ශ්‍රී ලංකාවේ මිරිදිය මත්ස්‍යයින් ලැයිස්තුව

නිවර්තන දිවයිනක් වන ශ්‍රී ලංකාව මත්‍ස්‍යන්, කකුලුවන්, මොලුස්කාවන්, සහ අනෙකුත් ජලජ කෘමීන් ඇතුළු විශාල ආවේණික සත්ත්ව ප්‍රජාවකට නිවහන සපයයි.

Fish Temporal range: 535–0 Ma PreЄ Є O S D C P T J K Pg N Middle Cambrian – Recent
Bala shark, a bony fish
Scientific classification
අධිරාජධානිය:	Eukaryota
රාජධානිය:	අනිමාලියා
ක්ලේඩය:	Olfactores
Subphylum:	Vertebrata
Groups included
"Agnatha" †"Placodermi" †"Acanthodii" Chondrichthyes Osteichthyes Actinopterygii Sarcopterygii (including tetrapods)
Cladistically included but traditionally excluded taxa
Tetrapoda

ශ්‍රී ලංකාව තුල පැතිරී ඇති ගංගා,ඇල දොල,වැව්-පොකුණු ආදි පරිසර පද්ධති ආශ්‍රිතව මිරිදිය මසුන් ව්‍යාප්තව පවතී. වර්තමානය වන විට මිරිදිය මත්ස්‍ය විශේෂ 104 ක් පමණ ලංකාවෙන් සොයා ගෙන ඇත. එය 35.1% ක් පමණ වේ.විවිධ හේතුමත ලංකාවට හදුන්වා දුන් මසුන් හැර දේශීය මසුන් ගැන පමණක් සළකා බැලුවහොත් මෙම සංඛ්‍යාව 44.6% ක් වැනි ඉතා ඉහළ අගයක් ගනී. මේ අනුව පැහැදිළි වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවට ඉතා පොහොසත් මත්ස්‍ය සම්පතක් පවතින බවය. එනමුදු වර්තමානයේ විවිධ හේතු මත ඔවුන්ගේ පැවැත්ම තර්ජනයට ලක්වී ඇත. ඇතැම් මත්ස්‍ය විශේෂ වඳවීයාමේ තර්ජනයටද ලක් වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවට ආවේනික මත්ස්‍යයකු වඳවීයාම තවත් අතකින් එම මත්ස්‍යයා මුළු ලෝකයෙන්ම තුරන්වීමකි!

හැඳින්වීම

ශ්‍රි ලංකාවේ මිරිදිය මසුන් අපට ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙකකට වෙන්කළ හැකිය.

1. දේශීය විශේෂ (Indigenous)
2. හදුන්වාදෙන ලද විශේෂ (Introduced)

දේශීය විශේෂ

• ශ්‍රී ලංකාවේ මිරිදිය පරිසරයේ ජීවත් වේ.
• ස්වාභාවිකව ජීවත් වෙමින් තම ජීවන චක්‍රය සම්පූර්ණ කර ගනී.
• ලංකාවේ ආවේණික මිරිදිය මසුන් මෙම ගණයට අයත් වේ.
• වසර ගණනක් හුදකලාවීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මොවුන් පරිණාමණය වී ඇත.

හඳුන්වා දෙන ලද විශේෂ

• මැලේරියා මර්දන ව්‍යාපාරය යටතේ මදුරු කීටයන් ගිල දැමීමට හදුන්වා දුන් මසුන් ද මීට අයත් වේ.

උදා:- ගප්පි (Poecillia reticulata)

• ජලජ ජීවී වගාව සඳහා ප්‍රෝටීනමය අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමේ අරමුණින් හදුන්වා දුන් මසුන් වි‍‍ශේෂ වේ. උදා:-අප්‍රිකානු තිලාපියන්, ඉන්දියානු කාපයන්
• විසිතුරු මත්සයන් ඇති කරන්නන් විසින් මිරිදිය ජලාශ වල‍ට මුදා හරිනු ලැබූ මත්ස්‍ය විශේෂ වේ. උදා:-මන්නයා (Notopterus chitala)

