ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය

ඕක්ලන්ඩ් යනු නවසීලන්තයේ උතුරු දූපතේ පිහිටි විශාල අගනගරයකි. එහි නාගරික ජනගහනය 1,530,500 පමණ වේ. එය ඕක්ලන්ඩ් කවුන්සිලය විසින් පාලනය කරනු ලබන, ඕක්ලන්ඩ් කවුන්සිලය විසින් පාලනය කරනු ලබන, ඕක්ලන්ඩ් කවුන්සිලය තුළ පිහිටා ඇති අතර, එයට පිටත ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ සහ හවුරාකි බොක්කෙහි දූපත් ඇතුළත් වන අතර, 2024 ජුනි වන විට එහි මුළු ජනගහනය 1,797,300 කි. එය නවසීලන්තයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය වන අතර ඕෂනියාවේ පස්වන විශාලතම නගරය වේ.

Auckland Tāmaki Makaurau  (Māori)
Metropolitan city
Auckland Show map of නවසීලන්තය Auckland Show map of Oceania Location in New Zealand##Location in Oceania
ඛණ්ඩාංක: 36°50′57″S 174°45′55″E / 36.84917°S 174.76528°E / -36.84917; 174.76528
Country	New Zealand
Island	North Island
Region	Auckland
Settled by Māori	ආ. 1350
Settled by Europeans	1840
Named for	George Eden, 1st Earl of Auckland
NZ Parliament	Electorates Auckland Central Botany East Coast Bays Epsom Hauraki-Waikato (Māori) Kaipara ki Mahurangi Kelston Māngere Manurewa Maungakiekie Mount Albert Mount Roskill New Lynn North Shore Northcote Pakuranga Panmure-Ōtāhuhu Papakura Port Waikato Takanini Tāmaki Tāmaki Makaurau (Māori) Te Atatū Te Tai Tokerau (Māori) Upper Harbour Whangaparāoa
Local boards	List Hibiscus and Bays Upper Harbour Kaipātiki Devonport-Takapuna Waitākere Ranges Henderson-Massey Whau Albert-Eden Puketāpapa Waitematā Ōrākei Maungakiekie-Tamaki Māngere-Ōtāhuhu Otara-Papatoetoe Howick Manurewa Papakura Franklin Rodney
ආණ්ඩුව / පරිපාලනය
• ඉහළම අධිකරණය	Auckland Council
• Mayor	Wayne Brown
• Deputy Mayor	Desley Simpson
• MPs	Representatives Andrew Bayly (National) Simeon Brown (National) Judith Collins (National) Mariameno Kapa-Kingi (Te Pāti Māori) Dan Bidois (National) Rima Nakhle (National) Christopher Luxon (National) Hana-Rawhiti Maipi-Clarke (Te Pāti Māori) Mark Mitchell (National) Brooke Van Velden (ACT) Chris Penk (National) Greg Fleming (National) Paulo Garcia (National) Jenny Salesa (Labour) Carmel Sepuloni (Labour) David Seymour (ACT) Lemauga Lydia Sosene (Labour) Erica Stanford (National) Chlöe Swarbrick (Green) Phil Twyford (Labour) Cameron Brewer (National) Simon Watts (National) Arena Williams (Labour) Carlos Cheung (National) Helen White (Labour)
සරිය
• නාගරික	605.67 කිමී^2 (233.85 සතරැස් සැත)
• පුරවර	3,358.8 කිමී^2 (1,296.8 සතරැස් සැත)
වැඩිම උස	196 මී (643 අඩි)
අඩුම උස	0 මී (0 අඩි)
ජනගහණය(සැකිල්ල:NZ population data 2018)
• නාගරික	සැකිල්ල:NZ population data 2,018
• පුරවර	සැකිල්ල:NZ population data 2,018
• Auckland Region	සැකිල්ල:NZ population data 2,018
• Demonym	Aucklander
GDP
• Auckland Region	NZ$ 139.5 billion (2022)
• Per capita	NZ$ 80,300 (2022)
වේලා කලාප	NZST (UTC+12:00)
• ගිම්හානය (DST)	NZDT (UTC+13:00)
Postcode(s)	0600–2699
දුරකථන කේතය(න්)	09
Local iwi	Ngāti Whātua, Tainui, Ngāti Ākarana (pan-tribal)
වෙබ් අඩවිය	aucklandcouncil.govt.nz

