මෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස සමකය වෙතට ඒකාබද්ධ කෙරුමට යෝජිතය. (සංවාදය) |
භූමධ්යරේඛාව
භූමධ්යරේඛාව යනු පෘථිවි ගෝලය මත අති විශාලතම දිගරේඛාව වන **අක්ෂාංශ 0°** රේඛාවයි. මෙය ගෝලය දෙකක ගොඩනගන අතර, උතුරු අර්ධගෝලය සහ දකුණු අර්ධගෝලය වෙන්කරන සම්භාව්ය සීමාව ලෙසද හැඳින්වේ.
භූගෝලීය තත්ත්වය
- දිගරේඛාවල දිගවලින් දැක්වූ විශාලතම ගෝලීය පරීධිය වනුයේ භූමධ්යරේඛාවයි.
- පෘථිවියේ පරීධිය භූමධ්යරේඛාවේදී සමානව **40,075 කි.මී.** පමණ වේ.
- පෘථිවියේ **වහාම වේගවත්ම ගමනාන්තය** (Rotation Speed) ඇති ස්ථානයත් මෙයයි.
දේශගුණය
- භූමධ්යරේඛාවට ආසන්න ප්රදේශවලට "අභ්යන්තර දේශගුණය" (Tropical Climate) ඇත.
- මෙහි දිනපතාම තරමක් ගිගුරුම් සහිත වැසි (Convectional Rainfall) මතුවේ.
- උෂ්ණත්වය සම්මතව උසස් පරිමාණයක පවතින අතර, ඍතු වෙනස්කම් සීමිතය.
රටවල්
භූමධ්යරේඛාව ගමන් කරන රටවල්:
- එක්වඩෝරය
- කොලොම්බියාව
- බ්රසීලය
- සාවෝ ටෝමේ සහ ප්රින්සිපේ
- ගැබොන්
- කොංගෝ ප්රජාතාන්ත්රවාදී ජනරජය
- කොංගෝ ජනරජය
- ඉන්දුනීසියාව
- කිරිබාටි
වැදගත්කම
- භූමධ්යරේඛාව ගෝලීය අක්ෂාංශ පද්ධතියේ මූලිකම සංකල්පයකි.
- ග්රහයන්ගේ සහ තරු සංඛ්යාතය මැනීමේදී භූමධ්යරේඛාව මූලික සූචකය වේ.
- ගෝලීය දේශගුණය, ගංගා සහ වනයන්ගේ බෙදාහැරීම් තීරණය කිරීමේදීත් මෙය විශේෂයි.
තවත් බලන්න
- අක්ෂාංශය
- දිගරේඛාව
- උතුරු අර්ධගෝලය
- දකුණු අර්ධගෝලය
සටහන්
විකිපීඩියා, විකි, විශ්වකෝෂය, පොත, පුස්තකාලය, ලිපිය, කියවීම, නොමිලේ බාගත කිරීම, භූමධ්යරේඛාව පිළිබඳ තොරතුරු, භූමධ්යරේඛාව යනු කුමක්ද? භූමධ්යරේඛාව යනු කුමක් දර්ශනය කරන්නේ?