ශ්‍රී ලංකා‍වේ ප්‍රධාන මත්ස්‍ය විද්‍යාත්මක කලාප

1. නිරිත දිග කලාපය (South Western Province) - අත්තනගලු ඔය දෝණියේ සිට නිල්වලා ගංගා දෝණිය දක්වා තෙත් කලාපීය ප්‍රදේශ

2. මහවැලි කලාපය (Mahaweli Province) - මහවැලි ගංගා දෝණිය ඇතුලත් ප්‍රදේශය

3. වියළි කලාපය (Dry Zone Province) - ඉහත ප්‍රදේශ හැර ඉතිරි වියළි කලාපීය ප්‍රදේශ

මීට අමතරව 1 හා 2 කලාප අතර සංක්‍රමණ කලාපයක් ද හදුනාගෙන ඇත.

විශේෂ නාමාවලිය

වර්ගය: Actinopterygii

මිරිදිය මසුන් භෞතවිද්‍යාත්මකව කරදිය සහ කිවුල්දිය මත්ස්‍යයන්ගෙන් වෙනස් වේ. අඩු ලවණතාව සහ ඉහළ ආස්‍රැත පීඩනය එම වෙනසට හේතු වී ඇත. නමුත් මෙම පරිසර පද්ධති ත්‍රිත්වයේම ජීවත් විය හැකි මත්ස්‍යා විශේෂ කිහිපයක් ද ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට මිරිදිය මත්ස්‍ය විශේෂ 95ක් පමණ හමුවන අතර, ඉන් 53 දෙනකු ආවේණික ය. ශ්‍රී ලංකාවෙන් හඳුනාගත් මත්ස්‍ය විශේෂ අතුරින් 41% පමණ මිරිදියෙහි පමණක් හමුවේ. එම මත්ස්‍යයන්ගෙන් 70% පමණම මෙරටට ආවේණික ය. ඉන් බොහෝමයක් විශේෂ වඳවී යාමේ තර්ජනයට මුහුණ පා ඇති අතර IUCN ප්‍රවර්ග යටතට ඇතුළත් කොට ඇත. 2017දී බටුවිට ඇතුළු පිරිස් විසින් Devario විශේෂ හතරක් හඳුන්වා දුන් නමුත් එහි වර්ගීකරණය සහ විස්තර මතභේදාත්මක යැයි සෙසු දේශීය මත්ස්‍ය විද්‍යාඥයෝ පවසති.

සටහන: හඳුන්වා දුන් මත්ස්‍ය විශේෂ මෙහි ඇතුළත් නොවේ. ඒ සඳහා ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වා දුන් මත්ස්‍යයින් ලැයිස්තුව බලන්න.

මිරිදිය ආඳන්

ගෝත්‍රය: Anguilliformes. කුලය: Anguillidae

මෙම කුලයට අයත් විශේෂ 19ක් සහ උපවිශේෂ 6ක් හඳුනාගෙන ඇති අතර ඒ සියල්ලන්ම Anguilla ගණයට ඇතුළත් කොට ඇත. ශ්‍රී ලංකාවෙන් මිරිදිය ආඳන් විශේෂ 2ක් හමුවේ.

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
පොල් මල් ආඳා Mottled Eel	Anguilla nebulosa
කළු ආඳා Shortfin Eel	Anguilla bicolor

කාපයන් සහ පෙතියන්

ගෝත්‍රය: Cypriniformes. කුලය: Cyprinidae මෙම කුලයට අයත් ගණ 320කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ විශේෂ 3,250කට අධික සංඛ්‍යාවක් ලෝකයෙන් හමුවේ. ශ්‍රී ලංකාවෙන් විශේෂ 52ක් වාර්තා වී ඇත.