නැගෙනහිරින් හවුරාකි බොක්ක, ගිනිකොන දෙසින් හුනුවා කඳු වැටි, නිරිත දෙසින් මනුකාවු වරාය සහ බටහිරින් සහ වයඹ දෙසින් වයිටාකෙරේ කඳු වැටි සහ කුඩා කඳු වැටි අතර නගරය පිහිටා ඇත. අවට කඳු වැසි වනාන්තරවලින් වැසී ඇති අතර භූ දර්ශනය ඕක්ලන්ඩ් ගිනිකඳු ක්ෂේත්‍රය සෑදෙන ගිනිකඳු මධ්‍යස්ථාන 53 කින් සමන්විත වේ. නාගරික ප්‍රදේශයේ මධ්‍යම කොටස ටස්මන් මුහුදේ මනුකාවු වරාය සහ පැසිෆික් සාගරයේ වයිටාමාටා වරාය අතර පටු ඉස්ත්මස් එකක් අල්ලා ගනී. ඕක්ලන්ඩ් යනු වෙනම ප්‍රධාන ජල කඳන් දෙකක වරායක් ඇති ලෝකයේ නගර කිහිපයෙන් එකකි.

ඕක්ලන්ඩ් ඉස්ත්මස් මුලින්ම ජනාවාස වූයේ 1350 අතර එහි පොහොසත් හා සාරවත් භූමිය සඳහා අගය කරන ලදී. යුරෝපීයයන් පැමිණීමට පෙර ප්‍රදේශයේ මාඕරි ජනගහනය 20,000 ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවට ගණන් බලා ඇත. 1840 දී නවසීලන්තයේ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතයක් ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු, එවකට නවසීලන්තයේ ලුතිනන් ආණ්ඩුකාර විලියම් හොබ්සන්, ඕක්ලන්ඩ් එහි නව අගනුවර ලෙස තෝරා ගත්තේය. නව අගනුවර සඳහා හොබ්සන්ට උපායමාර්ගික ඉඩම් තෑග්ගක් ලෙස එන්ගාටි වතුවා ඕරාකේයි ලබා දුන්නේය. කලාපයේ ඉඩම් සම්බන්ධයෙන් මාඕරි-යුරෝපීය ගැටුම 19 වන සියවසේ මැද භාගයේදී යුද්ධයට හේතු විය. 1865 දී, ඕක්ලන්ඩ් අගනුවර ලෙස වෙලින්ටන් විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී, නමුත් මුලින් එහි වරාය සහ එහි අභ්‍යන්තර ප්‍රදේශයේ දැව කැපීම සහ රන් කැණීම් ක්‍රියාකාරකම් සහ පසුව අවට ප්‍රදේශයේ එඬේර ගොවිතැන (විශේෂයෙන් කිරි ගොවිතැන) සහ නගරයේම නිෂ්පාදනය හේතුවෙන් එය දිගටම වර්ධනය විය. එහි ඉතිහාසයේ වැඩි කාලයක් පුරාවටම එය ජාතියේ විශාලතම නගරය වී ඇත. අද වන විට ඕක්ලන්ඩ්හි මධ්‍යම ව්‍යාපාරික දිස්ත්‍රික්කය නවසීලන්තයේ ප්‍රමුඛ ආර්ථික මධ්‍යස්ථානයයි.

ඕක්ලන්ඩ්හි ජනගහනයේ බහුත්වය යුරෝපීයයන් විසින් දිගටම කරගෙන යන අතර, 20 වන සියවසේ අගභාගයේදී නගරය බහු සංස්කෘතික හා විශ්වීය බවට පත් වූ අතර, 2023 දී නගර ජනගහනයෙන් 34.9% ක් ආසියානුවන් විසින් දරනු ලැබීය. ඕක්ලන්ඩ්හි ලෝකයේ සිව්වන විශාලතම විදේශීය-උපත ලැබූ ජනගහනය ඇති අතර, එහි පදිංචිකරුවන්ගෙන් 39% ක් විදේශයන්හි උපත ලැබූහ. පැසිෆිකා නවසීලන්ත වැසියන්ගේ සැලකිය යුතු ජනගහනයක් සිටින මෙම නගරය, ලෝකයේ විශාලතම වාර්ගික පොලිනීසියානු ජනගහනයට ද නිවහන වේ.

