දකුණු ජෝර්ජියා සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් (SGSSI) යනු දකුණු අත්ලාන්තික් සාගරයේ බ්රිතාන්ය විදේශීය ප්රදේශයකි. එය දකුණු ජෝර්ජියාව සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් ලෙස හැඳින්වෙන කුඩා දූපත් දාමයකින් සමන්විත දුරස්ථ හා ආගන්තුක සත්කාරයට නුසුදුසු දූපත් එකතුවකි. දකුණු ජෝර්ජියාව කිලෝමීටර 165 (සැතපුම් 103) දිග සහ කිලෝමීටර 35 (සැතපුම් 22) පළල වන අතර එය භූමියේ විශාලතම දූපත වේ. දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් දකුණු ජෝර්ජියාවට ගිනිකොන දෙසින් කිලෝමීටර 700 (සැතපුම් 430) පමණ පිහිටා ඇත. භූමියේ මුළු භූමි ප්රමාණය කිලෝමීටර් 3,903 (වර්ග සැතපුම් 1,507) කි. ෆෝක්ලන්ත දූපත් එහි ආසන්නතම ස්ථානයේ සිට බටහිරින් කිලෝමීටර 1,300 (සැතපුම් 810) පමණ දුරින් පිහිටා ඇත.
දකුණු ජෝර්ජියා සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් | |
|---|---|
බ්රිතාන්ය විදේශ භූමි ප්රදේශය | |
ධජය ලාංඡනය | |
| ආදර්ශ පාඨය: | |
| නිල ගීය: "දෙවියන් වහන්සේ රජු බේරා ගනීවා" | |
දකුණු අත්ලාන්තික් සාගරයේ දකුණු ජෝර්ජියාවේ සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් වල පිහිටීම | |
| ස්වෛරී රාජ්යය | එක්සත් රාජධානිය |
| ෆෝක්ලන්ත දූපත් වලින් වෙන්වීම | 1985 ඔක්තෝබර් 3 |
| අගනුවර සහ විශාලතම ජනාවාසය | කිං එඩ්වඩ් පොයින්ට් 54°17′00″S 36°30′00″W / 54.28333°S 36.50000°W |
| නිල භාෂා | ඉංග්රීසි |
| ජන අන්වර්ථ නම් | දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් වැසියා |
| රජය | ව්යවස්ථාමය රාජාණ්ඩුවක් යටතේ සෘජු පරිපාලනය යැපෙන ප්රදේශය |
• රාජාණ්ඩුව | III වන චාල්ස් |
• කොමසාරිස් | ඇලිසන් බ්ලේක් |
| එක්සත් රාජධානියේ රජය | |
• අමාත්ය | ස්ටීවන් ඩෝටි |
| භූමි ප්රදේශය | |
• මුළු | 3,903 km2 (1,507 sq mi) (ශ්රේණිගත කර නැත) |
| ජනගහනය | |
• 2020 estimate | 22 (240 වෙනි) |
• 2010 සංගණනය | 20 |
| මුදල් | ස්ටර්ලින් පවුම් ෆෝක්ලන්ත දූපත් පවුම (£) (FKP) |
| වේලා කලාපය | UTC−02:00 (GST) |
| Date format | දිදි/මාමා/වවවව |
| රිය පැදවීමේ පැත්ත | වම |
| ඇමතුම් කේතය | +500 |
| UK postcode | SIQQ 1xx |
| ISO 3166 කේතය | GS |
| අන්තර්ජාල TLD | .gs |
| වෙබ් අඩවිය | gov.gs/ |
දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් ජනාවාස නොවන අතර ඉතා කුඩා ස්ථිර නොවන ජනගහනයක් දකුණු ජෝර්ජියාවේ වාසය කරයි. දකුණු ජෝර්ජියාවට කෲස් ලයිනර් සංචාර වැඩි වැඩියෙන් ජනප්රිය වුවද, භූමියට හෝ ඉන් පිටතට නියමිත මගී ගුවන් ගමන් හෝ තොටුපළවල් නොමැත, සෑම ගිම්හානයකම දහස් ගණනක් අමුත්තන් පැමිණේ.
එක්සත් රාජධානිය 1775 දී දකුණු ජෝර්ජියාව සහ 1908 දී දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් කෙරෙහි ස්වෛරීභාවය ප්රකාශ කළේය. "දකුණු ජෝර්ජියාව සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත්" යන භූමිය 1985 දී පිහිටුවන ලදී; මීට පෙර, එය ෆෝක්ලන්ත දූපත් යැපුම්වල කොටසක් ලෙස පාලනය කර තිබුණි. 1927 දී ආර්ජන්ටිනාව දකුණු ජෝර්ජියාවට හිමිකම් කියූ අතර 1938 දී දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් වලට හිමිකම් කීවේය.
1976 සිට 1982 දක්වා රාජකීය නාවික හමුදාව විසින් වසා දමන තෙක් ආර්ජන්ටිනාව දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් වල තූලේ දූපතේ කෝර්බෙටා උරුගුවේ නම් නාවික මධ්යස්ථානයක් පවත්වාගෙන ගියේය. දකුණු ජෝර්ජියාව කෙරෙහි ආර්ජන්ටිනාවේ හිමිකම් පෑම 1982 ෆෝක්ලන්ඩ් යුද්ධයට දායක වූ අතර, එම කාලය තුළ ආර්ජන්ටිනා හමුදා කෙටියෙන් දිවයින අත්පත් කර ගත්හ. ටියෙරා ඩෙල් ෆියුගෝ, ඇන්ටාර්ටිඩා ඊ ඉස්ලාස් ඩෙල් ඇට්ලන්ටිකෝ සුර් පළාතේ කොටසක් ලෙස දකුණු ජෝර්ජියාව සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් කෙරෙහි ආර්ජන්ටිනාව දිගටම ස්වෛරීභාවය ඉල්ලා සිටී.
ඉතිහාසය
දකුණු ජෝර්ජියාව
17 සිට 19 වන සියවස් දක්වා
දකුණු ජෝර්ජියා දූපත ප්රථම වරට දැක බලා සංචාරය කළේ 1675 අප්රේල් මාසයේදී ලන්ඩන් වෙළෙන්දෙකු සහ (ඔහුගේ ප්රංශ නම නොතකා) ඉංග්රීසි ජාතිකයෙකු වූ ඇන්තනි ඩි ලා රොචේ විසිනි. ඔහු දිවයිනේ බොක්කක දෙසතියක් ගත කළේය. මුල් සිතියම්වල මෙම දූපත රොචේ දූපත ලෙස දිස් විය. ශාන්ත-මාලෝ සිට ක්රියාත්මක වූ වාණිජ ස්පාඤ්ඤ නෞකාවක් වන ලියොන් 1756 ජුනි 28 හෝ ජුනි 29 දින එය දුටුවේය.
ජේම්ස් කුක් 1775 දී දිවයින වටා ගමන් කර පළමු ගොඩබෑම සිදු කළේය. ඔහු මහා බ්රිතාන්ය රාජධානිය සඳහා භූමියට හිමිකම් කියමින් එය එක්සත් රාජධානියේ III වන ජෝර්ජ් රජුට ගෞරවයක් වශයෙන් "ජෝර්ජියා දූපත" ලෙස නම් කළේය. දකුණු ජෝර්ජියා රජය සඳහා බ්රිතාන්ය විධිවිධාන 1843 බ්රිතාන්ය ලිපි පේටන්ට් බලපත්රය යටතේ ස්ථාපිත කරන ලදී.
1882–1883 දී පළමු ජාත්යන්තර ධ්රැවීය වර්ෂය සඳහා ජර්මානු ගවේෂණයක් දිවයිනේ ගිනිකොන දෙසින් රාජකීය බොක්කෙහි එහි කඳවුර පිහිටුවා ගත්තේය. මෙම කණ්ඩායමේ විද්යාඥයින් සිකුරු සංක්රාන්තිය නිරීක්ෂණය කළ අතර 1883 දී ක්රකටෝවා පුපුරා යාමෙන් ඇති වූ තරංග වාර්තා කළහ. දකුණු ජෝර්ජියාවේ සීල් දඩයම 1786 දී ආරම්භ වූ අතර 19 වන සියවස පුරාම පැවතුනි. ජලය ද්රෝහී බව ඔප්පු වූ අතර 1801 අගභාගයේදී අර්ල් ස්පෙන්සර් වැනි යාත්රා ගණනාවක් එහි විනාශ විය.
20 සහ 21 වන සියවස් දක්වා
දකුණු ජෝර්ජියාව 20 වන සියවසේ සිට තල්මසුන් දඩයම් කිරීම සඳහා කඳවුරක් බවට පත්විය. නෝර්වීජියානු ජාතික කාල් ඇන්ටන් ලාර්සන්, 1904 දී ග්රිට්විකන් හි පළමු ගොඩබිම් තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ ස්ථානය සහ පළමු ස්ථිර වාසස්ථානය ස්ථාපිත කළේය. එය ක්රියාත්මක වූයේ ග්රිට්විකන් හි පදිංචි වූ ඔහුගේ ආර්ජන්ටිනා ධීවර සමාගම හරහාය. මෙම ස්ථානය 1965 දක්වා ක්රියාත්මක විය. ෆෝක්ලන්ඩ් දූපත් ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් ලබා දුන් බදු යටතේ තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ ස්ථාන ක්රියාත්මක විය. ආරක්ෂිත වරායන් සහිත උතුරු වෙරළ තීරයේ ඇති ස්ථාන හත බටහිර සිට නැගෙනහිරට විය:
- ප්රින්ස් ඔලාව් හාබර්
- ලයිත් හාබර්
- ස්ට්රොම්නස්
- හුස්වික්
- ග්රිට්විකන්
- ගොඩ්තුල්
- ඕෂන් හාබර්
තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ ස්ථාන වල වැඩ කටයුතු අප්රසන්න හා භයානක ස්ථාන විය. 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ අමුත්තෙක් විසින් එකක් "වැස්ලින් වල තොග වශයෙන් තාපාංක කරන චානල් නිවසක්" ලෙස හැඳින්වීය. ටිම් ෆ්ලැනරි ලිව්වේ එහි "කුණු වූ වාෂ්ප නරක මාළු, පොහොර සහ සම් පදම් කිරීමේ වැඩ එකට මිශ්ර වූ පොං [සමාන]" බවයි, සහ එක් අමුතු අනතුරක් සඳහන් කළේය: "කුණු වන තල්මසෙකුට පුපුරා යන තෙක් වායුවකින් පුරවා, මිනිසෙකු මරා දැමීමට ප්රමාණවත් බලයක් සහිත මෝටර් රථයක ප්රමාණයේ කලලයක් පිට කළ හැකිය."
තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ කර්මාන්තය අවසන් වීමත් සමඟ, ස්ථාන අත්හැර දමන ලදී. දකුණු ජෝර්ජියා කෞතුකාගාරය සහ ග්රිට්විකන්හි නෝර්වීජියානු ලුතරන් පල්ලිය වැනි සංරක්ෂිත ගොඩනැගිලි කිහිපයක් හැරුණු විට, ඒවායේ දිරාපත් වන නටබුන් පමණක් ඉතිරිව පවතී. 1905 සිට, ආර්ජන්ටිනාවේ කාලගුණ විද්යා කාර්යාලය 1949 දී වෙනස් වන තෙක් තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ ස්ථානයේ බ්රිතාන්ය බදු අවශ්යතා යටතේ ග්රිට්විකන්හි කාලගුණ විද්යා නිරීක්ෂණාගාරයක් පවත්වාගෙන යාමට සහයෝගයෙන් කටයුතු කළේය.