පොදු නාමය	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
ගංගිලියා Attentive carplet	Amblypharyngodon melettinus
දංකොළ පෙතියා Sinhala barb	Dawkinsia singhala	ආවේණික
මල් පෙතියා Blotched filamentous barb	Dawkinsia srilankensis	ආවේණික
රත් කයිලයා Giant danio	Devario aequipinnatus
නතාලි සාලයා	Devario annnataliae	මතභේදාත්මක තක්සෝනය
දංකොළ සාලයා Malabar danio	Devario malabaricus
කිතුල්ගල සාලයා	Devario micronema	මතභේදාත්මක තක්සෝනය
අග්‍රා සාලයා	Devario monticola	මතභේදාත්මක තක්සෝනය
පතිරණ සාලයා Barred danio	Devario pathirana
	Devario udenii	මතභේදාත්මක තක්සෝනය
රැවුල් දණ්ඩියා Flying barb	Esomus thermoicos
ගල් පාඬියා Ceylon Logsucker	Garra ceylonensis	ආවේණික
පිලිප්ගේ ගල් පාඬියා Philipps' Garra	Garra phillipsi	ආවේණික
හොර දණ්ඩියා Glow-light Carplet	Horadandia atukorali
හිරි කනයා	Labeo heladiva	ආවේණික
ගඩයා Green labeo	Labeo fisheri	ආවේණික
තඹලයා Red fin labeo	Labeo lankae	ආවේණික
දුම්බර කර-ඇදයා Knuckles Laubuca	Laubuca insularis	ආවේණික
ලංකා කර-ඇදයා Blue Laubuca	Laubuca lankensis	ආවේණික
රුහුණු කර-ඇදයා Ruhuna Laubuca	Laubuca ruhuna	ආවේණික
වරුණ කර-ඇදයා Varuna Laubuca	Laubuca varuna	ආවේණික
Scarlet banded barb	Puntius amphibius
ඉපිලි කඩයා Red-side barb	Puntius bimaculatus
Swamp barb	Puntius chola
බිම් තොල්ලා Long-snouted barb	Puntius dorsalis
කාමලිකා පෙතියා Kamalika's barb	Puntius kamalika	ආවේණික
රතු-වරල් පෙතියා Kelum's barb	Puntius kelumi	ආවේණික
ලේ තිත්තයා Cherry barb	Puntius titteya	ආවේණික
බණ්ඩි තිත්තයා Greenstripe barb	Puntius vitattus
බන්දුල පෙතියා Bandula barb	Pethia bandula	ආවේණික
කහ-වරල් දෙපුල්ලියා Two-spot barb	Pethia cumingii	ආවේණික
දෙපුල්ලියා Tic-tac-toe Barb	Pethia melanomaculata	ආවේණික
බුලත් හපයා Black ruby barb	Pethia nigrofasciata	ආවේණික
රතු-වරල් දෙපුල්ලියා Red-fined Barb	Pethia reval	ආවේණික
Stoliczkae's barb	Pethia stoliczkana
තිත් පෙතියා Ticto barb	Pethia ticto
රක්වාන දණ්ඩියා Amith's rasbora	Rasbora armitagei	ආවේණික
කාවේරි දණ්ඩියා Cauvery rasbora	Rasbora caverii
Slender rasbora	Rasbora daniconius	ආවේණික
විල්පිට දණ්ඩියා Wilpita rasbora	Rasbora wilpita	ආවේණික
	Rasboroides nigromarginatus	ආවේණික
හල්මල් දණ්ඩියා	Rasboroides pallidus	ආවේණික
	Rasboroides rohani	ආවේණික
හල්මල් දණ්ඩියා Pearly Rasbora	Rasboroides vaterifloris	ආවේණික
අසෝක පෙතියා Asoka barb	Systomus asoka	ආවේණික
දුම්බර පෙතියා Martenstyn's barb	Systomus martenstyni	ආවේණික
හීත මස්සා Side-striped barb	Systomus pleurotaenia	ආවේණික
මස් පෙතියා Olive barb	Systomus sarana
මස් පෙතියා	Systomus spilurus	ආවේණික
තිඹිරි පෙතියා Timbiri Barb	Systomus timbiri	ආවේණික
ලෙහෙල්ලා Deccan Mahseer	Tor khudree

ගං ඇහිරාවන්

කුලය: Balitoridae

පොදු නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
පොල් ඇහිරාවා Banded Mountain Loach	Acanthocobitis urophthalma	ආවේණික
රක්වාන ඇහිරාවා Hill country Loach	Schistura madhavai	ආවේණික
පුවක් බඩිල්ලා Spotback Loach	Schistura notostigma	දේශීය
නාකියාදෙණිය ඇහිරාවා	Schistura scripta	ආවේණික

සත්‍ය ඇහිරාවන්

කුලය: Cobitidae

පොදු නාමය	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
පුල්ලි ඇහිරාවා Spotted loach	Lepidocephalichthys jonklaasi	ආවේණික
වයිරන් ඇහිරාවා Common spiny loach	Lepidocephalichthys thermalis