1883 දී ආරම්භ කරන ලද ඕක්ලන්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලය නවසීලන්තයේ විශාලතම විශ්ව විද්‍යාලය වේ. නගරයේ සැලකිය යුතු සංචාරක ආකර්ෂණයන් අතර ජාතික ඓතිහාසික ස්ථාන, උත්සව, රංගන කලා, ක්‍රීඩා ක්‍රියාකාරකම් සහ ඕක්ලන්ඩ් යුධ අනුස්මරණ කෞතුකාගාරය, ප්‍රවාහන හා තාක්ෂණ කෞතුකාගාරය සහ ඕක්ලන්ඩ් කලාභවන ටෝයි ඕ ටමාකි වැනි විවිධ සංස්කෘතික ආයතන ඇතුළත් වේ. එහි වාස්තු විද්‍යාත්මක සන්ධිස්ථාන අතරට වරාය පාලම, නගර ශාලාව, තොටුපළ ගොඩනැගිල්ල සහ තාම්‍රින් නයින්ට පසුව දකුණු අර්ධගෝලයේ දෙවන උසම ගොඩනැගිල්ල වන ස්කයි ටවර් ඇතුළත් වේ. 2024 දී මගීන් මිලියන 18.5 ක් හසුරුවන ලද ඕක්ලන්ඩ් ගුවන්තොටුපළ නගරයට සේවය කරයි. ඕක්ලන්ඩ් යනු ලොව වඩාත්ම ජීවත්විය හැකි නගරවලින් එකක් වන අතර එය 2024 මර්සර් ජීවන තත්ත්ව සමීක්ෂණයේ පස්වන ස්ථානයට පත්ව ඇති අතර ද ඉකොනොමිස්ට් විසින් ගෝලීය ජීවනෝපාය ශ්‍රේණිගත කිරීමේ 2024 ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල නවවන ස්ථානයේ සිටී.

යොමු කිරීම්

1. උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය; Area නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි
2. උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය; NZ_population_data_2018 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි
3. "Quarterly Economic Monitor | Auckland | Gross domestic product". 24 December 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 1 July 2022.
4. Deverson, Tony; Kennedy, Graeme, eds. (2005). "Auckland". The New Zealand Oxford Dictionary. Oxford University Press. doi:10.1093/acref/9780195584516.001.0001. ISBN 978-0-19-558451-6. 21 November 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 21 November 2022.
5. Ferdinand von Hochstetter (1867). New Zealand. p. 243. 12 January 2009 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 19 June 2008.
6. Margaret McClure, Auckland region, http://www.TeAra.govt.nz/en/auckland-region සංරක්ෂණය කළ පිටපත 5 නොවැම්බර් 2013 at the Wayback Machine
7. "Totals by topic for individuals, (RC, TALB, UR, SA3, SA2, Ward, Health), 2013, 2018, and 2023 Censuses". Stats NZ – Tatauranga Aotearoa – Aotearoa Data Explorer. Auckland (1108). සම්ප්‍රවේශය 3 October 2024.
8. Peacock, Alice (17 January 2016). "Auckland a melting pot – ranked world's fourth most cosmopolitan city". Stuff (ඉංග්‍රීසි බසින්). 21 October 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 31 July 2023.
9. "Auckland and around". Rough Guide to New Zealand, Fifth Edition. 27 February 2008 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 16 February 2010.
10. "Tallest building in southern hemisphere approved". ABC News (ඕස්ට්‍රේලියානු ඉංග්‍රීසි බසින්). 18 March 2013. 24 December 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 4 May 2022.
11. "FY24 results: Solid performance as international airlines return to AKL". AIACorporate (ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය 2024-11-25.
12. "Global Liveability Index 2024". The Economist. සම්ප්‍රවේශය 25 November 2024.
13. "Quality of Living City Ranking". Mercer. 2023. සම්ප්‍රවේශය 25 Nov 2024.

උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: "lower-alpha" නම් කණ්ඩායම සඳහා <ref> ටැග පැවතුණත්, ඊට අදාළ <references group="lower-alpha"/> ටැග සොයාගත නොහැකි විය.