1908 දී, එක්සත් රාජධානිය දකුණු අත්ලාන්තික් සාගරයේ එහි දේපළ සඳහා ව්යවස්ථාමය විධිවිධාන ස්ථාපිත කරන ලද තවත් ලිපි පේටන්ට් බලපත්රයක් නිකුත් කළේය. ලිපි මගින් දකුණු ජෝර්ජියාව, දකුණු ඕක්නි, දකුණු ෂෙට්ලන්ඩ්, දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් සහ ග්රැහැම් ලෑන්ඩ් ආවරණය විය. දකුණු ධ්රැවය දක්වා ළඟා වන ඇන්ටාක්ටිකාවේ අංශයක් ඇතුළත් කිරීම සඳහා හිමිකම් පෑම 1917 දී දීර්ඝ කරන ලදී. 1909 දී, ග්රිට්විකන්හි තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ ස්ථානය අසල දකුණු ජෝර්ජියාවේ කිං එඩ්වඩ් පොයින්ට් හි පරිපාලන මධ්යස්ථානයක් සහ වාසස්ථානයක් ස්ථාපිත කරන ලදී. ස්ථිර ප්රාදේශීය බ්රිතාන්ය පරිපාලනයක් සහ නේවාසික මහේස්ත්රාත්වරයෙකු විසින් එම භූමියේ සියලු ආර්ථික, විද්යාත්මක සහ අනෙකුත් ක්රියාකාරකම් ඵලදායී ලෙස අත්පත් කර ගැනීම, ක්රියාත්මක කිරීම සහ නියාමනය සිදු කරන ලද අතර, එය එවකට ෆෝක්ලන්ත දූපත් යැපීම් ලෙස පාලනය විය. 1912 දී පමණ, සමහර වාර්තාවලට අනුව, මෙතෙක් අල්ලා ගන්නා ලද විශාලතම තල්මසා වන අඩි 110 (මීටර් 34) උස නිල් තල්මසෙකු ග්රිට්විකන්හි ගොඩ බැස්සේය.
1916 අප්රේල් මාසයේදී, අර්නස්ට් ෂැකල්ටන්ගේ ඉම්පීරියල් ට්රාන්ස්-ඇන්ටාක්ටික් ගවේෂණය දකුණු ජෝර්ජියාවට නිරිත දෙසින් සැතපුම් 800 ක් (කිලෝමීටර් 1,300) පමණ දුරින් එලිෆන්ට් දූපතේ අතරමං විය. ෂැකල්ටන් සහ සහචරයින් පස් දෙනෙකු උදව් ඉල්ලා සිටීමට කුඩා බෝට්ටුවකින් පිටත් වූ අතර, මැයි 10 වන දින, වීර චාරිකාවකින් පසු, ඔවුන් දකුණු ජෝර්ජියාවේ දකුණු වෙරළ තීරයේ කිං හාකොන් බොක්කෙහි ගොඩ බැස්සා. තිදෙනෙකු වෙරළ තීරයේ රැඳී සිටියදී, ෂැකල්ටන් සහ අනෙක් දෙදෙනා වන ටොම් ක්රීන් සහ ෆ්රෑන්ක් වෝර්ස්ලි, ස්ට්රෝම්නස් තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ ස්ථානයේ උපකාර ලබා ගැනීම සඳහා කඳුකර දූපතේ කොඳු ඇට පෙළට ඉහළින් සැතපුම් 22 ක් (කිලෝමීටර් 35) ආවරණය කිරීමට ගියහ. එලිෆන්ට් දූපතේ රැඳී සිටි ගවේෂණයේ ඉතිරි සාමාජිකයින් 22 දෙනා පසුව බේරා ගන්නා ලදී. 1922 ජනවාරි මාසයේදී, පසුකාලීන ගවේෂණයකදී, දකුණු ජෝර්ජියාවේ කිං එඩ්වඩ් කෝව් හි නැංගුරම් ලා සිටියදී ෂැකල්ටන් නැවේදී මිය ගියේය. ඔහුව තැන්පත් කර ඇත්තේ ග්රිට්විකන්හි ය. ඉම්පීරියල් ට්රාන්ස් ඇන්ටාක්ටික් ගවේෂණයේ ෂැකල්ටන්ගේ දෙවන අණ දෙන නිලධාරියා වූ තවත් ප්රසිද්ධ ඇන්ටාක්ටික් ගවේෂකයෙකු වන ෆ්රෑන්ක් වයිල්ඩ්ගේ අළු 2011 දී ෂැකල්ටන් අසල තැන්පත් කරන ලදී.
ආර්ජන්ටිනාව 1927 දී දකුණු ජෝර්ජියාවට හිමිකම් කීවේය. මෙම ප්රකාශයේ පදනම සහ පසුව 1938 දී දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් වෙත හිමිකම් පෑමේ පදනම ප්රශ්න කර ඇත. දෙවන ලෝක සංග්රාමයේදී, රාජකීය නාවික හමුදාව ජර්මානු ප්රහාරකයන්ට එරෙහිව දකුණු ජෝර්ජියානු සහ ඇන්ටාක්ටික් මුහුදේ මුර සංචාරයක් සඳහා සන්නද්ධ වෙළඳ යාත්රාවක් යෙදවූ අතර, කම්බර්ලන්ඩ් බොක්ක සහ ස්ට්රොම්නස් බොක්ක ආරක්ෂා කරන අඟල් හතරේ වෙරළ තුවක්කු දෙකක් (තවමත් පවතී), ඒවා නෝර්වීජියානු තල්මසුන් අතර ස්වේච්ඡා සේවකයන් විසින් ක්රියාත්මක කරන ලදී. 1949-1950 දී බ්රිතාන්ය ඇන්ටාක්ටික් සමීක්ෂණය මගින් කිං එඩ්වඩ් පොයින්ට් හි කඳවුර පර්යේෂණ පහසුකමක් ලෙස පුළුල් කරන ලද අතර, එය 1962 දක්වා ෆෝක්ලන්ඩ් දූපත් යැපුම් සමීක්ෂණය ලෙස හැඳින්විණි.
1982 මාර්තු 19 වන දින ෆෝක්ලන්ඩ් යුද්ධය ආරම්භ වූයේ, සීරීම්-ලෝහ වෙළඳුන් ලෙස පෙනී සිටි ආර්ජන්ටිනාවේ පිරිසක් (ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් මෆ්ටි හි ආර්ජන්ටිනා මැරීන් භටයින්) දකුණු ජෝර්ජියාවේ ලයිත් වරායේ අතහැර දැමූ තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ ස්ථානය අත්පත් කර ගැනීමත් සමඟ ය. අප්රේල් 3 වන දින ආර්ජන්ටිනා හමුදා ග්රිට්විකන්ට පහර දී අත්පත් කර ගත්හ. ආර්ජන්ටිනාවේ ආරක්ෂක බළකායේ අණදෙන නිලධාරීන් අතර ආර්ජන්ටිනාවේ අපිරිසිදු යුද්ධයේදී සිදු කරන ලද මනුෂ්යත්වයට එරෙහි අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වසර ගණනාවකට පසු වරදකරු වූ ආර්ජන්ටිනා නාවික හමුදාවේ කපිතාන්වරයෙකු වූ ඇල්ෆ්රෙඩෝ ඇස්ටිස් ද විය. අප්රේල් 25 වන දින බ්රිතාන්ය හමුදා විසින් ඔපරේෂන් පැරකට් මෙහෙයුමේදී දූපත නැවත අත්පත් කර ගන්නා ලදී.
1985 දී, දකුණු ජෝර්ජියාව සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් ෆෝක්ලන්ඩ් දූපත් යැපුම් ප්රදේශයක් ලෙස පරිපාලනය කිරීම නවතා වෙනම භූමියක් බවට පත් විය. ෆෝක්ලන්ත යුද්ධයෙන් පසු කුඩා හමුදා බලකොටුවක් බවට පත් වූ කිං එඩ්වඩ් පොයින්ට් කඳවුර 2001 දී නැවත සිවිල් භාවිතයට පැමිණි අතර දැන් එය ක්රියාත්මක වන්නේ බ්රිතාන්ය ඇන්ටාක්ටික් සමීක්ෂණය විසිනි.
දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත්
1775 දී කපිතාන් ජේම්ස් කුක් විසින් සැන්ඩ්විච් දූපත් සමූහයේ දකුණු දූපත් අට සොයා ගන්නා ලදී, නමුත් ඔහු දකුණු කෙළවරේ ඇති තුන එකට එකතු කළ අතර, වෙනම දූපත් ලෙස ඒවායේ තත්ත්වය 1820 වන තෙක් ෆේබියන් ගොට්ලිබ් වොන් බෙලින්ෂවුසන් විසින් ස්ථාපිත කරන ලදී. උතුරු දූපත් තුන 1819 දී බෙලින්ෂවුසන් විසින් සොයා ගන්නා ලදී. කුක් විසින් දූපත් තාවකාලිකව "සැන්ඩ්විච් ලෑන්ඩ්" ලෙස නම් කරන ලද නමුත්, ඒවා තනි භූමි ප්රමාණයක් නොව දූපත් සමූහයක් විය හැකි බව ඔහු අදහස් දැක්වීය. අද්මිරාල්ටියේ පළමු අධිපතියා වූ සැන්ඩ්විච් හි 4 වන අර්ල් ජෝන් මොන්ටාගුට ගෞරවයක් වශයෙන් මෙම නම තෝරා ගන්නා ලදී. "සැන්ඩ්විච් දූපත්" වලින් ඒවා වෙන්කර හඳුනා ගැනීම සඳහා "දකුණ" යන වචනය පසුව එකතු කරන ලදී, එය දැන් හවායි දූපත් ලෙස හැඳින්වේ.
දූපත් දාමයේ දකුණු කෙළවරේ දකුණු තූලේ යනු ඇන්ටාක්ටික් ගිවිසුමෙන් ආවරණය වන ප්රදේශයෙන් පිටත පෘථිවියේ දකුණු දිගම භූමියයි.
ආර්ජන්ටිනාව 1938 දී දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් වලට හිමිකම් කී අතර, අවස්ථා කිහිපයකදී දූපත් වල බ්රිතාන්ය ස්වෛරීභාවයට අභියෝග කළේය. 1955 ජනවාරි 25 සිට 1956 මැද භාගය දක්වා, ආර්ජන්ටිනාව තුලේ දූපතේ ගිනිකොනදිග වෙරළ තීරයේ ෆර්ගියුසන් බොක්කෙහි "ටෙනියන්ටේ එස්කිවෙල්" (එස්) ගිම්හාන ස්ථානය පවත්වාගෙන ගියේය. 1976 සිට 1982 දක්වා එම දූපතේම ලී (දකුණු නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ) හි ආර්ජන්ටිනාව නාවික කඳවුරක් (කෝර්බෙටා උරුගුවේ) පවත්වාගෙන ගියේය. 1976 දී බ්රිතාන්යයන් ආර්ජන්ටිනා කඳවුර පවතින බව සොයා ගත්තද, විරෝධතා දැක්වූ අතර රාජ්ය තාන්ත්රික ක්රම මගින් ගැටලුව විසඳීමට උත්සාහ කළද, ෆෝක්ලන්ත යුද්ධයෙන් පසුව තෙක් බලහත්කාරයෙන් ඔවුන් ඉවත් කිරීමට කිසිදු උත්සාහයක් ගෙන නොමැත. 1982 ජුනි 20 වන දින කඳවුර ඉවත් කරන ලදී.