අංකුට්ටන්

ගෝත්‍රය: Siluriformes. කුලය: Bagridae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
කුරු අංකුට්ටා Dwarf catfish	Mystus ankutta	ආවේණික
පත් අංකුට්ටා Gangetic mystus	Mystus cavasius
මාන අංකුට්ටා Long Whiskers catfish	Mystus gulio
කහ අංකුට්ටා Yellow catfish	Mystus keletius
ඉරි අංකුට්ටා Striped dwarf catfish	Mystus vittatus

වලයන් හා වලපොත්තන්

කුලය: Siluridae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
වලපොත්තා	Ompok argestes	Endemic
වලපොත්තා Butter catfish	Ompok bimaculatus
වලපොත්තා	Ompok ceylonensis	Endemic
වලයා Wallago	Wallago attu

මගුරන්

කුලය: Clariidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
මගුරා Walking catfish	Clarias brachysoma	ආවේණික

හුංගන්

කුලය: Heteropneustidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
හුංගා Asian big catfish	Heteropneustes fossilis

වගුරු ආඳන්

ගෝත්‍රය: Synbranchiformes. කුලය: Synbranchidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
දුඹුරු පොට්ට ආඳා Lesser swamp eel	Monopterus desilvai
පොට්ට ආඳා Bengal swamp eel	Ophisternon bengalense

හඳයන්

ගෝත්‍රය: Cyprinodontiformes. කුලය: Aplocheilidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
උඩ හඳයා Ceylon killifish	Aplocheilus dayi	ආවේණික
ඉරි හඳයා Dwarf panchax	Aplocheilus parvus
කලපු හඳයා Werners killifish	Aplocheilus werneri	ආවේණික

හැඳි හැඩයන්

කුලය: Adrianichthyidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
හැඳි හැඩයා Spotted ricefish	Oryzias carnaticus
තිත් හැඩයා Indian ricefish	Oryzias dancena

සික්ලිඩයන්

ගෝත්‍රය: Perciformes. කුලය: Cichlidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
කහ කොරලියා Yellow chromide	Etroplus maculatus
කොරලියා Green chromide	Etroplus suratensis

කාවයියන්

කුලය: Anabantidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
කාවයියා Climbing perch	Anabas testudineus

ගුරාමින්

කුලය: Osphronemidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
තල්කොස්සා Ceylonese combtail	Belontia signata	ආවේණික
මල්පුළුට්ටා Ornate parasidefish	Malpulutta kretseri	ආවේණික
පුළුට්ටා Spike-tailed paradisefish	Pseudosphromenus cupanus

කනයන්

කුලය: Channidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
ගං ආරා Giant snakehead	Channa marulius
පරඬැල් කනයා Dwarf snakehead	Channa gachua
කොළ කනයා Ceylon snakehead	Channa orientalis	ආවේණික
මඩ කනයා Spotted snakehead	Channa punctata
ලූලා Striped snakehead	Channa striata

යොන්නන්

කුලය: Belonidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
යොන්නා Wounded needle	Xenentodon cancila

නිදිමතයන්

කුලය: Eleotridae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
Crazyfish	Butis butis
පුවක් බඩිල්ලා Dusky sleeper	Eleotris fusca

තෙලියන්

කුලය: Mastacembelidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
ගං තෙලියා Tire track eel	Mastacembelus armatus
බටකොළ තෙලියා Sri Lanka spiny eel	Macrognathus pentophthalmos

වැලිගොව්වන්

කුලය: Gobiidae

නම	ද්වීපද නාමය	තත්ත්වය
බලි වැලිගොව්වා Large snout goby	Awaous melanocephalus
මහ-ගං වැලිගොව්වා Tank goby	Glossogobius giuris
වැලිගොව්වා Sharptail goby	Oligolepis acutipennis
ගෙල රතු වැලිගොව්වා Red neck goby	Schismatogobius deraniyagalai
ගල් වැලිගොව්වා Stone goby	Sicyopterus griseus
මහ-ගල් වැලිගොව්වා Redtail goby	Sicyopterus lagocephalus
තොල්-රතු වැලිගොව්වා Lipstick goby	Sicyopus jonklaasi	ආවේණික
මාර්ටෙන්ස්ටයින්ගේ වැලිගොව්වා Martenstyn's goby	Stiphodon martenstyni	ආවේණික

