රවේශය 2025-08-18.
S.S. (2 September 2025). "Na sjednici NSRS: Imenovana Vlada RS, koju je predložio nezakonito imenovani mandatar" (බොස්නියානු බසින්). Dnevni avaz. සම්ප්‍රවේශය 19 October 2025.
"Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (ඉංග්‍රීසි බසින්). 23 සැප්තැම්බර් 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 3 දෙසැම්බර් 2018.
"Decision on Constitutional Amendments in Republika Srpska". Office of the High Representative. 18 ජනවාරි 2012 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 3 ජූනි 2010.
"Bosnia-Herzegovina profile". BBC News. 11 April 2013 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 14 April 2013.

[8] The election of the government of Republika Srpska, headed by Minić, and the process of its appointment is considered illegal and unconstitutional according to the Constitution of Republika Srpska due to Milorad Dodik, who was forbade from political activity for six years by the Court of Bosnia and Herzegovina, proposing a prime minister without legal authority. This violated the Constitution of Republika Srpska and the Election Law of Bosnia and Herzegovina, as the Central Election Commission ordered Dodik's removal on 6 August 2025. On 18 August, his appeal against the decision of the Central Election Commission was rejected and his mandate as Republika Srpska president was officially terminated. The termination date was marked as 12 June 2025, due to the Bosnian state court's verdict becoming legally binding on that day. For this reason, it is considered that Minić's government lacks legal legitimacy, despite its majority support in the National Assembly of Republika Srpska.

[ohr.int-1] "Constitution of the Republika Srpska – official website of the Office of the High Representative". 1 ඔක්තෝබර් 2008 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 13 සැප්තැම්බර් 2008.

[Mihaylov_2020-2] Mihaylov, Valentin (2020). "Ethnoterritorial Divisions and Urban Geopolitics in Post-Yugoslav Mostar". Spatial Conflicts and Divisions in Post-socialist Cities. The Urban Book Series. Cham, Switzerland: Springer Verlag. p. 95. doi:10.1007/978-3-030-61765-3_6. ISBN 978-3-030-61765-3. ISSN 2365-7588. S2CID 234970806. Bosniaks prevail in the capital city of Sarajevo, while Serbs are dominant in their entity and its capital, Banja Luka. Although Sarajevo is the capital of the entire multinational federation, Serbs and Croats often perceive it as a city governed by Bosniaks. Like many other cities, villages, municipalities and regions across Bosnia and Herzegovina, Mostar underwent the period of national homogenization as a result of ethnic cleansing or forced migration in the face of extreme nationalism and violence. Unlike Sarajevo and Banja Luka, no ethnic group succeeded in achieving full supremacy in Mostar.

[klix-3] M.G. (2 September 2025). "NSRS potvrdila nelegalnu Vladu RS-a na čelu s Dodikovim kumom Savom Minićem" (බොස්නියානු බසින්). Klix.ba. සම්ප්‍රවේශය 19 October 2025.

[4] "Separatist Bosnian Serb leader Dodik removed from office". Al Jazeera (ඉංග්‍රීසි බසින්). 6 August 2025. සම්ප්‍රවේශය 6 August 2025.

[5] "Milorad Dodik više nije predsjednik Republike Srpske, Sud BiH odbio njegovu žalbu". Klix. 18 August 2025.

[RS_MD-6] "Pročitajte kompletnu odluku Suda BiH: Ovo je presuda - Milorad Dodik više nije predsjednik RS". radiosarajevo.ba (බොස්නියානු බසින්). 2025-08-18. සම්ප්‍රවේශය 2025-08-18.

[7] S.S. (2 September 2025). "Na sjednici NSRS: Imenovana Vlada RS, koju je predložio nezakonito imenovani mandatar" (බොස්නියානු බසින්). Dnevni avaz. සම්ප්‍රවේශය 19 October 2025.

[9] "Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (ඉංග්‍රීසි බසින්). 23 සැප්තැම්බර් 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 3 දෙසැම්බර් 2018.

[10] "Decision on Constitutional Amendments in Republika Srpska". Office of the High Representative. 18 ජනවාරි 2012 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 3 ජූනි 2010.

[11] "Bosnia-Herzegovina profile". BBC News. 11 April 2013 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 14 April 2013.