භාෂා
භූමියේ එකම නිල භාෂාව ඉංග්රීසි වන අතර එය දැනට පදිංචිකරුවන් අතර බහුලව කතා කරන අතර භූමියේ සියලුම පරිපාලන කටයුතු සඳහා භාවිතා වේ. රජයේ කාර්යයන් බහුතරයක් සඳහා ඉංග්රීසි භාවිතා වුවද, දූපත් වල ආදර්ශ පාඨය ලියෝ ටෙරාම් ප්රොප්රියම් ප්රොටෙගට් ලතින් භාෂාවෙන් වන අතර එය "සිංහයා තම භූමිය ආරක්ෂා කර ගනීවා" ලෙස පරිවර්තනය කර ඇත. 2020 සැප්තැම්බර් 11 වන දින කලාපීය ඇන්ටාක්ටික් ස්ථාන නාම කමිටුවට නියෝජිතයෙකු පත් කරන ලද අතර භූමිය තුළ නව නම් තීරණය කිරීම සඳහා නිර්ණායක තුනකින් යුත් නව ලැයිස්තුවක් නිර්මාණය කරන තෙක් 1956 ස්ථාන නාම ආඥා පනත සහ 1957 ස්ථාන නාම නියාමනය මගින් නව ස්ථාන නාම සම්මත කිරීම පාලනය විය.
බ්රිතාන්ය නායක ජේම්ස් කුක් දූපත් වල සංචාලනය කරන අතරතුර, ඔහු කාණ්ඩ හතරක් මත පදනම්ව භූමියේ නව නම් සම්මත කිරීම සඳහා ප්රමිතියක් නියම කළේය: ගවේෂණ අනුග්රාහකයින්, නිලධාරීන්ගේ සහ කාර්ය මණ්ඩලයේ නම්, කැපී පෙනෙන සමකාලීන සිදුවීම් සහ ස්ථානයේ භෞතික ස්වභාවය හෝ භූගෝලීය සැකැස්ම සඳහන් කරන විස්තරාත්මක නම්. මෙම ප්රමිතිය බොහෝ දුරට කලාපයේ පසුකාලීන අමුත්තන් විසින් අනුගමනය කරන ලද අතර, විවිධ රටවලින් පැමිණි ගවේෂකයින් විසින් අනුගමනය කරන ලදී, උදාහරණයක් ලෙස රුසියානු ගවේෂක ෆේබියන් ගොට්ලීබ් වොන් බෙලිංෂවුසන්, ඔහුගේ 1819-1821 ඇන්ටාක්ටික් ගවේෂණයේදී භූමිය තුළ නව නම් හයක් තෝරා ගත්තේය.
කුක් විසින් දැනට තෝරාගෙන ඇති නම් දරන ස්ථාන අතර ක්ලර්ක් රොක්ස්, පොසෙෂන් බොක්ක සහ අයිල්ස් බොක්ක ඇතුළත් වේ. ඇමරිකානු තල්මසුන් මෙම භූමියේ කළ අතීත සංචාර පිළිගැනීමෙන් වසර ගණනාවකට පසු ලබා දී ඇති අමතර ඉංග්රීසි නම් අතර මොරල් පොයින්ට්, බඹර පොයින්ට්, පැසිෆික් පොයින්ට් සහ කොමර් ක්රැග් ඇතුළත් වේ. බෙලිංෂවුසන් විසින් තෝරා ගන්නා ලද ප්රමුඛ රුසියානු භාෂා නම් අතර ට්රැවර්සේ දූපත්, සැවොඩොව්ස්කි දූපත සහ විසෝකෝයි දූපත ("ඉහළ" යන අර්ථය ඇති высокий) ඇතුළත් වේ. භූමියේ භූ විෂමතාව තුළ පහත්බිම් ස්කොට්ලන්ත භාෂා පැවැත්මක් ද ඇති අතර, සමහර ස්ථාන ගයිකි ග්ලැසියරය සහ ඇලර්ඩයිස් පරාසය වැනි කැපී පෙනෙන ස්කොට්ලන්ත පුද්ගලයින්ගේ නමින් නම් කර ඇත.
නෝර්වීජියානු තල්මසුන්ගේ ඓතිහාසික පැවැත්මෙන් ස්ථාන නාම ගණනාවකට බලපෑම් ඇති විය, හෙස්ටෙස්ලෙටන් ("අශ්වයාගේ තැනිතලාව"), ස්ක්රැප් ස්කෙරීස් ("ස්ක්රැප්ස්ක්ජේර්" හෝ "ස්ක්රැප්ස්ක්ජාර්"), ග්රිට්විකන් ("පොට් බොක්ක"), සහ එල්සෙහුල් ("එල්සෙගේ කුහරය"), මෙන්ම ගොඩ්තුල් ("හොඳ කුහරය") වැනි තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ ස්ථාන කිහිපයක් ද ඇතුළුව. දකුණු ජෝර්ජියාවේ (සහ ඇන්ටාක්ටික් අභිසාරී ප්රදේශයට දකුණින්) උපත ලැබූ පළමු පුද්ගලයා ද නෝර්වේජියානු ජාතිකයෙකි. ඊට අමතරව, 1882-1883 ජර්මානු ජාත්යන්තර ධ්රැවීය වසර ගවේෂණය සහ 1877-1878 දී ඔස්ට්රියානු චිත්ර ශිල්පී හෙන්රිච් ක්ලට්ෂැක් සමඟ ඇමරිකානු තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ ගමනක් පිළිගැනීම සඳහා බොහෝ ජර්මානු ස්ථාන නාම ද සම්මත කරන ලදී. ක්ලට්ෂැක් පොයින්ට් සහ ෂ්රැඩර් ග්ලැසියරය මෙම සංචාර දෙක සිහිපත් කරමින් මෙම භූමියේ ස්පාඤ්ඤ භාෂාව පැවතුනි.
තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ සමාගමක් වන කොම්පනියා ආර්ජන්ටිනාව ඩි පෙස්කා ආසන්න වශයෙන් වසර 60 ක් තිස්සේ මෙම භූමියේ ක්රියාත්මක වන බැවින්, භූමිය තුළ ස්පාඤ්ඤ භාෂා පැවැත්ම සැලකිය යුතු කාලයක් තිස්සේ පැවතුනි. කෙසේ වෙතත්, ආර්ජන්ටිනාව විසින් දූපත් සම්බන්ධයෙන් පවතින ස්වෛරීභාවය පිළිබඳ ආරවුල හේතුවෙන්, 1952 දී ආර්ජන්ටිනා ඇන්ටාක්ටික් ගවේෂණ ආරම්භ වූ දා සිට, ස්ථාන ගණනාවකට පුන්ටා කාර්බන් සහ පුන්ටා හුවේකා ඇතුළු ස්පාඤ්ඤ නම් ලබා දී ඇත. ෆෝක්ලන්ත යුද්ධයේ පරාජයෙන් පසු ආර්ජන්ටිනාවේ හමුදා විසින් එය අත්හැර දැමීමට පෙර 1976 නොවැම්බර් 7 වන දින දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් වල තුලේ දූපතේ කෝර්බෙටා උරුගුවේ නමින් හැඳින්වෙන ආර්ජන්ටිනාවේ නාවික මධ්යස්ථානයක් රහසිගතව ඉදිකරන ලදී.
භූගෝලය
දකුණු ජෝර්ජියා සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් යනු දකුණු අත්ලාන්තික් සාගරයේ දූපත් එකතුවකි. මුහුදෙන් බෑවුම් සහිතව නැඟී සිටින බොහෝ දූපත් රළු සහ කඳුකර වේ. ඉහළ උන්නතාංශවලදී, දූපත් ස්ථිරවම අයිස් සහ හිමෙන් වැසී ඇත.
දකුණු ජෝර්ජියා කණ්ඩායම
දකුණු ජෝර්ජියා කණ්ඩායම ෆෝක්ලන්ඩ් දූපත් වලට නැගෙනහිර-ගිනිකොන දෙසින් කිලෝමීටර 1,390 (සැතපුම් 860; නාවික සැතපුම් 750) පමණ පිහිටා ඇති අතර, 54°–55°S, 36°–38°W හි පිහිටා ඇත. එය භූමියේ විශාලතම දූපත වන දකුණු ජෝර්ජියා දූපත සහ එය වහාම වට කර ඇති දූපත් සහ බටහිර සහ නැගෙනහිර-ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි දුරස්ථ සහ හුදකලා දූපත් කිහිපයක් ඇතුළත් වේ. එහි මුළු භූමි ප්රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 3,756 (වර්ග සැතපුම් 1,450) වන අතර, චන්ද්රිකා දූපත් ඇතුළුව, නමුත් වෙනම දූපත් සමූහයක් සාදන දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් හැර.
දකුණු ජෝර්ජියා කණ්ඩායම තුළ ඇති දූපත්
දකුණු ජෝර්ජියා දූපත 54°15′S 36°45′W හි පිහිටා ඇති අතර වර්ග කිලෝමීටර 3,528 (වර්ග සැතපුම් 1,362) ක භූමි ප්රමාණයකින් යුක්ත වේ. එය කඳුකර වන අතර බොහෝ දුරට නිසරු ය. කඳු මුදුන් එකොළහක් මීටර් 2,000 (අඩි 6,600) ට වඩා උසට නැඟී ඇති අතර, ඒවායේ බෑවුම් ග්ලැසියරවලින් පිරුණු ගැඹුරු දුර්ග වලින් වැසී ඇත; විශාලතම කඳු මුදුන ෆෝචූනා ග්ලැසියරයයි. උසම කඳු මුදුන වන්නේ ඇලර්ඩයිස් කඳුවැටියේ පැජට් කන්දයි, එහි උස මීටර් 2,934 (අඩි 9,626) කි.
භූ විද්යාත්මකව, දූපත ග්නීස් සහ ආර්ගිලේසියස් ස්කිස්ට් වලින් සමන්විත වන අතර, ඉඳහිට ටෆ් සහ අනෙකුත් අවසාදිත ස්ථර වලින් පොසිල සොයා ගෙන ඇත. මෙම දූපත දැන් අතුරුදහන් වී ඇති විශාල භූමි ස්කන්ධයක කොටසක් වන අතර එය බොහෝ විට ඇන්ඩියන් පද්ධතියේ පැරණි දිගුවක් විය හැකිය.
දකුණු ජෝර්ජියා දූපතේ වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි කුඩා දූපත් සහ දූපත් වලට ඇතුළත් වන්නේ:
|
|
|
මෙම දුරස්ථ පාෂාණ දකුණු ජෝර්ජියා සමූහයේ කොටසක් ලෙසද සැලකේ:
- ෂැග් රොක්ස්, දකුණු ජෝර්ජියා දූපතේ බටහිර-වයඹ දෙසින් කිලෝමීටර 185 (සැතපුම් 115; නාසැ 100)
- බ්ලැක් රොක්, දකුණු ජෝර්ජියා දූපතේ බටහිර-වයඹ දෙසින් කිලෝමීටර 169 (සැතපුම් 105; නාසැ 91)
- ක්ලර්ක් රොක්ස්, දකුණු ජෝර්ජියා දූපතේ නැගෙනහිර-ගිනිකොන දෙසින් කිලෝමීටර 56 (සැතපුම් 35; නාසැ 30)
දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත්
දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් බොහෝ දුරට ගිනිකඳු දූපත් 11 කින් (කුඩා චන්ද්රිකා දූපත් සහ වෙරළබඩ පාෂාණ හැර) සමන්විත වන අතර සමහර ක්රියාකාරී ගිනි කඳු ඇත. ඒවා දකුණු ජෝර්ජියාවේ ගිනිකොන දෙසින් 56°18'–59°27'S, 26°23'–28°08'W කලාපයේ උතුරු-දකුණට දිවෙන දූපත් චාපයක් සාදයි. මෙම දූපත් සමූහයට කුක් විසින් සොයා ගන්නා ලද කැන්ඩල්මාස්, වින්ඩිකේෂන්, සෝන්ඩර්ස්, මොන්ටාගු, බ්රිස්ටල්, බෙලිංෂවුසන්, කුක් සහ තූල් සහ තූල් ඇතුළත් වේ.
දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් වල උතුරු කෙළවර ට්රැවර්සේ දූපත් සහ කැන්ඩල්මාස් දූපත් කණ්ඩායම් වලින් සමන්විත වන අතර දකුණු කෙළවර දකුණු තූල් වේ. විශාලතම දූපත් තුන - සෝන්ඩර්ස්, මොන්ටාගු සහ බ්රිස්ටල් - දෙක අතර පිහිටා ඇත. දූපත් වල උසම ස්ථානය මොන්ටාගු දූපතේ බෙලින්ඩා කන්ද (මීටර් 1,370 හෝ අඩි 4,495) වේ. සෝන්ඩර්ස් දූපතේ සිව්වන උසම කඳු මුදුන වන මයිකල් කන්ද (මීටර් 990 හෝ අඩි 3,248) හි අඛණ්ඩ ලාවා විලක් ඇති අතර එය ලෝකයේ ගිනි කඳු අටක පමණක් සිදුවන බව දන්නා කරුණකි.
දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් ජනාවාස නොවූවත්, ස්ථිර කාර්ය මණ්ඩල ආර්ජන්ටිනා පර්යේෂණ ස්ථානයක් 1976 සිට 1982 දක්වා තුලේ දූපතේ පිහිටා තිබුණි. ස්වයංක්රීය කාලගුණ මධ්යස්ථාන තුලේ දූපතේ සහ සැවොඩොව්ස්කි හි ඇත. සැවොඩොව්ස්කි දූපතේ වයඹ දෙසින් සබ්මැරීන් ගිනි කන්දක් වන ප්රොටෙක්ටර් ෂෝල් ඇත.
අන්ත කරුණු
- උතුරු කෙළවර - කේප් උතුර
- දකුණු කෙළවර - කුක් දූපතේ
- බටහිර කෙළවර - ප්රධාන දූපතේ (විලිස් දූපත් වල)
- නැගෙනහිර කෙළවර - මොන්ටාගු දූපතේ
- උසම ස්ථානය - පැජට් කන්ද: මීටර් 2,934
- පහළම කෙළවර - අත්ලාන්තික් සාගරය: 0
දේශගුණය
දේශගුණය ධ්රැවීය ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇති අතර, කාලගුණය ඉතා විචල්ය සහ කටුක බැවින්, කොපන් දේශගුණික වර්ගීකරණයේ ටුන්ඩ්රා (ET) බවට පත් වේ. දකුණු ජෝර්ජියාවේ මුහුදු මට්ටමේ සාමාන්ය දෛනික උපරිම උෂ්ණත්වය ශීත ඍතුවේ (අගෝස්තු) 0 °C (32 °F) සහ ගිම්හානයේදී (ජනවාරි) 8 °C (46.4 °F) පමණ වේ. ශීත ඍතුවේ අවම උෂ්ණත්වය සාමාන්යයෙන් −5 °C (23 °F) පමණ වන අතර කලාතුරකින් −10 °C (14 °F) ට වඩා පහත වැටේ. දකුණු ජෝර්ජියාවේ වාර්ෂික වර්ෂාපතනය 1,500 mm (59.1 in) පමණ වන අතර, එයින් වැඩි ප්රමාණයක් හිම හෝ හිම ලෙස වැටෙන අතර එය මුළු අවුරුද්ද පුරාම පැවතිය හැකිය. රට අභ්යන්තරයේ, ගිම්හානයේදී හිම රේඛාව මීටර් 300 (අඩි 984) පමණ උන්නතාංශයක පවතී.
අවුරුද්ද පුරාම බටහිර දෙසින් හමන සුළං, සන්සුන් කාල පරිච්ඡේද සමඟ එක්ව හමයි - ඇත්ත වශයෙන්ම, 1963 දී, කිං එඩ්වඩ් පොයින්ට් හි සුළං වලින් 25% ක් සන්සුන් කාණ්ඩයට අයත් වූ අතර, සාමාන්ය සුළං වේගය ගැට 8 ක් (පැයට සැතපුම් 9.2; පැයට කිලෝමීටර 15) ෆෝක්ලන්ඩ් දූපත් වල මෙන් අඩක් පමණ වේ. මෙය දකුණු ජෝර්ජියාවේ නැගෙනහිර පැත්තට (ලීවර්ඩ් පැත්ත) නිරාවරණය වූ බටහිර පැත්තට වඩා ප්රසන්න දේශගුණයක් ලබා දෙයි. පවතින කාලගුණික තත්ත්වයන් සාමාන්යයෙන් දූපත් වලට නැව් මගින් ළඟා වීමට අපහසු කරයි, නමුත් දකුණු ජෝර්ජියාවේ උතුරු වෙරළ තීරයේ හොඳ නැංගුරම් පොළක් සපයන විශාල බොක්ක කිහිපයක් ඇත.
බොහෝ දකුණු අත්ලාන්තික් දූපත් මෙන් හිරු එළිය අඩුයි, උපරිම වශයෙන් 21.5% ක් පමණි. මෙය වාර්ෂිකව හිරු එළිය පැය 1,000 ක් පමණ වේ. කෙසේ වෙතත්, දේශීය භූ විෂමතාවය ද අඩු හිරු එළිය සඳහා සැලකිය යුතු ලෙස දායක වේ. 1960 ගණන්වල මුල් භාගයේදී ප්රකාශයට පත් කරන ලද අධ්යයනයකින් පෙන්නුම් කළේ හිරු එළිය පටිගත කිරීමේ උපකරණ වසර පුරා සැලකිය යුතු ලෙස අපැහැදිලිව පැවති බවත් ජුනි මාසයේදී සම්පූර්ණයෙන්ම අපැහැදිලිව පැවති බවත්ය. බර්ඩ් අයිලන්ඩ් හි න්යායාත්මක හිරු එළියට නිරාවරණය වීම බාධාවන් අඩු කිරීමෙන් 14% ක් පමණ වන අතර කිං එඩ්වඩ් පොයින්ට් හි 35% ක් පමණ වනු ඇතැයි ගණන් බලා ඇත - නැතහොත්, පැයකට අනුව, බටහිරින් පැය 650 සිට නැගෙනහිරින් පැය 1,500 දක්වා පරාසයක පවතී. ඇලර්ඩයිස් කඳුවැටිය වලාකුළු ආවරණය බිඳ දැමීමේදී ඇති කරන බලපෑම මෙයින් පෙන්නුම් කෙරේ.
දකුණු ජෝර්ජියාවේ කඳුකරයේ බටහිර බෑවුම් හරහා සහ නැගෙනහිර පැත්තෙන් කඳු සුළං නැඟී එන අතර ෆෝන් ආචරණය හේතුවෙන් බොහෝ උණුසුම් හා වියලි වේ; ගිම්හාන දිනවල උෂ්ණත්වය ඉඳහිට 20 °C (68 °F) ට වඩා ඉහළ යා හැකි විට මෙය වඩාත් ප්රසන්න තත්වයන් ඇති කරයි. දකුණු ජෝර්ජියාවේ ආරක්ෂිත නැගෙනහිර පැත්තේ කිං එඩ්වඩ් පොයින්ට් කාලගුණ විද්යා මධ්යස්ථානයේ (බොහෝ විට සාමාන්යයෙන් සහ අඩු නිරවද්යතාවයකින් ග්රිට්විකෙන් ලෙස හැඳින්වේ) වාර්තා වන ඉහළම උෂ්ණත්වය 28.8 °C (83.8 °F) වේ. අනෙක් අතට, සුළං දෙසට බටහිර පැත්තේ බර්ඩ් අයිලන්ඩ් හි වාර්තා වූ ඉහළම උෂ්ණත්වය 14.5 °C (58.1 °F) පමණි. අපේක්ෂා කළ හැකි පරිදි, ආරක්ෂිත නැගෙනහිර පැත්තේ ශීත ඍතුවේ අඩු උෂ්ණත්වයක් ද වාර්තා විය හැකිය - කිං එඩ්වඩ් පොයින්ට් සඳහා නිරපේක්ෂ අවම උෂ්ණත්වය −19.4 °C (−2.9 °F), නමුත් බර්ඩ් අයිලන්ඩ් −11.4 °C (11.5 °F) පමණි.
ඇන්ටාක්ටික් සර්කම්පෝලර් ධාරාවේ සමීපත්වය හේතුවෙන් දකුණු ජෝර්ජියාව වටා ඇති මුහුද වසර පුරා සීතලයි. ශීත ඍතුවේ දී ඒවා සාමාන්යයෙන් අයිස් පැක් වලින් තොරව පවතී, නමුත් ආරක්ෂිත බොක්කවල තුනී අයිස් සෑදිය හැකි අතර අයිස් කුට්ටි බහුලව දක්නට ලැබේ. අගෝස්තු අග දී මුහුදු උෂ්ණත්වය 0 °C (32 °F) දක්වා පහත වැටෙන අතර අප්රේල් මුලදී පමණක් 4 °C (39.2 °F) දක්වා ඉහළ යයි.
දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් දකුණු ජෝර්ජියාවට වඩා බොහෝ සීතලයි, එය දකුණට වඩා දුරින් පිහිටා ඇති අතර ඇන්ටාක්ටික් මහාද්වීපයෙන් සීතල පැතිරීම් වලට නිරාවරණය වේ. ඒවා මැයි මැද සිට නොවැම්බර් අග දක්වා (ඒවායේ දකුණු කෙළවරේ ඊටත් වඩා දිගු) මුහුදු අයිස්වලින් වටවී ඇත. දකුණු තුලේ දූපතේ වාර්තාගත උෂ්ණත්ව අන්තයන් −29.8 සිට 17.7 °C (−21.6 සිට 63.9 °F) දක්වා පරාසයක පවතී.