ආවේණික මසුන්ට අභියෝග

ශ්‍රී ලංකා‍වේ මිරිදිය මසුන්ගේ විවිධත්වය කලාපයේ අනිකුත් රට වලට වඩා ඉහල අගයක් ගත්තද, දිනෙන් දිනම මෙම විවිධත්වය අඩුවන බව පෙනේ. ශ්‍රී ලංකා‍වේ ආවේණික මසුන් ඇතුළු සියළු මිරිදිය මසුන්ට මෙම අභාග්‍යසම්පන්න ඉරණම උදා වී ඇත. මිනිසුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම හේතුවෙන් වන ජීවීන් විනාශයට ලක්වීම ආවේණික මසුන්ගේ පැවැත්මට ද ඉතා අහිත කර ලෙස බලපානු ලබයි. ඒ ඔවුන්ගේ සීමා සහිත ව්‍යාප්තියට පාරිසරික වෙනස්වීම් අධි සංවේදි වන නිසාය. ආවේණික ජීවියකු ඔවුන්ගේ සීමා සහිත වාසස්ථානයෙන් වඳවී යාම ඔවුන් මුළු මිහිතලයෙන්ම වඳවීයාමකි.

ආවේණික මසුන්ට ඇති තර්ජන

වනාන්තර විනාශය

විශේෂයෙන්ම විවිධ වැවිළි භෝග වගාවන් හේතුවෙන් කදුකර වනාන්තර හා තෙත් කලාපීය වනාන්තර විශාල වශයෙන් විනාශ විය. වන ආවරණය ඉවත්වීම දිය පහර වියළීයාමට හේතු විය. ලංකාවේ ආවේණික මසුන්ට සෙවන ඉතා වැදගත් සාධකයක් වේ.

උදා:මල් පුළුට්ටා (Malpulutta Kretseri)

පතිරණ සාලයා (Danio pathirana)

කෟෂි රසායන භාවිතය ඉහළයාම

ආර්ථික භෝග වගාව හේතුවෙන් සෝදා පාළුව උග්‍රවිය. මේ නිසාවෙන් රසායන පොහොර භාවිතය එන්න එන්නම වැඩි විය. සෝදා පාළුව හේතුවෙන් රසායන පොහොර හා පළිබෝධනාශක ආදිය පහත් බිම් වල දිය පහර වලට එක්විය. මෙම තත්වය මිරිදිය මසුන්ට ඉතා අහිතකර ලෙස බලපානු ලබයි.

වගුරු බිම් විනාශය

නාගරීකරණයත් සමඟ වැඩිවන ජනගහනයේ ඉඩම් අවශ්‍යතාවන් සපුරාලීම සඳහා වගුරු බිම් රාශියක් ගොඩකිරීම වර්තමානයේ ඉතා සුලබව දක්නට ලැ‍බේ. මෙම තත්වය වගුරු බිම් ආශ්‍රිතව ජීවත්වු මිරිදිය මසුන්ගේ ජීවන රටාවත්, පැතිරීමටත් ප්‍රබල තර්ජනයක් විය.

උදා: පොට්ට ආඳා, දෙපුල්ලියා

මැණික් ගැරීම

බොහොමයක් ආවේණික මසුන් ජීවත් වන්නේ පැහැදිලි පිරිසිදු දියපාර වලය. මැණික් ගැරීම නිසා රොන් මඩට හසුවන දියපාර බොර වේ. එය සංවේදී මසුන්ගේ ජලක්ලෝම අවහිරවීමෙන් ශ්වසන අපහසුතා ඇතිවී මිරිදිය මසුන‍ට මාරාන්තික තත්වයක් උද්ගතවීම බොහෝ විට දක්නට ලැබේ. එසමන්ම බිත්තර මත රොන් මඩ තැන්පත්වීම ද අහිතකර වේ.