| බර්ඩ් අයිලන්ඩ්, දකුණු ජෝර්ජියාව, 1961–1990 සඳහා කාලගුණ දත්ත | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| මාසය | ජන | පෙබ | මාර් | අප්රි | මැයි | ජුනි | ජූලි | අගෝ | සැප් | ඔක් | නොවැ | දෙසැ | වසර |
| වාර්තාගත ඉහළම °C (°F) | 11.2 (52.2) | 10.7 (51.3) | 10.5 (50.9) | 10.2 (50.4) | 6.9 (44.4) | 6.0 (42.8) | 5.9 (42.6) | 4.8 (40.6) | 7.5 (45.5) | 10.4 (50.7) | 9.1 (48.4) | 9.4 (48.9) | 11.2 (52.2) |
| මධ්යන්ය දෛනික උපරිමය °C (°F) | 5.5 (41.9) | 5.6 (42.1) | 4.4 (39.9) | 1.9 (35.4) | −0.5 (31.1) | −1.8 (28.8) | −2.4 (27.7) | −1.9 (28.6) | −0.2 (31.6) | 1.6 (34.9) | 3.4 (38.1) | 4.5 (40.1) | 1.7 (35.0) |
| දෛනික සාමාන්යය °C (°F) | 3.1 (37.6) | 3.5 (38.3) | 2.5 (36.5) | 0.4 (32.7) | −2.1 (28.2) | −3.2 (26.2) | −3.9 (25.0) | −3.3 (26.1) | −1.8 (28.8) | −0.2 (31.6) | 1.0 (33.8) | 2.0 (35.6) | −0.2 (31.7) |
| මධ්යන්ය දෛනික අවමය °C (°F) | 0.7 (33.3) | 1.4 (34.5) | 0.6 (33.1) | −1 (30) | −3.8 (25.2) | −4.6 (23.7) | −5.4 (22.3) | −4.8 (23.4) | −3.4 (25.9) | −1.9 (28.6) | −1.5 (29.3) | −0.6 (30.9) | −2.0 (28.4) |
| වාර්තාගත අවම °C (°F) | −2 (28) | −1.7 (28.9) | −3.2 (26.2) | −4.6 (23.7) | −7.3 (18.9) | −8.5 (16.7) | −11.4 (11.5) | −10.6 (12.9) | −8.5 (16.7) | −6.6 (20.1) | −4.3 (24.3) | −2.8 (27.0) | −11.4 (11.5) |
| සාමාන්ය වර්ෂාපතනය mm (inches) | 84 (3.3) | 80 (3.1) | 95 (3.7) | 123 (4.8) | 108 (4.3) | 108 (4.3) | 120 (4.7) | 114 (4.5) | 107 (4.2) | 98 (3.9) | 88 (3.5) | 77 (3.0) | 1,204 (47.4) |
| Source 1: Climatic Research Unit, UEA | |||||||||||||
| Source 2: Météo Climat | |||||||||||||
| ග්රිට්විකන්/කිං එඩ්වඩ් පොයින්ට්, දකුණු ජෝර්ජියාව, 1901–1950 (සන්ෂයින් 1931–1960) සඳහා කාලගුණ දත්ත | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| මාසය | ජන | පෙබ | මාර් | අප්රි | මැයි | ජුනි | ජූලි | අගෝ | සැප් | ඔක් | නොවැ | දෙසැ | වසර |
| වාර්තාගත ඉහළම °C (°F) | 24.5 (76.1) | 26.5 (79.7) | 28.8 (83.8) | 19.1 (66.4) | 17.5 (63.5) | 14.0 (57.2) | 13.6 (56.5) | 13.2 (55.8) | 17.0 (62.6) | 20.0 (68.0) | 22.5 (72.5) | 21.5 (70.7) | 28.8 (83.8) |
| මධ්යන්ය දෛනික උපරිමය °C (°F) | 8.4 (47.1) | 9.1 (48.4) | 8.4 (47.1) | 5.6 (42.1) | 2.9 (37.2) | 0.9 (33.6) | 1.2 (34.2) | 1.5 (34.7) | 3.5 (38.3) | 5.4 (41.7) | 6.5 (43.7) | 7.5 (45.5) | 5.1 (41.2) |
| දෛනික සාමාන්යය °C (°F) | 4.6 (40.3) | 5.1 (41.2) | 4.4 (39.9) | 2.3 (36.1) | 0.0 (32.0) | −1.6 (29.1) | −1.5 (29.3) | −1.8 (28.8) | −0.1 (31.8) | 1.6 (34.9) | 2.7 (36.9) | 3.7 (38.7) | 1.6 (34.9) |
| මධ්යන්ය දෛනික අවමය °C (°F) | 1.4 (34.5) | 1.7 (35.1) | 1.0 (33.8) | −0.8 (30.6) | −3.1 (26.4) | −4.6 (23.7) | −4.7 (23.5) | −4.9 (23.2) | −3.3 (26.1) | −1.8 (28.8) | −0.5 (31.1) | 0.4 (32.7) | −1.6 (29.1) |
| වාර්තාගත අවම °C (°F) | −4.1 (24.6) | −3.7 (25.3) | −6.3 (20.7) | −9.8 (14.4) | −11.4 (11.5) | −14.6 (5.7) | −15.2 (4.6) | −19.2 (−2.6) | −18.4 (−1.1) | −11 (12) | −6.4 (20.5) | −5.4 (22.3) | −19.2 (−2.6) |
| සාමාන්ය වර්ෂාපතනය mm (inches) | 92 (3.6) | 114 (4.5) | 136 (5.4) | 139 (5.5) | 137 (5.4) | 135 (5.3) | 149 (5.9) | 149 (5.9) | 92 (3.6) | 80 (3.1) | 93 (3.7) | 88 (3.5) | 1,394 (54.9) |
| සාමාන්ය වර්ෂාපතන දින (≥ 0.1 mm) | 12 | 13 | 14 | 14 | 12 | 15 | 15 | 14 | 11 | 12 | 11 | 11 | 154 |
| සාමාන්ය සාපේක්ෂ ආර්ද්රතාවය (%) | 72 | 69 | 69 | 70 | 74 | 75 | 74 | 73 | 72 | 70 | 69 | 71 | 72 |
| මාසික සාමාන්ය හිරු එළිය පැය | 152 | 160 | 127 | 66 | 34 | 12 | 22 | 74 | 123 | 171 | 174 | 167 | 1,282 |
| Source 1: Globalbioclimatics/Salvador Rivas-Martínez | |||||||||||||
| Source 2: DMI/Danish Meteorology Institute (sun, humidity, and precipitation days 1931–1960) | |||||||||||||
රජය
විධායක බලය එක්සත් රාජධානියේ රජතුමාට පැවරී ඇති අතර එය ක්රියාත්මක කරනු ලබන්නේ ෆෝක්ලන්ත දූපත් වල ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් දරනු ලබන තනතුරක් වන කොමසාරිස්වරයා විසිනි. වත්මන් කොමසාරිස්වරයා වන්නේ 2022 ජූලි 1 වන දින එම තනතුරට පත් වූ ඇලිසන් බ්ලේක් ය.
ෆෝක්ලන්ත දූපත් වල ස්ටැන්ලි හි පිහිටි විධායකය, ප්රධාන විධායක නිලධාරියෙකු, අධ්යක්ෂවරුන් තිදෙනෙකු, කළමනාකරුවන් දෙදෙනෙකු සහ ව්යාපාර සහාය නිලධාරියෙකුගෙන් සමන්විත වේ.
භූමියේ මූල්ය ලේකම් සහ නීතිපතිවරයා ෆෝක්ලන්ත දූපත් රජයේ නිල බලයෙන් සමාන පත්වීම් ලෙස පත් කරනු ලැබේ.
දිවයිනේම, රජයේ නිලධාරීන් යාත්රා සංචාර, මසුන් ඇල්ලීම සහ සංචාරක කටයුතු කළමනාකරණය කරන අතර 'භූමියේ' රජය නියෝජනය කරයි. සංචාරක සමයේදී ග්රිට්විකන් හි ගිම්හාන නියෝජ්ය තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරයෙකු තැපැල් කාර්යාලය පවත්වාගෙන යයි.
දූපත් වල ස්ථිර පදිංචිකරුවන් ජීවත් නොවන බැවින්, ව්යවස්ථාදායක සභාවක් හෝ මැතිවරණයක් අවශ්ය නොවේ. එක්සත් රාජධානියේ විදේශ, පොදුරාජ්ය මණ්ඩලීය සහ සංවර්ධන කාර්යාලය (FCDO) භූමියේ විදේශ සබඳතා කළමනාකරණය කරයි. 1982 සිට, භූමිය අප්රේල් 25 වන දින විමුක්ති දිනය සමරයි.
2001 සහ 2005 අතර නඩු මාලාවකදී (විශේෂයෙන්, රෙජිනා එදිරිව විදේශ සහ පොදුරාජ්ය මණ්ඩලීය කටයුතු සඳහා රාජ්ය ලේකම් (අභියාචනාකරු) එක්ස් පාර්ට් ක්වාර්ක් ෆිෂිං ලිමිටඩ් [2005] UKHL 57 බලන්න) ප්රදේශයේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව (අනුගමනය කරන ලද්දේ 1985 ඔක්තෝබර් 3 වන දින), එහි රජය මෙහෙයවන ආකාරය සහ අධිකරණ සමාලෝචනය ලබා ගැනීමේ හැකියාව සාකච්ඡා කරන ලදී. එහි රජය FCDO විසින් මෙහෙයවනු ලැබුවද, එය එක්සත් රාජධානියේ අයිතියට වඩා දකුණු ජෝර්ජියාවේ සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් වල අයිතියේ ඔටුන්න හිමි නියෝජිතයෙකු ලෙස ක්රියා කරන බැවින්, එම මඟ පෙන්වීම යටතේ එහි තීරණ එක්සත් රාජධානියේ රජයේ දෙපාර්තමේන්තුවක නීතිමය තීරණ මෙන් අභියෝග කළ නොහැකි බව තීරණය විය; එබැවින් මානව හිමිකම් පිළිබඳ යුරෝපීය සම්මුතිය අදාළ නොවීය.
ආර්ථිකය
1817 සහ 1909 අතර දූපත් වල වාණිජ මුද්රා තැබීම සිදු විය. එම කාලය තුළ මුද්රා තැබීමේ යාත්රා මගින් සංචාර 20 ක් වාර්තා වේ.
දකුණු ජෝර්ජියාවේ සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් වල ආර්ථික ක්රියාකාරකම් සීමිතය. මෙම භූමියට පවුම් මිලියන 6.3 ක ආදායමක් ඇති අතර, ඉන් 80% ක් ධීවර බලපත්ර වලින් ලබා ගනී (2020 සංඛ්යා). අනෙකුත් ආදායම් මාර්ග වන්නේ තැපැල් මුද්දර සහ කාසි විකිණීම, සංචාරක ව්යාපාරය සහ රේගු සහ වරාය ගාස්තු ය.
මසුන් ඇල්ලීම
දකුණු ජෝර්ජියාව අවට සහ යාබද ජලයේ වසරේ සමහර මාසවල මසුන් ඇල්ලීම සිදු වන අතර, පැටගෝනියානු දන්ත මාළු, කෝඩ් අයිස් මාළු සහ ක්රිල් සඳහා භූමිය විසින් මසුන් ඇල්ලීමේ බලපත්ර විකුණනු ලැබේ. මසුන් ඇල්ලීමේ බලපත්ර වසරකට පවුම් මිලියන ගණනක් උපයන අතර, ඉන් වැඩි ප්රමාණයක් ධීවර ආරක්ෂාව සහ පර්යේෂණ සඳහා වැය වේ. සියලුම ධීවර කටයුතු ඇන්ටාක්ටික් සමුද්ර ජීවී සම්පත් සංරක්ෂණය සඳහා වූ සම්මුතිය (CCAMLR) පද්ධතියට අනුකූලව නියාමනය කර කළමනාකරණය කරනු ලැබේ.
2001 දී දකුණු ජෝර්ජියා රජය එහි තිරසාර පැටගෝනියානු දන්ත මාළු ධීවර කර්මාන්තය සඳහා සමුද්ර භාරකාරත්ව කවුන්සිලය විසින් උපුටා දක්වන ලද අතර, දකුණු ජෝර්ජියා MSC හි පාරිසරික ප්රමිතීන් සපුරා ඇති බව සහතික කරයි. අල්ලා ගත හැකි පැටගෝනියානු දන්ත මාළු කාලය සහ ප්රමාණය පිළිබඳ සහතිකය සීමාවන් පනවා ඇත.
ධීවර හා පාරිසරික ආරක්ෂාව යනු දකුණු ජෝර්ජියා රජයේ සහ දකුණු ජෝර්ජියා සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් සමුද්ර කලාපයේ MV Pharos SG නෞකාව ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා ෆෝක්ලන්ඩ් දූපත් සමාගමක් වන Workboat Services Limited (WBS) සමඟ ගිවිසුම්ගත වන දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් (GSGSSI) හි වගකීමකි. එම සේවාව සඳහා වත්මන් කොන්ත්රාත්තුව 2028 දක්වා ක්රියාත්මක වේ.
දන්ත මාළු දූපත් ආර්ථිකයට අත්යවශ්ය වේ; එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, දන්ත මාළු දිනය සැප්තැම්බර් 4 වන දින භූමියේ බැංකු නිවාඩු දිනයක් ලෙස සමරනු ලැබේ.
සංචාරක ව්යාපාරය
මෑත වසරවලදී සංචාරක ව්යාපාරය විශාල ආදායම් මාර්ගයක් බවට පත්ව ඇති අතර, බොහෝ කෲස් නැව් සහ රුවල් යාත්රා මෙම ප්රදේශයට පැමිණේ (දකුණු ජෝර්ජියාව නැරඹීමට ඇති එකම මාර්ගය මුහුදෙන් ය; දූපත් වල ගුවන් පථ නොමැත). භූමිය ගොඩබෑමේ ගාස්තු සහ සිහිවටන විකිණීමෙන් ආදායමක් ලබා ගනී. කෲස් නැව් බොහෝ විට ග්රිට්විකන් සංචාරයක් ඇන්ටාක්ටික් අර්ධද්වීපයට යන ගමනක් සමඟ ඒකාබද්ධ කරයි.
වරලත් යාත්රා චාරිකා සාමාන්යයෙන් ෆෝක්ලන්ඩ් දූපත් වල ආරම්භ වන අතර සති හතරක් සහ හයක් අතර පවතින අතර අමුත්තන්ට දකුණු ජෝර්ජියාවේ සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් වල දුරස්ථ වරායන් නැරඹීමට හැකියාව ලබා දෙයි. රුවල් යාත්රා දැන් නැංගුරම් ලෑමට අවශ්ය වන අතර වෙරළේ පැරණි තල්මසුන් දඩයම් කරන තොටුපළවල් සමඟ තවදුරටත් සම්බන්ධ විය නොහැක. මෙයට එක් ව්යතිරේකයක් වන්නේ මෑතකදී වැඩිදියුණු කරන ලද/අලුත්වැඩියා කරන ලද ග්රිට්විකන් යාත්රා නැංගුරමයි. පැරණි තල්මසුන් දඩයම් ස්ථානවල අනෙකුත් සියලුම ජැටි මීටර් 200 (අඩි 656) බැහැර කිරීමේ කලාපයක් තුළ පිහිටා ඇත; මේවායේ නැංගුරම් ලෑම හෝ වෙරළට ලණු දැමීම තහනම්ය. දකුණු ජෝර්ජියාවට පැමිණෙන යාත්රා සාමාන්යයෙන් දිවයින වටා යාමට පෙර කිං එඩ්වඩ් පොයින්ට් හි රජයේ නිලධාරීන්ට වාර්තා කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
තැපැල් මුද්දර
එක්සත් රාජධානියේ නිෂ්පාදනය කරන ලද දකුණු ජෝර්ජියාව සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් තැපැල් මුද්දර නිකුත් කිරීමෙන් විදේශයන්ගෙන් විශාල ආදායම් මාර්ගයක් ද ලැබේ.
සාධාරණ නිකුතු ප්රතිපත්තියක් (සෑම වසරකම මුද්දර කට්ටල කිහිපයක් නිකුත් කරනු ලැබේ) සහ ආකර්ශනීය විෂය කරුණු (විශේෂයෙන් තල්මසුන්) සමඟ ඒවා කාලීන මුද්දර එකතු කරන්නන් අතර ජනප්රිය කරයි.
1982 මාර්තු 16 සිට අව්යාජ පළමු දින ආවරණ කට්ටල හතරක් පමණක් පවතී. ඒවා දකුණු ජෝර්ජියා තැපැල් කාර්යාලයේ මුද්රා තබා ඇත; සංසරණයේ ඇති සියලුම ඒවා වෙනත් තැනක මුද්රා තබා යවන ලද නමුත් අව්යාජ ඒවා දකුණු ජෝර්ජියාවේ තැපැල් කාර්යාලයේ තබා ඇත. ෆෝක්ලන්ත යුද්ධයේදී බ්රිතාන්ය ඇන්ටාක්ටික් සමීක්ෂණයේ කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු විසින් මෙම කට්ටල හතර ඉවත් කරන ලද්දේ ආර්ජන්ටිනාවේ වැසියන් ඔවුන්ගේ බඩු බාහිරාදිය එකතු කර ගැනීමට ඉඩ දුන් සුළු මොහොතකින් ය. අනෙක් සියල්ල පුළුස්සා දමන ලදී, නමුත් මෙම කට්ටල හතර රොබට් හෙඩ්ලන්ඩ්, BAS විසින් සුරකින ලද අතර එක්සත් රාජධානියට ගෙන එන ලදී.
මුදල්
පවුම් ස්ටර්ලින් පවුම් යනු දූපත් වල නිල මුදල් ඒකකය වන අතර එක්සත් රාජධානියේ මෙන් එම නෝට්ටු සහ කාසි භාවිතා වේ.
අන්තර්ජාල වසම් ලියාපදිංචිය
දකුණු ජෝර්ජියාව සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් සඳහා අන්තර්ජාල රටේ කේත ඉහළ මට්ටමේ වසම (ccTLD) .gs වේ.
පරිසර විද්යාව
ශාක
ස්වදේශීය ශාක
හිමෙන් හෝ අයිස්වලින් ස්ථිරව වැසී නොමැති දූපත් කොටස් ස්කොටියා මුහුදු දූපත් ටුන්ඩ්රා පරිසර කලාපයේ කොටසකි. සමස්තයක් වශයෙන් දකුණු ජෝර්ජියාවට ආවේණික සනාල ශාක විශේෂ 26 ක් ඇත; තණකොළ විශේෂ හයක්, රෂ් හතරක්, තනි සෙජ් එකක්, පර්ණාංග හයක්, ක්ලබ්මොස් එකක් සහ කුඩා ෆෝබ් නවයක්. පාසි විශේෂ 125 ක් පමණ, අක්මා වෝර්ට් 85 ක් සහ ලයිකන 150 ක් මෙන්ම මැක්රොෆන්ජි විශේෂ 50 ක් පමණ ද ඇත. දූපත් වල ගස් හෝ පඳුරු නොමැත.
විශාලතම ශාකය වන්නේ ටස්සොක් තණකොළ වන පෝවා ෆ්ලැබෙලාටා ය. මෙය බොහෝ දුරට වෙරළට ආසන්නව උස් වෙරළ තීරයන් සහ බෑවුම් සහිත බෑවුම්වල වැඩෙන අතර මීටර් 2 (අඩි 7) දක්වා ළඟා විය හැකිය. අනෙකුත් තණකොළ අතරට ටෆ්ටඩ් ෆෙස්කියු (ෆෙස්ටූකා කොන්ත්රාක්ටා), ඇල්පයින් බළලුන්ගේ වලිගය (ෆ්ලියම් ඇල්පිනම්) සහ ඇන්ටාක්ටික් කෙස්-තෘණ (ඩෙස්චැම්ප්සියා ඇන්ටාක්ටිකාව) ඇතුළත් වන අතර වඩාත් සුලභ සපුෂ්ප ශාකවලින් එකක් වන්නේ මහා බර්නෙට් (ඇකේනා මැගෙලනිකා) ය.
හදුන්වා දෙන ලද ශාක
හඳුන්වා විශේෂ ගණනාවක් ස්වභාවිකකරණය වී ඇත; මේවායින් බොහොමයක් ගව ආහාර සඳහා තල්මසුන් විසින් හඳුන්වා දෙන ලද අතර සමහර ඒවා ආක්රමණශීලී ලෙස සැලකේ.
දකුණු ජෝර්ජියාවේ හඳුන්වා දුන් ශාක විශේෂ 76 ක් වාර්තා වී ඇත. මේවායින් 35 ක් මුලිනුපුටා දැමූ ඒවා ලෙස සලකනු ලබන අතර, 41 ක් තවමත් දිවයිනේ පවතින බව සැලකේ. මෙම විශේෂ 33 ක් 2020 වන විට මුලිනුපුටා දැමීමට සැලසුම් කර ඇත. මෙම විදේශීය විශේෂ මෙම අවදානමට ලක්විය හැකි, පෞරාණික පරිසර පද්ධතියට පහසුවෙන් ඇතුළු වී සම්පත් (උදා: ආලෝකය, පෝෂ්ය පදාර්ථ) සඳහා දේශීය ශාක ජනගහනය අභිබවා යන අතර දකුණු ජෝර්ජියා සත්ත්ව විශේෂ සඳහා කුඩා, බිඳෙන සුළු වාසස්ථානවලට අහිතකර ලෙස බලපාන බැවින් ඒවායේ ව්යාප්තිය පාලනය කිරීම වැදගත් යැයි සැලකේ.
වත්මන් පළිබෝධ ශාක කළමනාකරණ උත්සාහයන් 2000 දශකයේ මුල් භාගයේදී ආරම්භ වූ අතර මූලික වශයෙන් ඉලක්ක කර ඇත්තේ කෙටි කාලීනව (බිටර්ක්රෙස් සහ ප්රොකියුම්බන්ට් පර්ල්වෝර්ට් වැනි) මුලිනුපුටා දැමීමේ පහසු අපේක්ෂාවන් සහිත විශේෂ කෙරෙහි වන අතර ඉතිරි විශේෂ අනාගත කාලවලදී ඉලක්ක කර ගත යුතුය. මෙම වැඩසටහන් සඳහා දකුණු ජෝර්ජියා සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් රජය, රාජකීය උද්භිද උද්යාන කියෙව්, එක්සත් රාජධානියේ ඩාවින් මුලපිරීම සහ පෞද්ගලික කොන්ත්රාත්කරුවන්ගේ සහයෝගීතාවය ඇතුළත් විය.
දකුණු ජෝර්ජියාවේ හඳුන්වා දුන් ශාක විශේෂ ප්රධාන වශයෙන් දිවයිනේ මානව ආර්ථික ක්රියාකාරකම් සමඟ පැමිණි අතර බොහෝ දුරට අහම්බෙන් සිදු විය, (ආගන්තුකයන්ට ඒවායේ ප්රතිවිපාක පිළිබඳ අවබෝධයක් නොතිබීමට පෙර). වාර්ෂික තණබිම් තණකොළ (පෝවා අන්නුවා) 1800 දී පමණ පළමු සීලර් සමඟ පැමිණි බව විශ්වාස කෙරෙන අතර දැන් දිවයින පුරා, විශේෂයෙන් පැරණි සීල් සහ තල්මසුන් දඩයම් කරන ස්ථානවල ව්යාප්ත වී ඇත. තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ මෙහෙයුම් සමඟ යාපහුව බලකොටුව හඳුන්වා දී ඇති බව විශ්වාස කෙරේ, මියගිය තල්මසුන්ගේ මව් රටෙන් පස අතලොස්සක් ඇතුළත් කිරීමේ පුරුද්ද හරහා. බිටර්ක්රෙස් ප්රථම වරට දක්නට ලැබුණේ 2002 දී වන අතර එය කිං එඩ්වඩ් කෝව් හි ගොඩනැගිලි සැපයුම් සමඟ පැමිණ ඇති බව සැලකේ. මෑත දශක කිහිපය තුළ පරිපූර්ණ ජෛව ආරක්ෂණ ප්රොටෝකෝල හඳුන්වාදීමත් සමඟ හඳුන්වාදීම් මන්දගාමී වී ඇත. සාර්ථක වීමට පෙර පසෙහි දැනට ප්රරෝහණය වන සියලුම බීජ පරිණත වීමට පෙර පාලනය කර ඇති බව සහතික කිරීම සඳහා ස්වදේශික නොවන විශේෂ කළමනාකරණයට වසර ගණනාවක් නිතිපතා, කැපවූ පසු විපරම් ප්රතිකාර අවශ්ය වනු ඇත.