අපනයනය ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම්(ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්)

ලංකාවේ බොහොමයක් ආවේණික මිරිදිය මසුන් විවිධ වර්ණයන්ගෙන් යුක්ත වු අලංකාර මසුන් වේ. මේ නිසාවෙන් සුරතල් මසුන් වශයෙන් මොවුන්ට ඇති ඉල්ලුම දිනෙන් දිනම තීව්‍ර වේ. සුරතල් මසුන් අපනයනය සඳහා ස්වභාවික පරිසරයෙන් ඉවත් කිරීම; සීමිත ව්‍යාප්තියක් පෙන්වන මිරිදිය මසුන්ගේ ව්‍යාප්තියට අහිතකර තත්වයක් පෙන්නුම් කෙරේ.

උදා: බුලත් හපයා, ලේ තිත්තයා, දෙපුල්ලියා

දැනට සොයාගෙන ඇති දත්ත අනුව ආවේණික මසුන්ගෙන් 70%ක්ම අපනයනය කරන බවයි. ඇමරිකාව හා සිංගප්පූරුව ප්‍රධානතම ගැනුම්කරුවන් බවට පත්වී ඇත.

ආවේණික මසුන් සංරක්ෂණය

• කළු ගඟ හා කැළණි ගඟ ආශ්‍රිතව විශාල මිරිදිය මත්ස්‍ය ගහනයක් වේ. නමුත් මේ ආශ්‍රිතව සිදුවන නොයෙක් සංවර්ධන ව්‍යාපෘති මිරිදිය මසුන්ට හානිකර තත්වයක් උද්ගතකොට ඇත. මෙම තත්වය වලකාලීවට අනිකුත් ජලාශ්‍රිත ප්‍රදේශ වලට මෙම මත්සයින් බෝ කිරීම අතිශය වැදගත් වේ. මෙසේ තර්ජනයට ලක්වු මසුන් කීපදෙනෙක් නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය.

උදා: බන්දුල පෝතයා, පතිරණ සාලයා, මල් පෙතියා

• මසුන් සඳහා ආරක්ෂිත කලාප නම් කිරීමද වැදගත් වේ. මේ මගින් තර්ජනයට ලක්වු මසුන්ගේ පැවැත්ම තහවුරු කළ හැකිය.ලංකාවේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 12.2%ක් පමණ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ ලෙස නම් කර තිබේ. මින් තෙත් කලාපයේ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ ප්‍රමාණයෙන් 3.6% පමණ වේ. ඉතා සීමිත ව්‍යාප්තියක් දක්වන මිරිදිය මසුන් ඇති ප්‍රදේශ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ ලෙස නම් කිරීම මෙහිදී වැදගත් ‍වේ.

• මිරිදිය මසුන් පිළිබඳව මහජනතාව දැනුවත් කොට මසුන් සංරක්ෂණයේ වැදගත්කම පිළිබඳව ඔවුන්ට අවබෝධ කරවීම ද වැදගත් වේ. මිරිදිය මත්ස්‍ය සංරක්ෂණයෙන් පරිසරයට, රටට,මිනිසාට ඇතිවන ප්‍රතිලාභ පිළිබඳව ඔවුන්ව දැනුවත් කරවිය යුතුය.

• මිරිදිය මසුන් සුරැකීමෙන් මිනිසාට ඇත්වන ආර්ථික ප්‍රතිලාභ කෙරේ මහජනතාවගේ අවධානය යොමු කරවිය යුතුය. පාරිසරික සංචාරක කර්මාන්තය යටතේ අත්කර ගතහැකි ප්‍රතිලාභ වේ. දුර්ලභ හා අලංකාරවු මසුන් දෙස්-විදෙස් සංචාරකයින්ට ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙන් පාරිසරික සංචාරක කර්මාන්තය ගොඩනැංවිය හැකිය.

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ

• ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික මිරිදිය මත්ස්‍යයෝ - ඉන්ද්‍රජිත් එන්.ගලප්පත්ති
• සිරිලක ආවේණික මිරිදිය මසුන් - එච්.ජී.සුජාන් මදුරංග

ආශ්‍රේයයන්

1. "A commentary on the taxonomic review of Sri Lankan Devario by Batuwita et al. 2017 (Teleostei: Danionidae)". biotaxa. සම්ප්‍රවේශය 28 February 2019.

• http://www.environmentmin.gov.lk/web/images/pdf/freshwater%20fish.pdf සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2017-12-15 at the Wayback Machine
• http://slendemics.net/easl/fish/Endemic%20fish%20page.html සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2018-01-31 at the Wayback Machine