පක්ෂීන්
දකුණු ජෝර්ජියාව ඇල්බට්රොස්, කිං පෙන්ගුයින් විශාල ජනපදයක්, මැකරෝනි පෙන්ගුයින් සහ විවිධ විශේෂවල පෙන්ගුයින්, පෙට්රල්, ප්රියොන්, ෂැග්, ස්කුවාස්, ගුල් සහ ටර්න් ඇතුළු බොහෝ මුහුදු පක්ෂීන්ට සහාය වේ. දූපත් සමූහයට ආවේණික පක්ෂීන් වන්නේ දකුණු ජෝර්ජියා ෂැග්, දකුණු ජෝර්ජියා පිපිට් සහ දකුණු ජෝර්ජියා පින්ටේල් ය. දකුණු ජෝර්ජියාව සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් දෙකම BirdLife International විසින් වැදගත් කුරුළු ප්රදේශ (IBA) ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.
ක්ෂීරපායින්
දූපත් වල නිතර මුද්රා දක්නට ලැබෙන අතර, අවට ජලයේ තල්මසුන් දැකිය හැකිය. ස්වදේශීය ක්ෂීරපායින් නොමැත, නමුත් මිනිස් ක්රියාකාරකම් හරහා රින්ඩර්, දුඹුරු මීයන් සහ මීයන් දකුණු ජෝර්ජියාවට හඳුන්වා දෙන ලදී.
18 වන සියවසේ අගභාගයේදී මුද්රා තැබීමේ සහ තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ නැව්වල සැඟවී සිටින ලෙස දිවයිනට ගෙන එන ලද මීයන්, දේශීය වනජීවීන්ට විශාල හානියක් සිදු කර ඇති අතර, භූමියේ කූඩු කරන පක්ෂීන්ගේ බිත්තර සහ පැටවුන් මිලියන ගණනක් විනාශ කර ඇත. මීට පෙර දිවයිනේ ග්ලැසියර මීයන් පැතිරීමට ස්වාභාවික බාධකයක් නිර්මාණය කළද, දේශගුණය උණුසුම් වන විට මෙම ග්ලැසියර දැන් සෙමින් දියවෙමින් පවතී. 2011 දී, විද්යාඥයින් මීයන් සහ මීයන් සම්පූර්ණයෙන්ම මුලිනුපුටා දැමීම සඳහා සිව් අවුරුදු වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, එය මේ දක්වා ලෝකයේ විශාලතම මීයන් තුරන් කිරීමේ උත්සාහය වනු ඇත. ඩන්ඩි විශ්ව විද්යාලයේ සත්ව විද්යාඥ ඇන්තනි මාටින් විසින් මෙම ව්යාපෘතිය මෙහෙයවන ලද අතර ඔහු ප්රකාශ කළේ, "මෙය මිනිසා විසින් ඇති කරන ලද ගැටළුවක් වන අතර මිනිසා කලින් වැරදි නිවැරදි කිරීමට කාලයයි" යනුවෙනි. 2013 ජූලි මාසයේදී, එම වසරේ මැයි මාසයේදී සිදු වූ මීයන් සමූලඝාතනය කිරීමේ ප්රධාන අදියරේ සාර්ථකත්වය නිවේදනය කරන ලදී. මී විෂ ටොන් 180 ක්, බ්රෝඩිෆකූම්, දිවයිනෙන් 70% කට වඩා හෙළන ලද අතර, එය මේ ආකාරයේ ලොව විශාලතම මෙහෙයුම විය. 2015 ජනවාරි මාසයේදී හෙලිකොප්ටර් තුනක් මගින් තවත් මී විෂ ටොන් 95 ක් හෙළීමට සැලසුම් කරන ලදී. 2015 ජුනි මාසයේදී මුලිනුපුටා දැමීමේ වැඩසටහන, පෙනෙන විදිහට සාර්ථකව අවසන් වූ අතර, දිවයින මීයන්ගෙන් තොර වීමට "බොහෝ දුරට ඉඩ ඇති" බව විශ්වාස කෙරිණි. 2017–18 දී, දකුණු ජෝර්ජියා උරුම භාරය විසින් ස්නයිෆර් බල්ලන් සහ ඇමක් සහිත උගුල් භාවිතා කරමින් මාස හයක දැඩි සෝදිසි කිරීමකදී, මීයන් සිටින බවට කිසිදු සාක්ෂියක් හමු නොවීය. තවත් වසර දෙකක් හෝ තුනක් නිරීක්ෂණය දිගටම පවතිනු ඇත. 2018 දී, දකුණු ජෝර්ජියා පිපිට් ගණන පැහැදිලිවම වැඩි වී තිබුණි.
1911 දී නෝර්වීජියානු තල්මසුන් විසින් දකුණු ජෝර්ජියාවට රින්ඩර් හඳුන්වා දෙන ලදී. 2011 පෙබරවාරි මාසයේදී බලධාරීන් නිවේදනය කළේ, රින්ඩර් විසින් දේශීය විශේෂවලට අහිතකර ලෙස බලපාන බැවින් සහ වර්තමානයේ නිර්මල ප්රදේශවලට ඔවුන් ව්යාප්ත වීමේ තර්ජනය හේතුවෙන්, සම්පූර්ණ දඩයමක් සිදුවන බවත්, එමඟින් දිවයිනෙන් රින්ඩර් මුවන් මුලිනුපුටා දැමීමට සිදුවන බවත්ය. 2013 දී මුලිනුපුටා දැමීම ආරම්භ වූ අතර, රින්ඩර් 3,500 ක් මරා දමන ලදී. ඉතිරි සියල්ලන්ම පාහේ 2014 මුල් භාගයේදී මරා දමන ලද අතර, අවසාන (50 ක් පමණ) 2014–15 දකුණු ගිම්හානයේදී ඉවත් කරන ලදී.
සාගර පරිසර පද්ධතිය
දකුණු ජෝර්ජියාව අවට මුහුදේ ජෛව විවිධත්වය ඉහළ මට්ටමක පවතී. මෑත කාලීන අධ්යයනයකින් (2009–2011), දකුණු ජෝර්ජියාව පෘථිවියේ සියලුම පරිසර පද්ධති අතර ජෛව විවිධත්වයේ ඉහළම මට්ටම්වලින් එකක් අඩංගු බව සොයාගෙන ඇත. විශේෂ සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, මෙම පරිසර පද්ධතියට ආවේණික සාගර ජීවීන් සංඛ්යාවෙන් වැඩි වන අතර (ජෛව විවිධත්වය සම්බන්ධයෙන්) ගැලපගෝස් හෝ ඉක්වදෝරය වැනි ප්රසිද්ධ කලාප අභිබවා යයි. සාගර පරිසර පද්ධතිය අවදානමට ලක්විය හැකි යැයි සැලකේ, මන්ද එහි අඩු උෂ්ණත්වයන් නිසා එය ඉතා සෙමින් පමණක් යථා තත්ත්වයට පත් කළ හැකි බැවිනි. 2012 පෙබරවාරි 23 වන දින, සමුද්ර ජෛව විවිධත්වය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, භූමියේ රජය දකුණු ජෝර්ජියාව සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් සමුද්ර ආරක්ෂිත ප්රදේශය නිර්මාණය කළේය - එය වර්ග කිලෝමීටර මිලියන 1.07 (වර්ග සැතපුම් 410,000) කින් සමන්විත වේ.
හමුදා
1982 දී ෆෝක්ලන්ඩ් යුද්ධයෙන් පසු, දකුණු ජෝර්ජියාවේ කිං එඩ්වඩ් පොයින්ට් හි පූර්ණ කාලීන බ්රිතාන්ය හමුදා පැවැත්මක් පවත්වා ගෙන යන ලදී. බ්රිතාන්ය ඇන්ටාක්ටික් සමීක්ෂණය විසින් නව ස්ථානයක් ඉදිකර අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසු, අවසාන භට කණ්ඩායම 2001 මාර්තු මාසයේදී දකුණු ජෝර්ජියාවෙන් පිටව යන තෙක් 1990 ගණන්වලදී මෙය අඩු කරන ලදී.
කලාපයේ ප්රධාන බ්රිතාන්ය හමුදා පහසුකම වන්නේ RAF මවුන්ට් ප්ලෙසන්ට් සහ නැගෙනහිර ෆෝක්ලන්ඩ් හි යාබද මාරේ වරාය නාවික කඳවුර සහ ෆෝක්ලන්ඩ් හි දුරස්ථ රේඩාර් ප්රධානීන් තුනක්: RRH මවුන්ට් කෙන්ට්, RRH බයිරන් හයිට්ස් සහ RRH මවුන්ට් ඇලිස් ය. බ්රිතාන්ය නාවික යාත්රා අතලොස්සක් කලාපයේ මුර සංචාරයේ යෙදෙන අතර, සෑම වසරකම කිහිප වතාවක් දකුණු ජෝර්ජියාවට පැමිණෙන අතර සමහර විට කුඩා පාබල මුර සංචාර යොදවයි. RAF එයාර්බස් A400M සහ එයාර්බස් A330 MRTT (RAF විසින් පිළිවෙලින් ඇට්ලස් සහ වොයේජර් ලෙස නම් කරන ලද) ගුවන් යානා මගින් ගුවන් ගමන් ද ඉඳහිට භූමියේ මුර සංචාරයේ යෙදේ.
රාජකීය නාවික හමුදා යුද නෞකාවක් අවට ප්රදේශයේ අත්ලාන්තික් මුර සංචාර දකුණු මෙහෙයුම සිදු කරයි.
රාජකීය නාවික හමුදාවේ අයිස්-මුර සංචාර නෞකාව වන HMS එන්ඩියුරන්ස්, දකුණු ජෝර්ජියා ප්රදේශයේ බොහෝ දකුණු ගිම්හාන කාලවලදී ක්රියාත්මක වූ අතර 2008 දී ඇති වූ ගංවතුර හේතුවෙන් එය අහිමි වීමට ආසන්න විය. ඇය ජල විද්යාත්මක හා සිතියම්කරණ කටයුතු මෙන්ම බ්රිතාන්ය ඇන්ටාක්ටික් සමීක්ෂණය, චිත්රපට සහ ඡායාරූප ඒකක සහ තරුණ ගවේෂණ කණ්ඩායම BSES ගවේෂණ සඳහා විද්යාත්මක ක්ෂේත්ර කටයුතු සඳහා සහාය විය. එන්ඩියුරන්ස් හි ඉරණම පිළිබඳ අවසන් තීරණය බලාපොරොත්තුවෙන් සිටියදී, රාජකීය නාවික හමුදාව වසර තුනක් සඳහා ආදේශකයක් ලෙස ක්රියා කිරීම සඳහා HMS ප්රොටෙක්ටර් ලෙස නම් කරන ලද නෝර්වීජියානු අයිස් කඩන නෞකාවක් කුලියට ගත්තේය. 2013 සැප්තැම්බර් මාසයේදී බ්රිතාන්ය ආරක්ෂක අමාත්යාංශය නෞකාව සම්පූර්ණයෙන්ම මිලදී ගත්තේය. 2013 ඔක්තෝබර් 7 වන දින එන්ඩියුරන්ස් සීරීම් සඳහා විකුණන බව නිවේදනය කරන ලදී.
යොමු කිරීම්
- South Georgia and the South Sandwich Islands, CIA World Factbook, 2002.
- "South Georgia & the South Sandwich Islands – Current Status". Government of South Georgia and the South Sandwich Islands (GSGSSI). සම්ප්රවේශය 31 May 2016.
There are no permanent residents in the Territory but the British Antarctic Survey (BAS) operates two bases on South Georgia. The base at King Edward Point (KEP) is operated under contract to GSGSSI and the FCO and is staffed by eight BAS personnel, plus two GSGSSI officers and their spouses. Bird Island has a year round complement of four BAS personnel who undertake long-term monitoring of seabirds and marine mammals. The South Sandwich Islands are uninhabited, though an originally undetected, and subsequently allowed, manned Argentinean research station was located on Thule from 1976 to 1982.
- "The South Georgia and South Sandwich Islands Order 1985".
- Carroll, Paul. "The Living Edens – South Georgia Island – Ice and Isolation". www.pbs.org. සම්ප්රවේශය 23 August 2017.
- "French Map of South Atlantic, 1705". The British Empire. සම්ප්රවේශය 14 November 2019.
- "Iberoamerica – Bienvenido --". 2012-06-29 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
- Wheeler (2004), pp.26–27.
- La Infanteria de Marina en el conflicto del Atlántico Sur, Jorge Alberto Erecaborde. The original quote in Spanish is: "La Compañia Argentina de Pesca SA, al amparo de las leyes argentinas y bajo su bandera, se instala en Grytviken".
- "On the Minds of the Whales" by Tim Flannery, NYRB, 9 February 2012
- The Island of South Georgia, The Whaling Museum, Sandefjord, Norway සංරක්ෂණය කළ පිටපත 16 මැයි 2011 at the Wayback Machine
- Whaling, South Georgia Heritage Trust සංරක්ෂණය කළ පිටපත 12 දෙසැම්බර් 2009 at the Wayback Machine
- Headland, R. K. The Island of South Georgia, Cambridge University Press, 1984. p. 238.
- "Argentine Claims on the South Atlantic Remote Islands Friday, August 26th 2011 - 04:13 UTC". MetroPress. 26 August 2011. සම්ප්රවේශය 20 March 2020.
- Mills, William James. Exploring polar frontiers: a historical encyclopedia, Volume 2, p. 157, 2003.
- Lawrence Freedman (2005). The Official History of the Falklands Campaign: The origins of the Falklands war. Psychology Press. p. 76. ISBN 978-0-7146-5206-1.
- "South Georgia and the South Sandwich Islands". Commonwealth Chamber of Commerce (ඇමෙරිකානු ඉංග්රීසි බසින්). සම්ප්රවේශය 2023-10-30.
- "South Georgia and South Sandwich Islands" (in en), The World Factbook (Central Intelligence Agency), 2023-10-19, https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-georgia-and-south-sandwich-islands/, ප්රතිෂ්ඨාපනය 2023-10-30
- "Policy - Place Names" (PDF). Government of South Georgia & the South Sandwich Islands. 30 October 2023 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 6 November 2023.
- Hattersley-Smith, G. (1980). "The History of Place-Names in the Falkland Island Dependencies (South Georgia and the South Sandwich Islands)" (PDF). UKRI NERC Open Research Archive.
- "Geikie Glacier". Geographic Names Information System. United States Geological Survey. සම්ප්රවේශය 2012-04-19.
- සැකිල්ල:Gnis
- "Hestesletten". Geographic Names Information System. United States Geological Survey. සම්ප්රවේශය 2019-05-18.
- "East Skerry". Geographic Names Information System. United States Geological Survey. සම්ප්රවේශය 2019-05-13.
- "Andersson, Johan Gunnar :: Arkeolog". collections.smvk.se (ඉංග්රීසි බසින්). සම්ප්රවේශය 2023-10-30.
- "Cape Pride". Geographic Names Information System. United States Geological Survey. සම්ප්රවේශය 2018-08-04.
- "Godthul". Geographic Names Information System. United States Geological Survey. සම්ප්රවේශය 2019-05-13.
- Krigsseilerregisteret.no. "Solveig Gunbjørg Jacobsen". krigsseilerregisteret.no (නෝර්වීජියානු බසින්). සම්ප්රවේශය 2023-10-30.
- "Maiviken". Geographic Names Information System. United States Geological Survey.
- "Compania Argentina de Pesca collection - Archives Hub". archiveshub.jisc.ac.uk. සම්ප්රවේශය 2023-10-30.
- Trendall, A. (1953). The geology of South Georgia (Report). Vol. I. Falkland Islands Dependencies Scientific Bureau. සම්ප්රවේශය 2019-04-16.
- Robin George Andrews (2019-07-12). "A Burning Lava Lake Concealed by a Volcano's Glacial Ice". The New York Times. සම්ප්රවේශය 2019-07-17.
The area is often cloudy, and a seemingly constant volcanic plume conceals the lake most of the time. Fortunately, the team collected enough shots of the lake from 2003 to 2018 that clearly showed a crater floor containing a superheated lake 295 to 705 feet across. The lava is also 1,812 to 2,334 °F (1,279 °C), with the higher end of that range about as hot as lava on Earth seems to get.
- "Remote Mount Michael volcano hosts persistent lava lake". BBC News. 3 July 2019. සම්ප්රවේශය 3 July 2019.
- "British Antarctic Survey" (PDF). British Antarctic Survey. 7 September 2012 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 10 July 2011.
- Remarkable Temperatures in the Argentine and South Georgia. Meteorological Magazine. 57 (6): 138. June 1922.
- "South Georgia official website – environment – ocean".
- General Survey of Climatology V12, 2001, Edited by Landsberg, Elsevier publishing
- "Climate Normals". Climatic Research Unit, UEA. July 2011. සම්ප්රවේශය 10 July 2011.
- "Weather extremes for Bird Island". Météo Climat. සම්ප්රවේශය 11 November 2019.
- "Temp/Rain 1901–1950" (PDF). Globalbioclimatics. Apr 2012. 1 August 2020 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 10 December 2018.
- Cappelen, John; Jensen, Jens. "South Georgia–Grytviken" (PDF). Climate Data for Selected Stations (1931–1960) (ඩැනිශ් බසින්). Danish Meteorological Institute. p. 242. 27 April 2013 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 10 December 2018.
- "Quark Fishing Ltd, R (on the application of) v Secretary of State for Foreign and Commonwealth Affairs [2005] UKHL 57 (13 October 2005)".
- R.K. Headland (ed.) Historical Antarctic sealing industry, Scott Polar Research Institute, University of Cambridge, 2018, p.169 ISBN 978-0-901021-26-7
- "Commonwealth Secretariat website". 20 August 2006 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
- "Healthy Surplus in South Georgia Finances, Spurred by Fishing, Tourism and Stamps". MercoPress. 12 May 2010. සම්ප්රවේශය 19 January 2017.
- Whole Foods Market (2006), Welcome Back Chilean Sea Bass!, Whole Foods Market
- "South Georgia ensures environmental protection for its maritime zone until 2028". Merco Press. 19 December 2023. සම්ප්රවේශය 15 August 2024.
- "Toothfish Day celebration in South Georgia and South Sandwich Islands". MercoPress (ඉංග්රීසි බසින්). 4 September 2015.
- Headland, Robert (1992). The Island of South Georgia. CUP Archive. pp. 195–197. ISBN 978-0-521-42474-5.
- "Native flora – South Georgia Heritage Trust". 3 May 2016.
- "South Georgia and the South Sandwich Islands". Department of Plant Sciences, University of Oxford. 2014. සම්ප්රවේශය 19 May 2014.
- Upson, Rebecca; Myer, Bradley; Floyd, Kelvin; Lee, Jennifer; Clubbe, Colin (15 March 2018). Field guide to the introduced flora of South Georgia. Richmond, Surrey, UK: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, Kew. ISBN 978-1-84246-652-0. OCLC 1007331209.
- Burton, Robert (2016). South Georgia. The Commissioner, Government of South Georgia and South Sandwich Islands.
- Attenborough, D. 1998. The Life of Birds. BBC Books. ISBN 0563-38792-0
- "South Georgia & the South Sandwich Islands". BirdLife International. 2012. සම්ප්රවේශය 19 May 2014.
- "Eradication of Rodents". South Georgia and South Sandwich Islands. 3 August 2015 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 8 July 2013.
- "Climate Change – Overview". British Antarctic Survey. 8 July 2015 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 8 July 2013.
- Hastings, Chris (7 March 2010). "South Georgia to poison millions of rats". Times Online. London. 10 May 2011 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
- Connor, Steve (8 March 2010). "Ecologists turn exterminators in the great rat hunt". The Independent. London. 24 May 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත.
- Amos, Jonathan (4 May 2011). "'Success' in South Georgia rat eradication". BBC.
- Hogenboom, Melissa (4 July 2013). "South Georgia rat removal hits milestone". BBC News. සම්ප්රවේශය 3 July 2013.
- Cookson, Clive (3 July 2013). "Rats removed from South Georgia in biggest mass poisoning". Financial Times. 10 December 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 4 July 2013.
- Sarsfield, Kate (3 December 2014), "Habitat Restoration Project gears up for final phase of airborne rodent eradication programme", Flightglobal (Reed Business Information), http://www.flightglobal.com/news/articles/habitat-restoration-project-gears-up-for-final-phase-of-airborne-rodent-eradication-406709/, ප්රතිෂ්ඨාපනය 4 December 2014
- "Rats driven from South Georgia's wildlife paradise", BBC Website, 9 May 2018
- "Rare birds return to remote South Georgia island after successful rat eradication programme", The Independent, 25 June 2015
- Marris, Emma (11 May 2018). "Birdlife Recovering on Rat-Free Island". National Geographic. සම්ප්රවේශය 6 July 2020.
- Management of introduced reindeer on South Georgia සංරක්ෂණය කළ පිටපත 16 මැයි 2011 at the Wayback Machine, Office of the Commissioner, 19 February 2011.
- Doyle, Alister (18 March 2013). "Hunters slay 3,500 reindeer on island near Antarctica". Reuters.
- "Which has more biodiversity, the Galápagos or the sub-Antarctic island South Georgia? Surprise, surprise". George Wright Society. 25 May 2011. සම්ප්රවේශය 19 May 2014.
- Merco Press (27 May 2011). "South Georgia marine biodiversity richer than the Galápagos Islands".
- "The Antarctic island that's richer in biodiversity than the Galapagos". Independent.co.uk. 27 May 2011. 24 May 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත.
- Marine Protected Areas Order 2012 සංරක්ෂණය කළ පිටපත 6 මැයි 2012 at the Wayback Machine, South Georgia and South Sandwich Islands Gazette, 29 February 2012.
- "SGSSI Marine Protection Area (Management Plan)" (PDF). 29 October 2016 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 28 October 2016.
- Good Planet: Denmark. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 12 ජූනි 2011 at the Wayback Machine Largest protected area in the world.
- "King Edward Point Research Station".
- Powell, Michael. HMS Protector will be Endurance replacement සංරක්ෂණය කළ පිටපත 15 ජනවාරි 2011 at the Wayback Machine, The News. Portsmouth, 11 January 2011.
- "UK purchases Arctic patrol vessel HMS Protector". IHS Jane's 360. 26 September 2013. සම්ප්රවේශය 2 August 2014.
- "HMS Endurance: Former ice patrol ship to be scrapped". BBC News. 7 October 2013. සම්ප්රවේශය 8 October 2013.
විකිපීඩියා, විකි, විශ්වකෝෂය, පොත, පුස්තකාලය, ලිපිය, කියවීම, නොමිලේ බාගත කිරීම, දකුණු ජෝර්ජියාව සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් පිළිබඳ තොරතුරු, දකුණු ජෝර්ජියාව සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් යනු කුමක්ද? දකුණු ජෝර්ජියාව සහ දකුණු සැන්ඩ්විච් දූපත් යනු කුමක් දර්ශනය කරන්නේ?